Voor arbeidsgehandicapten zijn er simpelweg te weinig banen

Meubelwerkplaats Schalkwijk in Haarlem heeft fysiek en verstandelijk gehandicapten in dienst, onder wie ook Wajongers. Beeld Jörgen Caris

Er komt niets terecht van het voornemen van kabinet, werkgevers en werknemers om 125.000 banen te scheppen voor arbeidsgehandicapten. Dat blijkt uit een onderzoek van Regioplan. Die 125.000 banen zijn een essentieel onderdeel van de Participatiewet waarover de Tweede Kamer vandaag een hoorzitting houdt.

Onderzoeker Luuk Mallee van Regioplan wijst er op dat het aantal arbeidsgehandicapten met een baan al jaren rond de 50.000 ligt. De voorgenomen 125.000 zou meer dan een verdubbeling betekenen. En dan horen die 50.000 nog tot de categorie plaatsbare arbeidsgehandicapten. "De anderen behoren tot een moeilijke groep. Zelfs het UWV, dat toch veel kennis heeft op dit gebied, is er niet in geslaagd hen aan het werk te helpen."

Een proefproject van Regioplan leerde al dat bestaande functies meestal niet geschikt zijn voor deze gehandicapten. Het vinden van geschikte kandidaten, het aanpassen van het werk, de extra begeleiding en het draagvlak onder collega's bleek een grote claim te leggen op bedrijven.

Een ander probleem is dat de werkgelegenheid anders over het land is verdeeld dan de mensen met een beperking. "Plaatsen waar veel werk is, zoals de Randstad, kennen relatief weinig mensen met een beperking, terwijl er in plaatsen met weinig werk relatief veel mensen wonen met een arbeidshandicap."

Tijdens zijn nieuwjaarstoespraak zei FNV-voorzitter Ton Heerts vanavond dat hij steeds sceptischer wordt over de 125.000 banen. "Eerst die Wientjesbanen, dan pas de herkeuringen", zei Heerts. "En anders gaat wat ons betreft het feest niet door."

Volgens Heerts leiden de snelle herkeuringen tot een enkeltje bijstand voor arbeidsgehandicapten. Hij wil de herkeuringen koppelen aan het aantal banen dat de werkgevers creëren. Nu zit daar een groot gat tussen. Zo moeten eind 2017 alle Wajongers aan de gemeenten zijn overgedragen, terwijl er de werkgevers twaalf jaar de tijd krijgen om de benodigde banen te vinden.

Mallee kan zich goed vinden in de oproep van Heerts om het tempo van de herkeuringen te koppelen aan de groei van de gesubsidieerde banen. "Zeker als je die 125.000 niet haalt. Stel dat je maar tot de helft komt, dan is het nog belangrijker het tempo te verlagen."

Het belang zit hem vooral in enorme inkomensdaling waar arbeidsgehandicapten mee te maken kunnen krijgen. De bijstand kent een streng regime waarbij eerst naar de eigen financiële middelen wordt gekeken.

Mallee schetst het scenario van een gehandicapte jonge vrouw dat vanmorgen tijdens de hoorzitting aan de orde kwam. "Zij ontvangt levenslang lijfrente om de extra kosten te financieren die je hebt als gehandicapte. Straks krijgt zij geen bijstand omdat zij haar lijfrente heeft. Ander voorbeeld: iemand die op 13-jarige leeftijd een ongeluk heeft gehad en van de verzekering geld heeft gekregen. Als zij straks overgaat naar bijstandswet, dan moet ze eerst dat potje opmaken."

Om de overgang naar de bijstand voor arbeidsgehandicapten te verzachten, heeft staatssecretaris Jetta Klijnsma 100 miljoen euro beschikbaar. Maar dat geld is vooral bedoeld om de inkomensachteruitgang te verzachten van arbeidsgehandicapten die samenwonen of bij hun ouders inwonen; de zogeheten kostendelersnorm. Wajongers met vermogen, een eigen huis of andere inkomstenbronnen, vallen daar buiten.

 
De snelle herkeuringen leiden tot een enkeltje bijstand
FNV-voorzitter Ton Heerts
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden