Voor bijna 70-jarige Ellen Vogel is toneel niet allesbepalend

Het feit dat Ellen Vogel zondag zeventig wordt, is de directe aanleiding geweest deze televisiebiografie op te nemen in de serie Markant. Daarin komen bekende en iets minder bekende landgenoten in de avond van hun leven aan het woord.

Ellen Vogel wimpelt dergelijke lofuitingen bescheiden af. Maar feit is dat zij steeds meer een grande dame is geworden.

Haar Haagse afkomst verloochent zij niet, al woont zij al een halve eeuw in Amsterdam.

Het toneel werd haar als kind al vertrouwd. Haar ouders waren bekende voordrachtskunstenaars. Vader Albert volgde eerst de familietraditie door te kiezen voor een militaire carriere, maar toen hij eenmaal officier was, kreeg het voordragen de overhand. Ellens moeder stamde uit een familie die het in Nederlands Indie fortuin had gemaakt. "Een achtergrond waar ik tot voor kort maar het zwijgen toe deed. Militair en koloniaal waren zaken waarvoor je gestenigd kon worden" , doet Ellen de zaak schertsend af.

'Oom Han'

In beide families werden de Vogels door hun keuze voor het toneel min of meer outcast. Daarvoor kwamen andere, minstens zulke interessante mensen in de plaats. Van de kunstkring die Albert Vogel sr. in Den Haag oprichtte waren figuren als de vader van Guido de Moor en de legendarische Han van Meegeren, voor Ellen 'Oom Han', lid. De actrice vindt dat zij 'een fantastische jeugd' heeft gehad. Zij vormde een hecht duo met haar broer Albert, die eveneens voordrachtskunstenaar was. Een paar jaar geleden is hij overleden. "Hoewel hij twee jaar jonger was, heb ik altijd grote bewondering voor mijn broer gehad. Ik heb niemand gekend die Couperus wist te brengen zoals Albert dat deed."

Ellen groeide ondanks de vrijheid die haar werd gelaten op in een wereld waarin Couperus onaantastbaar was.

Het was broer Albert die Ellen bij het toneel bracht. Hoewel acteren een jeugdliefde was van Ellen, vond zij het te goedkoop om te doen wat het hele gezin al deed. Daarom koos zij voor modetekenen. In de oorlogsjaren mocht Ellen een keer met Albert mee naar een van zijn optredens op voorwaarde dat ze stil in een hoekje bleef zitten. Dat deed ze, maar thuisgekomen liet Ellen weten dat ze wat Albert had gedaan ook kon.

En zo was het ook. Achteraf moet worden gezegd dat zij een natuurtalent was. Zonder opleiding kwam zij in 1945 in het gezelschap 'Comedia' van Cor Hermus terecht. In het blijspel 'Weekend in California' stond zij naast toneelgrootheden als Rika Hopper, Ko van Dijk, Joan Remmelts, Cor en Guus Hermus, Fons Rademakers (met wie zij later zou trouwen, een romance die zeven jaar duurde) en Elisabeth Andersen.

Bij de Nederlandse Comedie kwamen een paar jaar later de grote rollen, zoals Badeloch in de 'Gijsbrecht'.

De Aktie Tomaat maakte een eind aan de Nederlandse Comedie. Ellen kreeg ook tomaten naar het hoofd geslingerd. Het was een ervaring die bij de actrice lang nawerkte. Maar het luidde niet het einde van haar toneelcarriere in. Die gaat door tot op de dag van vandaag. Daarbij zijn schouderklopjes in de vorm van prijzen niet uitgebleven. Ellen noemt die erkenningen 'de vlokjes slagroom op de taart'

Eric Schneider, die overduidelijk blijk geeft van zijn waardering voor Ellen, zegt het desondanks 'beschamend' te vinden dat Nederland in vergelijking met een land als Engeland, actrices als Ellen Vogel niet koestert. Wat Eric vooral prijst in zijn collega, is de ongelooflijke trouw van Ellen aan het toneel en aan haar collega's. Er zijn er dan ook maar weinig te vinden die niet van haar houden. Als actrice in televisieseries en films werd Ellen Vogel een nationale figuur. Zelf zegt Ellen: "Ik ben die ik ben!" Hoewel het toneel daarin een grote plaats inneemt, is zij met beide benen op de grond blijven staan. Het toneel is voor haar niet overheersend geworden. Haar rol als moeder en grootmoeder speelt zij ook met verve. Ellen: "Ik heb honderduizend interesses en een ervan is toneel!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden