Volbloedstayer Bob de Jong witte raaf in karikatuur van schaatstoernooi

GRONINGEN - Het gevraagde krediet is Nagano, de pincode luidt 13.30,55 en de man die de wereldrecordtijd van Koss intoetst, heet Bob de Jong. De wereldkampioen junioren behaalde gisteren de nationale titel op de tien kilometer. Als de enige witte raaf in een karikatuur van een toernooi, met een draak van een deelnemersveld.

Met collega-stayer Gianni Romme was De Jong eigenlijk de enige kernploegschaatser (in dit geval van Jong Oranje) die zijn taak serieus opvatte. De rest voelde zich, alsof het om de NK afstanden voor melaatsen ging, ziek, zwak, misselijk of ongesteld. Wie wel reed, was als de dood om een grotere inspanning te leveren dan 's avonds de benen op tafel leggen. Toen Ids Postma omwille van zijn eergevoel iets meer dan bedoeld moest geven om zijn vijf kilometerrit niet van gewestelijk rijder Carl Verheyen te verliezen, trok kernploegcoach Gemser onmiddellijk aan de handrem en schrapte de 1500 meter.

Wereldkampioen Rintje Ritsma was vooral gekomen om handtekeningen uit te delen en was tussen de bedrijven door net ambitieus genoeg om de metrische mijl te winnen. Hoewel de Lemster het ontkende, zal zijn sponsor ongetwijfeld op verschijningsplicht hebben aangedrongen. Ritsma maakte daarom maar van de nood een deugd. “Er werd nog hard gereden,” wilde hij de dames en heren van de pers - vergeefs - doen geloven. Een week na de WK in Inzell was het fysiologisch niet verantwoord de vijf kilometer te rijden, maar zo'n 1500 meter, die moet je elke week wel een keer schaatsen om in het wedstrijdritme te blijven. Hij meende het, de schat.

Martin Hersman en Falko Zandstra ontbraken in het geheel. De eerste om te bekomen van de WK, de tweede omdat hij een lichte kaakontsteking heeft. Maar Gemser was eerlijk genoeg om toe te geven dat de natuur hem niet beter gezind kon zijn. Een mogelijke nieuwe afgang in eigen land vond de bondstrainer niet bevorderlijk voor de toch al broze gemoedstoestand van de gespierde spijker. Dat Zandstra desondanks over de tong ging in Groningen, was te danken aan Ritsma, die na zijn dubbelslag op internationaal niveau met satanisch genoegen het vuurtje van de animositeit tussen het fabrieksteam dat hij vertegenwoordigt en de kernploeg opstookte. Voor de televisie had hij vorige week opgemerkt dat de schaatsers onder Gemser technisch anders (zeg maar: slechter) waren gaan rijden. “Hij zegt wat hij niet ziet,” reageerde de trainer in kwestie geërgerd.

Ritsma hulde zich achter een stofwolk van cryptische zinnen, toen hij ter 'verduidelijking' uitlegde dat hij zich begaan voelt met het lot van Zandstra, die hij immers al vijf jaar kent. “Falko heeft wat opbeurende kreten nodig, hij zit momenteel in een dalletje. Ik heb hem geadviseerd oude videobeelden te bekijken, zodat hij iets van zijn oude stijl kon overnemen. Ik ben absoluut geen trainer, maar weet wel wat goed is voor Falko.” Het had alles van een openlijke aanval op Gemser, maar zo moest je dat volgens 's werelds beste allrounder niet zien. “Ze vroegen mij die vraag, en daar heb ik antwoord op gegeven.” Mits hersteld, gaat Zandstra mee naar de wereldbekerwedstrijden in Milwaukee en Calgary (over twee, respectievelijk drie weken), want Gemser heeft nog steeds niet de hoop opgegeven dat zijn protégé een mooi einde aan een verloren seizoen kan breien. Hoop doet leven.

Verder namen Annamarie Thomas (begrijpelijk, want haar wacht komend weekeinde de WK sprint) en Carla Zijlstra (onbegrijpelijk, want zij moet het vooral van de individuele afstanden hebben) een paar vrije dagen op. Zijlstra noemde Groningen een leuke stad om te stappen, niet om er te schaatsen. Zonder tot het uiterste te gaan, won Tonny de Jong de drie en vijf kilometer. Eigenlijk kwamen de kampioenschappen haar goed uit. Ze moest toch een keer haar nieuwe buizen testen. Haar talent is onomstreden, maar je doet er als journalist niet slim aan naar haar doelen te informeren. “Ik heb geen doelen. Als je ze niet waarmaakt, ben je de lul. Ik doe gewoon mijn best, klaar.”

Barbara de Loor zou ze wel waar willen maken, maar de druk van het moeten presteren was weer eens te groot. Door haar vroegere trainer Leen Pfrommer ooit de nieuwe Karin Kania genoemd, moet ze oppassen dat haar schaatscarrière niet in de schoonheid van eeuwige belofte sterft. “Ik was op de 1500 meter te verkrampt, ik wilde heel graag. Op de 3000 meter heb ik de knop omgezet.” Dat leverde de Noordhollandse achter De Jong tenminste nog zilver op. “Ik ga er niet onder gebukt als mensen allerlei rare dingen over me zeggen. Er komen nog twee wereldbekerwedstrijden om me te herstellen,” riep ze vrolijk.

De NK afstanden waren een gedrocht, omdat er sec titels op het spel stonden. Vroeger werden ze verketterd omdat technische commissies ze als selectiewedstrijden misbruikten. Iedereen gaf nu de schuld aan de overvolle kalender. De sectie langebaan gaat, om herhaling te voorkomen, bij de ISU bepleiten de stofkam door de vele wereldbekerwedstrijden te halen en, naar analogie van het wielrennen, wereldwijd vaste data voor de (inter)nationale kampioenschappen te prikken. Gemser leek het wel een goed idee de NK in het weekeinde van Davos te houden. Daar kan, net als in Friesland, toch nooit worden geschaatst.

Gelukkig was er nog Bob de Jong. Een stayer pur sang, een groot talent, dat de ijsbaan dit seizoen nog voor een speeltuin mag aanzien. Over vier weken rijdt hij, op de WK junioren in Calgary, waarschijnlijk het laatste allroundtoernooi in zijn carrière. “Bob is geen allrounder, je moet niet proberen hem op de 500 meter een 37'er te laten rijden,” zegt Jong Oranjecoach Jan de Kok. Het is een terechte omslag in denken. Iemand die op 19-jarige leeftijd een specifieke afstand al zo goed beheerst, iemand die als weinigen in het tweede deel van de race kan versnellen, moet je niet met een allroundsyndroom opzadelen. Gemser hoopt dat de ISU hem met een startbewijs op de WK afstanden beloont. In Hamar kan Nederland via de 5000 meter drie, niet persoonsgebonden plaatsen op de dubbele afstand verdienen. De betreffende schaatser moet echter wel een wereldbekerwedstrijd op zijn conduitestaat hebben. Dat is bij De Jong niet het geval. In de optiek van Gemser heeft de Leimuidenaar al genoeg laten zien om medio maart in Vikingskipet alvast zijn visitekaartje af te geven. Het zou een mooi startpunt zijn van, ongetwijfeld, een hele mooie loopbaan. Met Nagano 1998 als eerste doel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden