Volleybal terug in de marge

Het Nederlandse volleybalteam heeft de aansluiting met de wereldtop verloren, concludeert ook bondscoach Toon Gerbrands na het echec in Katowice. Hoop op een snel herstel heeft hij niet. ,,We zullen deze generatie nog moeten koesteren.'' De logica van het verval.

Gelatenheid in plaats van ontsteltenis. Vier maanden geleden sprak Toon Gerbrands na het mislukte EK in Wenen nog van een incident, hoewel dat al het derde toernooi op rij was wat mislukte. Nu erkent de bondscoach dat het 'structureel' de verkeerde kant opgaat. De vraag is echter wiens fout dat is.

Zelf ontwijkt hij iedere verantwoordelijkheid. Of hij zichzelf iets verwijt? ,,Het antwoord dat ik geef is altijd fout.'' Dus zwijgt de goede man. Of hij meer uit de groep had kunnen halen? ,,Dat is toch niet meetbaar.''

De Haarlemmer heeft een vlotte babbel, maar ouwehoert graag om de hete brij heen. De Road to Sydney, gepresenteerd bij zijn aanstelling in 1997, spreekt als doelstelling 'handhaving in de topvijf van de wereld' uit. Inmiddels staat Nederland achtste.

,,Het grootste probleem is dat we de roes van onoverwinnelijkheid zijn kwijtgeraakt'', stelde Van de Goor eerder in de Volkskrant. ,,Het goud van Atlanta lijkt wel een loden erfenis. Toen we voor het eerst wedstrijden begonnen te verliezen tegen een land als Spanje, dachten Frankrijk en Tsjechië: dat kunnen wij ook. De rust in het team valt weg, omdat je de zaken niet meer op kwaliteit kunt oplossen.''

Het toernooi in Polen illustreerde de structurele tekortkomingen van het hedendaagse nationale volleybal. Het Bankras-effect is uitgewerkt. Ontzag voor tegenstanders is terug: ,,In de finale hadden we toch niet van Joegoslavië kunnen winnen.'' De mentaliteit en uitstraling, gekweekt gedurende ontelbare trainingsuren in afzondering, zijn verdwenen. ,,De nieuwe generatie heeft nog net iets van mouwen opstropen'', aldus Gerbrands. Met een ander selectiebeleid was dat volgens hem niet te verhelpen geweest. ,,Had ik de keuze maar. Juist op instelling heb ik al zoveel talenten afgewezen.''

Zo bezien, is de coach slechts een passant. Eén ding mag hij zichzelf wel aanrekenen. Niet of nauwelijks is Gerbrands er de afgelopen twee jaar in geslaagd zijn spelers boven zichzelf te laten uitgroeien. ,,Het lijkt af en toe een dooie boel in het veld'', aldus Van de Goor.

Zijn baas - 'ik ga uit van de intrinsieke motivatie' - heeft het raadsel van de gevoelige snaar nooit kunnen ontrafelen. De tekortkoming laat zich extra gelden in het nieuwe rally-pointsysteem, dat vanaf het eerste fluitsignaal meer agressie vereist.

Toch werd het toernooi in de mijnstreek van Polen niet op mentaliteit alleen verloren. Oranje komt kwaliteit te kort, met name in de breedte. ,,De echt grote jongens spelen hun beste volleybal als het erop aankomt. De rest heeft daar moeite mee.''

Met de kanttekening dat ook Guido Görtzen de afgelopen dagen niet in zijn normale vorm stak, was dat het verhaal van Katowice. Ook tijdens de laatste wedstrijd tegen de Bulgaren bleken een paar slordige momenten in de tweede set fataal. De middenmoters uit Oost-Europa heetten plotsklaps de verrassende finalisten en gaven de rest van het duel weg: 25-21, 23-25, 25-17, 25-20.

De basis van Nederland is te smal. Op de bank zitten jongens als Sander Olsthoorn en Justin Sombroek, die hebben op de grote podia weinig te zoeken. Ook het eerste zestal kent zijn zwakke plek. Voorheen was dat de tweede middenman, maar Albert Cristina deed voor het eerst Henk-Jan Held vergeten. Het probleem is verschoven. Gerbrands: ,,Het team raakt snel uit balans. Wij moeten honderd procent zijn, willen we een kans hebben.'' Reinder Nummerdor en Richard Schuil kwakkelden echter.

Het schaarste-model is niet nieuw, weet Toon van der Burgt. ,,Het oude gouden team had alleen het geluk dat toevallig op het juiste moment twee toptalenten, te weten Van de Goor en Görtzen, doorstroomden'', aldus de technisch-coördinator van TopVolleybal Nederland, tijdens de gewonnen Spelen van '96 assistent-bondscoach. ,,Wij hebben verzuimd om na het Bankras-model een professionele opleiding te starten. Twee jaar geleden zijn we daar met Bert Goedkoop mee begonnen. Hopelijk plukken we daar in 2004 de vruchten van.''

Tot die tijd blijft het sappelen, weet Gerbrands. ,,Volleybal is een percentage-sport. Het isondenkbaar dat het in ene weer goed gaat. Als wij nog grote prijzen winnen, is dat buitengewoon.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden