Voor Ajax is zelfs NEC een te zware tegenstander

NIJMEGEN - “We zijn in een paar dagen van de hel in de hemel beland.” Voor NEC-trainer Wim Koevermans was de schande van de 4-0 nederlaag tegen De Graafschap in één klap uitgewist. Verliezend buurman Louis van Gaal was na de 2-0 minder uitbundig. Hij kan zich van diezelfde hemel voor het moment zelfs geen voorstelling maken. Met één punt uit de laatste twee wedstrijden is de achterstand op PSV en Feyenoord reeds na vijf duels onverantwoord groot.

Ruim 12 000 toeschouwers juichten NEC toe, nadat de Nijmeegse ploeg Ajax met 2-0 de les had gelezen. Eén man verliet het stadion voortijdig. Niet uit teleurstelling, maar omdat het vliegschema dat vereiste. De waarnemer zocht glimlachend de uitgang. Guy Roux, de trainer van AJ Auxerre, had een nuttige trip naar de lage landen achter de rug. Hij mist woensdag tegen Ajax zijn belangrijkste verdediger, Franck Silvestre, maar zal zich na zijn bezoek ongetwijfeld heel wat beter op zijn gemak voelen. In de Champions League was het laten ontsporen van de Ajax-trein voorheen een bijkans onbegonnen taak. Nu echter kan Roux tijdens de tactische besprekingen volstaan met summiere verdedigende opdrachten, zo hulpeloos doen de aanvallende stuiptrekkingen van de Ajacieden tegenwoordig aan.

In de clubgeschiedenis van Ajax heeft zich nog nooit een vergelijkbare improductieve start voorgedaan. Gisteren schreven de Ajacieden een record uit 1921 uit de boeken. In dat amateurjaar begonnen de Amsterdammers eveneens met twee doelpunten uit vier duels (Ajax-Blauw Wit 0-0, HBS-Ajax 2-0, Ajax-DFC 0-0, Feyenoord-Ajax 2-2), een reeks met een pikant tintje omdat Feyenoord een 2-3 nederlaag ongedaan kon maken via een protest na de wedstrijd, waarbij verklaringen van getuigen tenslotte de doorslag gaven.

De zwakke Amsterdamse ouverture werd 75 jaar terug gevolgd door een 1-1 gelijkspel tegen RCH. In de Goffert zou zelfs een derde periode van 45 minuten Ajax niet aan een treffer hebben geholpen, zo doorzichtig waren de Amsterdamse manoeuvres. Het is al zover gekomen dat Louis van Gaal hardop met de tegenstanders meedenkt. Hij maakt geen geheim van het juiste bestrijdingsplan tegen de landskampioen: “Vorig jaar was het allemaal één op één, nu zie je dat elke ploeg 4-4-2 speelt met een mannetje erachter. Ik zie in waarom ze dat doen: het komt er momenteel op aan de ruimtes klein te houden; dan moet Ajax veel energie leveren om doelpunten te produceren.”

Die energie bezit de selectie momenteel niet. Gisteren ontbraken zes spelers op het appèl: Veldman, Bogarde, Kluivert, Hoekstra, Blind en Dani. Van de groep die wèl mocht aantreden, maakten bovendien Santos en Witschge een weinig fitte indruk.

Het rampverhaal van Ajax krijgt een chronisch karakter. De spoeling is zo dun, dat spelers met lichamelijke klachten toch regelmatig aan hun competitieverplichtingen moeten voldoen, met alle gevolgen vandien. Voor Kluivert werd tegen NEC een uitzondering gemaakt. “Wij kunnen hem wel speelminuten geven”, aldus assistent Gerard van der Lem, “maar hij heeft dan meteen weer vocht in zijn knie. Daarom willen we bij hem nu eerst volledige genezing zien.”

Blessures, overbelasting, het zijn fenomenen waar Louis van Gaal al weken over klaagt. Sinds kort voert hij ook een ander excuus aan: het kwaliteitsverlies door de transfers. Daar wilde de trainer in de oefenperiode nog niets van weten. “We zijn minder mensen kwijtgeraakt dan vorig jaar ( . . .), er is een positieve tendens ingezet”, sprak hij na het eerste trainingspartijtje tegen DHC nog luchtig. Na de magere zeven punten uit vijf wedstrijden is nu ook bij Van Gaal dat (te) optimistische beeld bijgesteld. Het gat dat is geslagen door het vertrek van Davids, Reiziger, Kanu en Finidi heeft Ajax onvoldoende kunnen verwerken. De wedstrijd in Nijmegen was daarvoor het zoveelste bewijs. Babangida had de grootste moeite zijn bewaker Sobiech uit te spelen en Witschge krijgt het maar niet voor elkaar een stempel op de wedstrijd te drukken. Gisteren kan Pothuizen onmogelijk het idee hebben gehad tegen een international te spelen.

De vroege treffer van Maurice Graef - na een voorzet van Pothuizen was het de kleinste (!) speler van de Nijmegenaren die de bal op het hoofd mocht nemen - bood NEC de gelegenheid steunend op een agressieve verdediging het spelverloop te bepalen. Het gewoontegetrouw één keer raken had bij de Ajacieden in de Goffert een ongewone reden: niemand voelde zich geroepen iets nuttigs met de bal te doen. Daardoor hoefde doelman Roorda in de eerste helft slechts twee keer in te grijpen, bij schoten van Wooter en Ronald de Boer.

In zijn wanhoop om er nog het beste van te maken, greep Van Gaal in de tweede helft naar de statistische tabellen. Reuser, Musampa en Gabrich werden de vervangers voor Ronald de Boer, Witschge en Juan vanwege hun groter scorend vermogen. Van die drie voldeed alleen de Argentijn, al liet hij kort na rust een van de beste kansen onbenut.

Auxerre-trainer Guy Roux voelde al tijdens de rust medeleven met Van Gaal. Nee, Ajax draaide niet geweldig, had hij gezien. Maar het ging hem te ver de rol van underdog zonder slag of stoot prijs te geven: “Wij zitten met een identiek probleem: nieuwe spelers die hun plaats in het elftal nog niet hebben gevonden.”

De man die AJ Auxerre al 35 jaar onder zijn hoede heeft voelde niets voor overmoedige uitspraken. Hoe het kan dat een club uit een plaats met 40 000 inwoners zomaar de Franse landstitel opraapt? “Wij hebben geprofiteerd van de problemen die Paris SG had. Met de kerst stonden de Parijzenaars tien punten voor. Het enige wat we daarna gedaan hebben is keihard werken. Daarbij hadden we een grote speler in ons midden: Laurent Blanc. Hij belandde tijdens de competitie bij toeval in Auxerre. Hij was gratis, kwam bij ons zijn conditie opvijzelen en heeft het elftal op sleeptouw genomen. En die titel? Tja, in de Tour de France heeft Bernard Thevenet ooit Eddy Merckx kunnen verslaan. In dat perspectief moet je ons kampioenschap zien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden