Vondels Gijsbregt als wanhopig eigentijds verschijnsel

Vondels Gijsbregt van Aemstel is niet dood maar wanhopig eigentijds. Die conclusie wordt deze week in De Groene Amsterdammer getrokken. Het blad heeft een special gemaakt over de hoofdstad.

Dat de Gijsbregt-traditie in 1968 werd stopgezet, moet volgens De Groene te maken hebben met de feit dat Nederland niet met zijn geschiedenis weet om te gaan. Dat geldt ook voor Amsterdam, een stad die het meer van haar historie dan van haar toekomst moet hebben. In Amsterdam is het verleden echter tegenwoordig morsdood, tenzij er geld aan te verdienen is. Zo lang er maar genoeg toeristen op af komen, worden de grachten niet gedempt en zolang ze elk jaar meer waard zijn worden schilderijen in musea opgeslagen of in dure galeries verhandeld. Dat de Gijsbregt als traditie overboord is gezet, past in dat denkpatroon. Geheel ten onrechte. De Gijsbregt is verrassend actueel! De Kennemers en de Haarlemmers die Amsterdam binnenvallen en verwoesten komen van even dichtbij als de Bosnische Serviërs die Sarajewo beschieten. De moord op de onnozele kinderen die zo plastisch wordt beschreven is niet meer iets uit verre bijbelse tijden. Vondel is weer iets meer in de belangstelling gekomen sinds begin dit jaar in Amsterdam de resten van het kasteel van de heren van Aemstel tevoorschijn kwamen. In elk geval komt er in het kader van het honderdjarig bestaan van de Stadsschouwburg in december en januari een 'eigentijdse' Gijsbregt-opvoering. In hetzelfde nummer een gesprek met 'de dikke man' ofwel Ischa Meijer Hij krijgt gelegenheid de lof te zingen van de Amsterdamse Vijzelstraat.

Zijn mening over Amsterdam? “Zolang al die prachtige geveltjes aan de grachten niet naar beneden worden gehaald en zolang Tuschinsky niet tot een tapijtenhal wordt verbouwd is er in Amsterdam eigenlijk niets aan de hand. Het Muziektheater is niet zo mooi als Carre. Ook de Stadsschouwburg kun je mooi of lelijk vinden. Al die opwinding over architectuur is verzet tegen geschiedenis. Een stad verandert. Daar moet je niet over zeiken. Of anders moet je in een dorp gaan wonen.Madurodam bijvoorbeeld”.

HP/De Tijd heeft een uitvoerig portret van de in het kabinet Kok niet gewilde gewezen eerste burger van Amsterdam Ed van Thijn. In stilte rekende hij er op een nieuwe kans als minister te zullen krijgen in de nieuwe regeringsploeg. Premier Kok wijdde afgelopen zaterdag op het partijcongres van de PvdA warme woorden aan de dit voorjaar voortijdig opgestapte minister. De wrede werkelijkheid voor Van Thijn is echter dat Wim Kok geen enkele moeite heeft gedaan hem terug te halen. Hij is niet voorgedragen en heeft tijdens de formatie niet eens de vergadertafel gehaald. Die botte bijl, de wetenschap bij het vuil te zijn gezet, was nodig om Van Thijn zijn 'derde leven' in te jagen. Daarin wil hij zich als schrijver van zijn memoires manifesteren. Op dat gebied heeft 'de vleesgeworden solidariteit' het nodige te vertellen.

Het is Amsterdam wat de klok slaat in de weekbladen. In HP/De Tijd ook een artikel waarin de vraag centraal staat hoeveel speelruimte je kleine criminelen, psychopaten en junks moet gunnen. Op de speurtocht naar de gevolgen van de gedoogmentaliteit komt er veel boven tafel. Met name dat reizen in de Amsterdamse metro een steeds riskanter onderneming wordt.

Lezenswaardig is het artikel in HP/De Tijd over het feit dat Amerika overspoeld lijkt te worden door een preutse seksuele moraal. Alles op het gebied van seks wordt er in het sensationele getrokken. Voor je het weet krijg je er het etiket opgeplakt van 'verbaal gedrag van seksuele aard'. Intussen wijzen de jongste cijfers uit dat vijftig procent van de Amerikaanse meisjes voor haar twintigste een keer zwanger is geweest tegen vijf procent in Nederland. De toename van aids en andere seksueel overdraagbare ziekten wordt in de VS steeds zorgwekkender. Tweederde van de nieuwe besmettingen is te vinden in de leeftijdsgroep tot 25 jaar. In 1993 ging dat om drie miljoen jongeren! Elsevier ontrafelt de 'Babyboom-generatie'. Als veertigers bezetten ze posities die de dertigers begeren. Al worden ze soms zenuwachtig van de werklust van jongeren, toch vertoont hun bolwerk nauwelijks barsten.

Vrij Nederland beschrijft wat een groepje bekende oud-politici uitvoert in de sjieke Anna Pavlova-salon van het Haagse hotel Des Indes. Het nieuwe kabinet mist volgens de oud gedienden het èchte paarse elan waar Nederland op zit te wachten!

Hervormd Nederland was nog niet beschikbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden