Column

'Volg het geld' is ook bij Trump de goede aanpak

Beeld AP

Het werd een klassieker: "Follow the money!". Het advies van Deep Throat, de geheime bron van Washington Post verslaggevers Woodward en Bernstein tijdens het Watergateschandaal, leidde tot de val van president Richard Nixon. Nu brengen geldstromen Donald Trump mogelijk in ernstige problemen. 

En dit keer is de tipgever niet een schimmige figuur in een parkeergarage (het bleek later de adjunct-directeur van de FBI te zijn) maar een mediagenieke advocaat, graag geziene gast op CNN.

Het gaat om geld dat werd opgestreken, en soms uitbetaald, door de man die zo'n tien jaar Trumps persoonlijke advocaat was, Michael Cohen. Ontvangen na Trumps verkiezing tot president: 1,2 miljoen van de farmacie-multinational Novartis; 600.000 dollar van communicatiebedrijf AT&T; 500.000 van beleggingsmaatschappij Columbus Nova; 150.000 van de Zuid-Koreaanse vliegtuigbouwer Korea Space Industries. Uitbetaald in 2016: 130.000 dollar aan porno-actrice Stormy Daniels, voor stilzwijgen over een relatie met Donald Trump; 1,6 miljoen dollar aan een voormalig Playboy-model, voor stilzwijgen over een relatie met een Republikeinse geldschieter.

Een paar weken geleden was het enige bedrag waar Amerika iets van wist dat zwijggeld voor Stormy Daniels, en dat was al genoeg om Trump zich in alle bochten te laten wringen. Het kwam in de publiciteit omdat Daniels van haar zwijgbelofte af wilde en een rechtszaak begon. Haar advocaat, de gehaaide Michael Avenatti, hield de kwestie bekwaam in het nieuws, en Trump spartelde steeds meer. Hij wist daar allemaal niets van, dat moest de pers maar aan Michael Cohen vragen, 'mijn advocaat'.

Juridisch gevecht

Inmiddels is Cohen die functie voor zover bekend kwijt. Trumps nieuwe advocaat, Rudy Giuliani, heeft in een interview met Fox News toegegeven dat het geld voor de porno-actrice van zijn baas afkomstig was. Dat was al pijnlijk genoeg, en opende de mogelijkheid dat Cohen of Trump de financiële regels voor politieke campagnes geschonden hadden – want het afkopen van mogelijke slechte publiciteit vlak voor een verkiezing, die van Trump tot president, is niet zomaar een privé-uitgave. Maar inmiddels interesseert dat niemand meer. Want die betaling bleek het topje van de ijsberg te zijn. Advocaat Avenatti kwam met documenten op de proppen – niemand weet hoe hij daaraan komt – waaruit blijkt dat Essential Consulting, het BV'tje dat Cohen gebruikte om Stormy Daniels te betalen, daarna vette contracten had opgedaan met een paar grote bedrijven. Die hoopten kennelijk via Cohen zicht te krijgen, en misschien wel invloed, op de plannen van Trump.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Michael Cohen, die, tot zover bekend, tot voor kort de advocaat van Donald Trump was Beeld REUTERS

Dat ze daar veel geld voor over hadden, is niet onlogisch. AT&T is een miljardenbedrijf, in een juridisch gevecht met de regering-Trump verwikkeld om een fusie met een ander miljardenbedrijf, Time Warner, goedgekeurd te krijgen. Novartis heeft er enorm veel belang bij wat voor beleid de regering voert op het gebied van medicijnprijzen. En Columbus Nova – tja, dat is minder duidelijk. Tenzij je erbij betrekt dat het bedrijf veel geld belegt van een Russische oligarch, Viktor Vekselberg, die nauwe banden heeft met Vladimir Poetin.

Mag dat allemaal zomaar? Misschien wel. Er lopen in Washington heel veel mensen rond die niet echt voluit lobbyist zijn – daarvoor is een officiële registratie verplicht – maar die anderen tegen betaling helpen om de weg te vinden in de politieke en administratieve jungle. "Iedereen was in 2017 'Trump-fluisteraars' aan het inhuren", zei een anonieme adviseur van Republikeinse politici tegen website Politico. "Niet direct om te beïnvloeden, maar gewoon om er achter te komen wie de mensen waren met wie je in gesprek moest gaan."

Krabbelaar

Dat Michael Cohen zichzelf bij allerlei bedrijven voor die rol aanbood, was ook niet vreemd. Hij was dan wel lang de vertrouweling van Trump geweest, de man die binnen de Trump Organization onaangename problemen wegwerkte, maar hij had geen baan in het Witte Huis gekregen. De periode waarin hij nog kon volhouden dat Donald Trump naar hem luisterde, liep op zijn eind.

Misschien is dit dus gewoon de geschiedenis van een krabbelaar in de marge. Misschien bleven AT&T en Novartis hem betalen, ook toen bleek dat hij niets voor hen kon doen, omdat ze verder geen gezeur wilden, en de bedragen die hij kreeg voor zulke grote bedrijven niets voorstellen. Maar het kan ook zijn dat ze bleven betalen omdat Cohen dreigde hen zwart te maken bij Trump. Dan is het chantage. Misschien wist Trump ervan; dan is het medeplichtigheid, of samenzwering, of op zijn minst verzwijgen van een misdrijf.

Nog ernstiger wordt het als al dat geld indirect voor Donald Trump bestemd was. Diens advocaat Rudy Giuliani hing in dat tv-interview bij Fox News een wat verward, en ook onwaarschijnlijk verhaal op over de precieze manier waarop Trump het geld dat Stormy Daniels via Cohen had gekregen, aan hem terugbetaalde. Het zou in termijnen zijn gegaan, als onderdeel van een vast bedrag dat Cohen elke maand voor zijn diensten kreeg. Dat is heel ongebruikelijk, want advocaten moeten hun honorarium en geld van cliënten dat voor andere doelen bestemd is, strikt gescheiden houden.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Pornoactrice Stormy Daniels, geflankeerd door haar advocaat Michael Avenatti, legt een persconferentie af buiten een rechtbank in New York. Beeld AP

Invloed kopen

Werd Stormy Daniels dus niet gewoon betaald met geld dat Cohen voor Trump inde van bedrijven als AT&T? Sterker nog, was dat hele Essential Consulting niet één grote geldpot om al Trumps vriendinnen stil te krijgen?

Er zijn zelfs aanwijzingen dat die Playmate die 1,6 miljoen kreeg een verhouding met Trump had, en helemaal niet met die Republikeinse donor. Die heeft de schuld op zich genomen om bij Trump in de gunst te blijven, schrijft Paul Campos in een speculatief, maar wel tamelijk overtuigend stuk in het blad New York.

Veel is nog onduidelijk, maar het tempo waarmee de onthullingen komen, neemt met de week toe. Er lopen lijnen naar Rusland, en dat is verdacht vanwege de bemoeienis van dat land met de presidentsverkiezingen van 2016. Maar er lopen meer lijnen naar bedrijven die zich daar niet mee bemoeiden, maar wel invloed wilden kopen in de nieuwe regering.

Het is voorlopig allemaal nog geen Watergate, analyseert Jamelle Bouie in Slate, het schandaal waarin de president samenzwoer tegen het politieke systeem zelf. "Het is onbeschaamde zelfverrijking van het traditionele soort, maar dat we zelden zien op dit niveau van de Amerikaanse politiek, of op deze schaal.”

Lees ook: 

Ondanks eerdere stellig ontkend te hebben, gaf Trump toch toe zwijggeld te hebben betaald aan porno-actrice Stormy Daniels.  Trump lijkt, met hulp van nieuwe advocaten, een andere koers in te willen slaan om uit het juridische moeras te komen, waar hij al in verkeert zo lang hij president is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden