Volgens AzG was aanval op hospitaal Kunduz geen foutje

'Aanrichten van maximale schade was het doel'

GERT JAN ROHMENSEN

Ruim een maand nadat zijn ziekenhuis in het Noord-Afghaanse Kunduz werd verwoest door een Amerikaans bombardement, wacht Artsen zonder Grenzen (AzG) nog op een verklaring over de toedracht van het Amerikaanse leger. AzG blijft aandringen op een onafhankelijk internationaal onderzoek. "Dit is niet een foutje geweest."

AzG publiceerde deze week een feitenrelaas, op basis van zestig interviews met Afghaanse en internationale medewerkers. Ook werd interne en openbare informatie geanalyseerd, waaronder foto's, e-mails en telefoongesprekken.

Het onderzoek geeft nauwgezet weer wat er in de nacht van 3 oktober is gebeurd. Het dodental van de luchtaanval is nu opgelopen tot dertig, onder wie dertien AzG-medewerkers en drie kinderen. "Nog nooit is AzG getroffen door zo'n gerichte, moorddadige aanval", zegt Arjan Hehenkamp, directeur AzG-Nederland.

Een belangrijke conclusie is dat er geen gewapende Talibanstrijders op het ziekenhuisterrein waren. Dat werd beweerd door de Afghaanse autoriteiten, die stelden dat er tien tot vijftien terroristen in het gebouw waren. De VS noemden in eerste instantie als reden een beschieting op hun militairen die, samen met Afghaanse troepen, in de buurt van het hospitaal waren. Maar beide beweringen zijn niet bevestigd door de AzG-medewerkers.

"Het was juist een rustige nacht", zegt Hehenkamp. "De AzG-coördinator was een uur voor de aanval nog buiten, en heeft op ons terrein geen gewapende strijders gezien en hoorde geen gevechten in de buurt." Onder de 105 patiënten waren burgers en strijders van beide partijen. In de kliniek werden dus ook Talibanstrijders verpleegd: AzG maakt geen onderscheid tussen patiënten.

De VS stellen inmiddels dat het ziekenhuis 'bij vergissing is geraakt', maar daar gelooft AzG niet in want de coördinaten waren meermalen aan alle militaire autoriteiten doorgegeven. "Zomaar een fout kan het gewoon niet geweest zijn. Het ziekenhuis is systematisch aangevallen, met het aanrichten van maximale schade als doel. Het was helder verlicht en met AzG-vlaggen gemarkeerd. Dit is niet een foutje geweest", zegt Hehenkamp. "Maar we weten niet wat er in de cockpit is gebeurd of in de commandolijn."

De VS en de Navo voeren eigen onderzoeken uit, maar de resultaten laten op zich wachten. Daarom blijft AzG bij de eis voor een onafhankelijk onderzoek door de Internationale Humanitaire Onderzoekscommissie IHFFC. Maar daarvoor is toestemming nodig van de Amerikaanse en Afghaanse autoriteiten.

Hehenkamp: "Het is erg onwaarschijnlijk dat dat nog gaat gebeuren. Tot nu toe hebben de VS er nooit in toegestemd dat er van buiten de VS onderzoek wordt gedaan naar dit soort zaken." Hij hoopt dat een petitie voor zo'n onderzoek, inmiddels door 450.000 mensen wereldwijd ondertekend, druk kan uitoefenen.

De AzG-medewerkers zijn getraumatiseerd achtergebleven. "Zij dachten dat er spelregels waren, maar die bleken er niet te zijn", zegt Hehenkamp. "We hebben veel moedige medewerkers en er is niemand gestopt. Maar zij hebben er op aangedrongen dat wel duidelijk wordt welke spelregels er nu eigenlijk nog gelden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden