Volgens Trump zit de missie erop, maar gaan de VS nu wel of niet weg uit Syrië?

Amerikaanse soldaten in de Noord-Syrische stad Manbij. Beeld AFP
Amerikaanse soldaten in de Noord-Syrische stad Manbij.Beeld AFP

Als Trump zijn troepen terughaalt speelt dat Turkije, de Syrische regering en Rusland in de kaart.

Het Amerikaanse veiligheidsestablishment wist niet hoe het moest reageren toen president Trump vorige week plots aankondigde dat hij de Amerikaanse militairen uit Syrië wil terughalen. Was dit de zoveelste proefballon, of meende hij het? Maar dinsdagavond zei Trump het weer: "Ik wil er weg. Ik wil onze troepen naar huis brengen. Ik wil beginnen met de wederopbouw van óns land."

De Koerdisch-Arabische militie SDF heeft met hulp van Amerika Islamitische Staat (IS) verslagen in Noord-Syrië en het Syrische leger heeft met Russische steun de andere gebieden op IS heroverd. De missie in Syrië zit erop, aldus Trump, want de Amerikanen waren daar om IS te verslaan. Maar zijn adviseurs zien dat toch anders.

De Amerikaanse aanwezigheid in Syrië was al vanaf het begin controversieel. Die is namelijk illegaal en als de militairen daar blijven, dan zullen zij een permanente bezettingsmacht vormen. Maar dat is niet het belangrijkste: de Amerikaanse aanwezigheid in Koerdisch gebied leidt tot problemen met Turkije omdat president Erdogan de Koerden daar wil aanpakken. Blijven in Syrië verhoogt dus de kans op een conflict met Turkije aanzienlijk, maar ook met het Russische leger, dat verderop zit.

Er kleven ook risico's aan een vertrek, want dat maakt de weg vrij voor een nieuwe Turkse invasie in Noord-Syrië. Verder zal het Syrische leger de rivier de Eufraat oversteken en het gebied, dat nu in handen is van de Koerden, proberen te heroveren. Een Amerikaans vertrek betekent dat Trump zijn Koerdische bondgenoten opoffert, en zo'n besluit zal de Amerikanen nog lang worden nagedragen. Maar belangrijker: IS, die in veel gebieden nog terreurcellen heeft, kan weer terugkomen.

Haviken

CIA-baas Mike Pompeo, die binnenkort aantreedt als minister van buitenlandse zaken, wil dan ook dat de Amerikanen blijven. Hij probeert te voorkomen dat Iran in het vacuüm stapt dat de Amerikanen met hun vertrek zullen achterlaten. De haviken in Amerika zien de stationering van hun militairen in de olierijke gebieden van Syrië als een kans om het land zwak te houden. En dan is er ook Rusland, want zeker is dat Poetin garen zal spinnen bij een Amerikaans vertrek.

Terwijl Trump wil vertrekken voordat het slecht gaat, zien zijn adviseurs geen reden te vertrekken zolang het goed gaat. De Amerikaanse militaire verliezen zijn op één hand te tellen, er is geen publieke druk om terug te trekken voor er een pro-Amerikaanse regering is geïnstalleerd.

Trump zei dinsdag dat hij snel de knoop zou doorhakken, maar hield nog een derde optie open: de Amerikanen kunnen blijven als andere landen voor de kosten opdraaien. Hij noemde Saudi-Arabië expliciet: "Jullie willen dat we blijven, misschien moeten jullie ons dan betalen." Het kan dus zijn dat Trumps oproep tot terugtrekking is bedoeld om andere landen te dwingen over de brug te komen.

Zijn adviseurs waren dan ook opgelucht toen Trump gisteren alsnog besloot de militairen voorlopig in Syrië te houden. De president rechtvaardigde zijn besluit door te wijzen op het gevaar dat de IS-cellen nog vormen. Maar, zo waarschuwde hij erbij: "De militaire missie van het vernietigen van IS komt snel ten einde."

Lees ook:

De internationale gemeenschap werkt hard aan vrede, maar verdient intussen wel goed aan oorlog. De VS voorop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden