Voor diep gevallen held staat de deur gewoon open

De oude Felice Gimondi houdt wel van een geintje. De Italiaanse Tour-winnaar van 1965 ontfermt zich sinds vorig jaar over Marco Pantani, het geplaagde 'olifantje' dat verstrikt is geraakt in het dopingweb. Gimondi zei vorige week in de Corriere dello Sport, dat Pantani zich zou gaan toeleggen op het mountainbiken.

'Haha', lachte Pantani deze week in de Ronde van Valencia, waar hij in toeristentempo op respectabele afstand van klassementsleider Michael Boogerd rondreed. 'Het was een grap!'

Slechte grappen zijn uitstekende vluchtwegen in tijden van ellende. Pantani zit in de nesten. In zijn vaderland wordt op drie plaatsen justitieel onderzoek gedaan naar zijn dopingpraktijken. In Forli werd hij in december al tot drie maanden voorwaardelijke celstraf veroordeeld wegens 'sportieve fraude' in 1995. Onlangs werd zijn medisch dossier bij het Italiaans olympisch comité opgevraagd, omdat er in de aanloop naar de Spelen van Sydney 'verdachte parameters' zouden zijn gevonden in zijn bloed. 'De benen willen wel, maar in het hoofd zit het niet goed', zei Pantani in Valencia.

Justitie mag hem dan op zijn hielen zitten, het wielervolk hoopt vurig dat Pantani nog een paar jaar deel uitmaakt van het peloton. Dat geldt trouwens ook voor Richard Virenque. De Franse klimmer gaf tijdens het Festina-proces eindelijk dopinggebruik toe en kreeg een schorsing van zeven maanden. Die vecht hij nu aan. Virenque wil van een vervroegd pensioen niks meer weten. Hij zint op een rentree in de Vuelta, de Franse ploeg Delatour aast op zijn handtekening.

De wielersport heeft zijn helden nodig. Hoe diep ze ook gevallen zijn, hoe hard de klappen ook waren die zij met medische malversaties uitdeelden aan hun sport, in de kermis van het profrennen staat de deur altijd weer open. Nieuwe ronde, nieuwe kansen.

"Dat komt", zegt Hein Verbruggen, voorzitter van de internationale wielerunie UCL, "doordat wielrennen het volk blijft aanspreken. Maar natuurlijk ben ik opgelucht dat ook de commercie erin is blijven geloven."

Anno 2001 gaat er meer geld dan ooit naar de wielersport. Berichten over het terugtrekken van de grote sponsors van de Tour bleken fabeltjes. Slechts Coca-Cola verlaagt de bijdrage. Daar staat de komst van Nestlé (tien miljoen per jaar) tegenover. Ook in het peloton is van een malaise geen sprake. Alleen Polti is als grote ploeg weggevallen. Het Deense Home Jack & Jones werd overgenomen door CSC- World Online. Verder kwamen er drie grote ploegen bij, wat een ware transfergolf ontketende. Een Duitse modeketen sponsort Team Coast met Alex Zülle, het Amerikaanse automerk Mercury zette met veel dollars een ploeg rond Peter van Petegem en Leon van Bon op en Farm Frites sloeg op advies van Peter Post de handen ineen met de Belgische tapijtenhandel Domo. Daar fietsen nu wereldkampioen Romans Vainsteins en Johan Museeuw.

Vrijwel alle bestaande formaties konden hun budgetten flink verhogen. Telekom bereikt met bijna 22 miljoen gulden een recordhoogte. Ook de Rabo-ploeg kreeg meer financiële armslag. Wielrennen blijkt voor bedrijven een effectief medium. De Bankgiroloterij, sponsor van het tweede Nederlandse profteam, verdubbelde deze winter het budget (3,5 miljoen), omdat de gemeten naamsbekendheid mede dankzij het wielrennen in 2000 met dertig procent zou zijn toegenomen.

Volgens Verbruggen is het allemaal terug te voeren op het feit dat het publiek de wielersport is blijven omarmen. "De gemiddelde consument laat zich niet beïnvloeden door de opgeblazen dopinghetze." Hij beroept zich op een publieksonderzoek dat de UCI enkele maanden terug liet uitvoeren in vijf wielerlanden. "Daaruit bleek dat de mensen zich heel weinig interesseren voor doping. Ze willen renners gewoon hard een berg op zien fietsen."

Patrick Lefevere, manager van Domo-Farm Frites, vertelde zijn hoofdsponsors uitvoerig hoe het er in zijn ploeg aan toe gaat. "De grootste fout die je kunt begaan, is potentiële sponsors blaasjes wijsmaken", zei Lefevere in de Belgische krant Het Nieuwsblad. De medische begeleiding is in zijn ploeg strak geregeld, zoals dat de laatste jaren in de hele sector stringenter is aangepakt. Wielermakelaar Gerrie van Gerwen heeft gemerkt dat sinds de apocalyptische Tour van 1998 overal de organisatie sterk verbeterd is.

"In 1998 heeft de wielersport ontdekt hoe amateuristisch ze bezig was", zegt Van Gerwen. "De ploegleider was voorheen vaak een duizendpoot. Die zat in de koersauto, maar moest daarnaast van alles regelen. Van shirtjes tot de mecaniciens. De laatste jaren zijn er veel bekwame mensen in de wielersport gestapt."

Een rommelige organisatie werkt gerommel in de hand. Het beeld dat Van Gerwen schetst lijkt op de voormalige TVM-ploeg van Cees Priem. In mei moet de Zeeuw zich samen met ex-verzorger Jan Moors en arts Andrei Michailov voor de rechtbank van Reims verantwoorden voor de vondst van 104 ampullen epo in een TVM-auto in maart 1998. Veel vuurwerk wordt van het proces niet verwacht. Rechter Madrolle heeft er slechts vijf dagen voor uitgetrokken. De Festina-zaak in Lille vorig jaar duurde drie weken, maar liep na de bekentenissen van Virenque en Hervé met een sisser af.

De wielersport heeft uit die affaires lering getrokken, maar in de kern zijn streken niet verloren. Doping is niet uit te bannen. Lefevere: "Wie geen enkel risico wil nemen, moet uit de wielersport wegblijven. De kans op een schandaal kun je niet helemaal uitschakelen." Pantani zei onlangs: "Ik ben veroordeeld door een systeem dat een zondebok nodig had, zodat het probleem niet opgelost hoefte te worden."

De UCI neemt vanaf volgende maand extra maatregelen tegen het gebruik van epo, het wondermiddel van het laatste decennium. Een renner met een hematocrietwaardevan 50 procent of hoger in het bloed krijgt nog steeds een startverbod. Als een hematocriet van 47 tot 50 wordt vastgesteld volgt nader onderzoek op basis van de urinetest van het laboratorium van Châtenay-Malabry.

De renners zullen het lijdzaam ondergaan. Fietsen is hun broodwinning. Vooralsnog waren de eerste schermutselingen van de Nederlandse renners in zonnige oorden bemoedigend. Jans Koerts had succes in de Ronde van Langkawi, Erik Dekker schreef de Ruta del Sol op zijn naam en Michael Boogerd boekte ritzeges in de ronden van Mallorca en Valencia.

Van grote waarde is het eerste gewin niet. Vanaf dit Vlaamse openingsweekeinde ligt de route van de renners regelmatig bezaaid met kasseien en venijnige hellingen. Vrolijk lachend laat Marco Pantani ze al jaren links liggen. Richard Virenque trouwens ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden