Volkswagen gaat duur betalen voor dieselleugens

Aandeelhouders en Amerikaanse justitie bereiden rechtszaken voor. Gigantische boete wegens milieuschade dreigt.

De Volkswagen-chefs zullen weemoedig achterom kijken naar rustiger en zonniger tijden. Want de storm rond het dieselschandaal is nog lang niet gaan liggen. Gisteren maakte de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) bekend het Duitse autoconcern in Nederland voor de rechter te dagen wegens misleiding van de aandeelhouders. En ook het Amerikaanse ministerie van justitie wil VW keihard aanpakken. Ondertussen probeert de bedrijfstop krampachtig het afgebrokkelde vertrouwen te lijmen.

Vanwege de schade aan de volksgezondheid en het milieu hangt Volkswagen in de Verenigde Staten een boete boven het hoofd van vele miljarden dollars. Het leugenachtige klimaat dat bij VW heerst(e) doet de strafmaat waarschijnlijk alleen maar hoger uitvallen. Zowel in Europa als aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.

Als onderbouwing voor de dagvaarding stelt de VEB dat Volkswagen over de jaren 2008 tot en met 2014 in de jaarrekeningen geen betrouwbaar beeld gaf van de behaalde verkopen en winsten. "De resultaten zijn immers behaald door de nodige kunstgrepen", zegt de beleggersvereniging. Ook claimde de autobouwer uit Wolfsburg ten onrechte dat duurzaamheid hoog in het vaandel stond, aldus de VEB.

De Amerikaanse autoriteiten zijn furieus omdat VW zeker een jaar lang tegen ze heeft gelogen. Toen milieudienst EPA en de Californische toezichthouder Volkswagen confronteerden met de veel te hoge uitstootwaarden zeiden VW-ingenieurs dat het ging om technische problemen. Ook ontkende het bedrijf dat grote dieselmotoren betrokken waren bij het schandaal. Pas vele maanden later gaf Volkswagen toe dat het manipulatieve software gebruikte.

Nu wil het Amerikaanse ministerie van justitie een voorbeeld stellen voor de hele auto-industrie door Volkswagen hard te straffen. Daarbij volgt het ministerie eenzelfde traject als na de olieramp in de Golf van Mexico in 2010. Oliebedrijf BP moest toen in totaal 20,8 miljard dollar aan schadeclaims aan de Amerikaanse overheid betalen en dat stond los van strafrechtelijke boetes en claims van burgers en bedrijven. Tegen persbureau Bloomberg zegt een New Yorkse advocaat over de VW-zaak: "De overheid ziet dit duidelijk als zeer ernstige milieuvervuiling en maakt er een 'big deal' van."

Daarnaast moet VW de schade aan 600.000 Amerikaanse eigenaren van sjoemeldiesels compenseren, maar hoe is nog steeds niet duidelijk. Desondanks zegt de baas van het VW-schadefonds Kenneth Feinberg tegen de Frankfurter Allgemeine Zeitung dat Volkswagen dat wél ruimschoots zal doen. Dat kan door eigenaren cash aan te bieden, auto's terug te kopen, reparaties of het aanbieden van vervangende auto's.

Maar vier maanden na de uitbraak van het schandaal hebben onderhandelingen tussen de Amerikaanse autoriteiten en Europa's grootste autobouwer nog geen oplossing opgeleverd. De toezichthouders vinden voorlopig elk voorstel van VW onvoldoende. Zwaargewicht Feinberg, eerder het hoofd van de schadefondsen voor de slachtoffers van de terroristische aanslagen op 11 september 2001 en de olieramp van BP, is aangesteld om de onderhandelingen vlot te trekken. Hij zegt nu al dat hij zijn doelstelling niet gaat halen om binnen negentig dagen een regeling te kunnen aanbieden. "Mijn handen zijn gebonden zolang VW en de Amerikaanse autoriteiten geen overeenstemming vinden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden