Voor de conclusie dat de wet Bibob heeft gefaald, is het te vroeg

De wet Bibob stelt gemeenten in staat malafide ondernemers van hun grondgebied te weren. Maar slechts een derde van de gemeenten maakt daarvan gebruik.

Het onderzoek dat deze krant samen met het vakblad Binnenlands Bestuur deed, leverde een kaart op met vele witte plekken. Plekken waar een kwaadwillende ondernemer geen integriteitstoets hoeft te vrezen.

We hebben geen wegwijzer willen presenteren voor crimineel Nederland. Doel was in kaart te brengen waar en hoe de wet Bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur (Bibob) wordt toegepast. Die werd zes jaar geleden ingevoerd, en hij wordt binnenkort door de Tweede Kamer geëvalueerd.

Vooral voor kleinere gemeenten blijkt de wet niet eenvoudig. Ze hebben de kennis en de menskracht niet om iedere ondernemer die een vergunning aanvraagt op integriteit te toetsen. En met het landelijk bureau, dat in het leven is geroepen om te helpen bij die integriteitstoets, schieten ze weinig op.

Dat is een verontrustende uitkomst. Natuurlijk, de wet Bibob werd gemaakt naar aanleiding van problemen met malafide ondernemers in de grote steden. En daar blijkt hij ook veel gebruikt te worden. Maar als er rond die steden grote witte vlekken blijven, waar de integriteit van ondernemers niet wordt getoetst, beantwoordt de wet niet aan zijn doel.

Voor de conclusie dat Bibob heeft gefaald, is het te vroeg. Er kan in de uitvoering nog veel worden verbeterd. Zo moet de overheid zich de kritiek op het landelijk bureau aantrekken, dat te traag werkt en niet altijd met bruikbare adviezen komt. En zij moet zich inspannen om de medewerking van buurlanden te verbeteren, want het krijgen van informatie over uit het buitenland afkomstige ondernemers blijkt een van de grote struikelblokken te zijn. Brussel is de plaats om dat probleem aan de orde te stellen.

Verder kan gekeken worden naar de suggestie van de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb, om in Bibob onderscheid te maken tussen een lichte en een zware integriteitstoets. En tot slot moet de samenwerking tussen gemeenten nog groeien op dit gebied.

Pas als blijkt dat met die maatregelen de witte Bibob-vlekken niet kleiner worden, komt de principiële vraag aan de orde of het toetsen van de integriteit van ondernemers wel een gemeentelijke taak moet zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden