'Volk Irak lijdt onder VN-sancties'

De duizenden doden die jaarlijks vallen onder Iraakse kinderen zijn het gevolg van de inhumane sancties van de Verenigde Naties tegen Irak.

Dit zijn de woorden van de VN-vertegenwoordiger in Irak, Amir A. Khalil, hoofd van de Voedsel en Landbouworganisatie (FAO) in Bagdad. Hij wil niet langer zwijgen over de duizenden Irakese slachtoffers als gevolg voedsel- en medicijnengebrek.

In de tuin van zijn kantoor, in een buitenwijk van Bagdad, neemt de uit Soedan afkomstige Khalil geen blad voor de mond. Hij verwijt met name de VS en Engeland de Iraakse bevolking te gijzelen om politieke doelen te bereiken; namelijk de val van Saddam Hoessein. ,,Een strategie met fatale gevolgen voor de bevolking. Intussen zit Saddam steviger in het zadel dan ooit.''

De Soedanees staat niet alleen in zijn kritiek. In een week tijd hebben twee hoge VN-functionarissen in Irak ontslag genomen uit onvrede over het sanctiebeleid. Afgelopen weekend kondigde Hans Sponeck, hoofd van de humanitaire hulpoperaties van de VN in Bagdad, zijn vertrek aan wegens zijn bezwaren tegen de negen jaar oude VN-sancties tegen Irak, ingesteld na de Iraakse inval in Koeweit.

Volgens hem kan het zogeheten olie-voor-voedselprogramma van de VN, waaronder Irak voor ruim tien miljard gulden per zes maanden olie mag verkopen voor de aanschaf van voedsel en medicijnen, niet voorzien in de minimale behoeften van de bevolking. Hij noemde de sancties een humanitaire tragedie voor de Iraakse bevolking. Sponeck volgde de Ier Denis Halliday op, die in september 1998 ook opstapte uit onvrede met de sancties

Maandag deed Jutta Burghart, chef Wereldvoedsel Programma (WFP) van de VN in Irak, hetzelfde. Burghart is in januari vorig jaar aangesteld om namens het WFP toezicht te houden op de uitvoering van het olie-voor-voedselprogramma. Ook zij kon niet langer leven met de ontberingen waaraan de Iraakse bevolking is blootgesteld.

De Amerikanen en de Britten zijn niet onder de indruk van de kritiek. Woordvoerder James Rubin van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken vindt dat de twee ,,hun zorgen en verwijten moeten richten aan het adres van het Iraakse regime, dat hardnekkig blijft weigeren zijn inkomsten te besteden aan de eigen bevolking''.

Khalil, verantwoordelijk voor de voedseldistributie in het land, vindt dat de Irakezen er juist alles aan doen om de bevolking van voedsel en medicijnen te voorzien. ,,Wij houden toezicht bij de distributie van voedsel en hebben niet de indruk dat het regime willens en wetens de bevolking laat verhongeren. Het probleem is dat er gewoonweg te weinig voedsel het land binnenkomt om de 22 miljoen mensen te voeden. Voor de Golfoorlog kon dit land de eigen bevolking voeden. Dat is nu nauwelijks mogelijk. De agrarische sector is door gebrek aan machines niet toereikend en er zijn niet eens voldoende vrachtwagens om voedsel door het hele land te laten bezorgen. Gevolg: het voedsel wordt te lang opgeslagen en bederft daardoor.''

Hevig kritiek op het sanctiebeleid van de VN is ook te horen bij dr. Papol, hoofd van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) van de VN in Bagdad. Hij moet alle aanvragen voor medicijnen en medische apparatuur eerst voorleggen aan het VN-sanctiecomité. Volgens Papol werkt het comité zeer traag. ,,De vervaldatum van veel medicijnen die we krijgen is vaak verstreken. Sommige onderdelen voor medisch apparatuur worden niet toegestaan omdat de Veiligheidsraad bang is dat ze gebruikt worden voor het ontwikkelen van chemische wapens. En als we onderdelen krijgen zijn ze vaak incompleet.''

Papol haalt een rapport van Unicef tevoorschijn om zijn zorgen over de kindersterfte te onderstrepen: zesduizend per maand. Voor Papol is dit onacceptabel. Hij wil dat de humanitaire hulp aan de bevolking losgekoppeld wordt van de sancties. ,,Als de internationale gemeenschap de bevolking wil ontdoen van deze rampzalige sancties, dan moet ze haast maken. We kunnen niet langer oogluikend toekijken als hier elke dag kinderen sterven door gebrek aan medicijnen omdat het regime ons niet aanstaat.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden