Weblog

Volle kerken

(Foto Judit Neurink) Beeld
(Foto Judit Neurink)

Dit is de kerk in het Koerdische Suleymania. Die is wekelijks op de vrije vrijdag en de zondag vol. Hier merk je niets van geweld of discriminatie tegen christenen. Toch is dit ook Irak.

,,Suleymania is de beste plaats in Irak voor ons’’, zegt Twana, een christen die af en toe kerkt in deze Chaldese kerk tegenover het Mediacentrum dat ik in Suleymania leid. ,,Ik merk hier geen verschil tussen ons en moslims. Niet in het werk, niet op school. Ik word hier gelijk behandeld. Sterker nog: ze zien ons graag.’’

Dat komt deels doordat velen in Suleymania zich nog herinneren hoe rijke christenen islamitische stadsgenoten van voedsel voorzagen toen er tijdens de Eerste Wereldoorlog grote armoede ontstond, zegt Twanna. Zijn grootvader wordt er nog steeds om vereerd; er is zelfs een straat naar hem genoemd. ,,Die reputatie helpt ons nog steeds.’’

Twana heeft nooit niets gemerkt van afkeer van christenen. Hij heeft een gemengde vriendenkring. Soms gaan zijn moslimvrienden zelfs mee naar de kerk, omdat ze willen zien hoe het er daar aan toe gaat. Zelf heeft hij het te druk om vaak te gaan, eigenlijk komt hij er vooral nog tijdens de christelijke feestdagen. ,,Ga mee, met Kerst. Dan is het helemaal vol.’’

Die volle kerk wordt veroorzaakt door de christenen die vanwege het geweld uit de rest van Irak naar Koerdistan zijn gekomen. ,,Ons aantal hier is door hen meer dan verdubbeld.’’ De rust in de Koerdische regio is uniek in Irak. In Bagdad zijn christenen eerst klem komen te zitten tussen de strijdende partijen, en daarna zelf doelwit geworden. In de Nineveh provincie, en met name de hoofdstad Mosoel, worden ze actief vervolgd en verjaagd door radicale soennieten. Het openlijk beleden streven van christelijke groepen in het Westen om van Nineveh een christelijke enclave te maken, heeft dat geweld verder gevoed.

Suleymania is de beste plek, aldus Twana, maar ook elders in de Koerdische regio is de situatie voor christenen niet bedreigend. Er wordt goed samengeleefd. Erbil, de hoofdstad, heeft een christelijke voorstad, Ainkawa, die al jaren het uitgaansgebied is. Hier zijn de bars en de restaurants gevestigd waar moslims en christenen elkaar ontmoeten. Om het karakter van de wijk te beschermen is alleen christenen toegestaan er grond te bezitten, al wonen er ook moslims in gehuurde woningen.

Dat toch veel christenen Iraaks Koerdistan verlaten, heeft een economische achtergrond, zo lijkt het. Er is in Koerdistan niet voldoende werk, en de overheid geeft te weinig steun. Wie geen eigen kapitaal heeft, en geen familie om op te leunen, zoekt het geluk elders.Wie het zich kan veroorloven, begint een eigen zaakje – in Suleymania hebben christenen uit Bagdad bijvoorbeeld restaurants en drankwinkels, maar ook meubelmakerijen.

Twana is een gemiddelde christen, en ik gebruik zijn voorbeeld om een situatie te schetsen die anders is dan het algemene beeld over christenen in Irak dat in het Westen geldt. Hier in Iraaks Koerdistan wordt vreedzaam samengeleefd. Het is een eiland, al zijn er ook daarbuiten vriendschappen tussen beide geloofsgroepen, en soms ook huwelijken. Het zijn radicale moslims die het beeld in het Westen bepalen, terwijl die een minderheid vormen. Ook in Mosoel, waar het geweld tegen christenen het grootst is, zijn er nog steeds vriendschapsbanden tussen mensen uit de verschillende geloofsgroepen. Ik ken vrienden uit beide groepen in Kirkuk. Ik ken moslims in Mosoel die het ongeveer net zo moeilijk hebben als de christenen doordat de radicale moslims ook hen hun eigen strenge regels opdringen.

Human Rights Watch verweet de Koerdische regering afgelopen week dat ze niet genoeg doet om christenen in Mosoel en andere omstreden gebieden (die de Koerden bij hun regio willen trekken) te beschermen. Dat minderheden (ook de jazidi’s in Sinjar en Mosoel) daardoor knel komen te zitten tussen de radicale moslimgroepen en het Koerdische nationalisme. Het verwijt is deels terecht, maar deels ook niet. Dat het veilig is in de Koerdische regio, komt vooral door de eigen Koerdische veiligheidstroepen. Die mogen in de omstreden gebieden niet opereren. Omdat het Iraakse leger er nauwelijks aanwezig is, is er een militair vacuum ontstaan, waar radicale groepen gebruik van maken. Datzelfde geldt overigens voor Nineveh, waar om die reden inmiddels christelijke milities opereren.

Christenen die naar het Westen vluchtten, hebben alle reden de situatie zo somber mogelijk voor te stellen. Ik ken christenen uit Bagdad die in Koerdistan heel goed zaken wisten te doen, en toch voor het Westen kozen. De grenzen daar gaan echter alleen open voor Irakezen met een goed vluchtverhaal. Dat is een somber verhaal over vervolgde christenen, waarin geen ruimte is voor de nuance van de werkelijkheid.

(Foto Judit Neurink) Beeld
(Foto Judit Neurink)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden