Voor de klas met een academische blik

Winterschool universiteit Nijmegen laat juffen, meesters en pabostudenten kennismaken met wetenschap

"Jullie zijn twee rijen zenuwcellen." Lacherig gaan 35 basisschoolleerkrachten tegenover elkaar staan op de Radboud Universiteit in Nijmegen. Onderzoekers laten dan een geblinddoekte schoolmeester de collegezaal binnenkomen. Die moet op zijn gehoor een parcours volgen. Elke rij met 'cellen' stuurt hem met geluidssignalen. Leerkrachten stampvoeten of klappen het proefkonijn naar de finish. Het brein past zich razendsnel aan veranderingen aan, is de wetenschappelijke clou.

Het is weer tijd voor de Winterschool bij het Wetenschapsknooppunt van de Nijmeegse universiteit. En dat is best bijzonder. Bij de start in 2008 moest nog blijken of meesters, juffen en hun leerlingen enthousiast zouden raken voor wetenschap in het lager onderwijs. Het was destijds ook ongewis of academici zich wel thuis zouden voelen op basisscholen en of er geld voor Wetenschapsknooppunten als het Nijmeegse beschikbaar zou blijven.

Geestelijk vader Carl Figdor, hoogleraar immunologie, kan tevreden zijn. Zijn formule om kinderen, leraren, pabo-studenten en wetenschappers samen te brengen in 'knooppunten' blijkt een blijvertje. De bijbehorende Winterschool maakt de juffen, meesters en pabo-studenten - doorgaans geen academici - vertrouwd met de wetenschappelijke wereld. Zo kunnen ze hun leerlingen al vroeg een onderzoekende houding aanleren en interesse bijbrengen in wetenschap en techniek.

Dat lukt prima, vertelt Yvonne Koldenhof, lerares bij basisschool 't Holthuus in Huissen. Ze is een van de tweehonderd deelnemers aan de volgeboekte Winterschool. Haar leerlingen van groep 5 en 6 zetten in 2011 de tanden in de nieuwe bijbeluitleg over de schepping, waarmee hoogleraar Ellen van Wolde van de Radboud Universiteit opzien baarde. "We vertaalden vragen over 'het begin' naar de eigen omgeving. Een filosofisch project."

Na een eerste projectjaar volgde een tweede, over angst. "Kinderen die normaal verbaal zwakker zijn, bloeiden ineens op", zegt Koldenhof. Ze vindt het jammer dat de zes projectteams waarin de academici, pabo-studenten en basisscholen optrekken, maar twee jaar voor één school openstaan. Zo populair is dit onderdeel van het Wetenschapsknooppunt.

In 2009 ging het wetenschapsknooppunt in Nijmegen open, daarna volgden andere universiteiten. Deze opbouwperiode wordt betaald door het Rijk, het Platform Bèta Techniek van het bedrijfsleven en de universiteiten. Daarna zorgt de Koninklijke Akademie van Wetenschappen dat de knooppunten blijven bestaan tot 2016. Daarvoor is eenmalig 3,25 miljoen euro beschikbaar. Universiteiten dienden al voor 5,8 miljoen euro projecten in.

Deelnemende universiteiten moesten plechtig beloven hun knooppunten tot 2020 open te houden. De Radboud Universiteit breidt het aanbod inmiddels uit, onder meer voor de docenten in de havo- en vwo-onderbouw. Er kan meer, zegt Figdor. Zijn droom: koppel hoogleraren aan begaafde kinderen en laat ze elkaar een studieleven lang ontmoeten. "Rolmodellen zijn nodig. Het kan een Nobelprijswinnaar opleveren."

Inmiddels werpt één van de aanwezige leraressen zandzakjes. Haar brein wordt gefopt door een bril met jampotglazen. De proef demonstreert dat hersenen door andere waarnemingen snel overgaan op correctiegedrag. De anderen noteren de werpgegevens. Docenten leren de onderzoekmethode spelenderwijs, net zoals straks hun leerlingen. Koldenhof weet nu al: "Ik kom volgend jaar terug, hoe dan ook".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden