Vol overgave terug in de tijd

Het laten herleven van militaire geschiedenis is meer dan zomaar ’soldaatje spelen’. Alles moet kloppen, tot het ondergoed aan toe.

Patrick van Leeuwen, soldaat van het 5e Bataljon Nationale Militie, laat zijn kniehoge geitewollen sokken zien. Dat was tweehonderd jaar geleden wel wat soldaten droegen, maar met een ander patroon. Trots trekt Van Leeuwens buurman een broekspijp omhoog om zijn sokken te laten zien. Die zijn wel volgens het oude patroon gebreid, met bovenaan een veter tegen het afzakken.

Het is duidelijk: levende geschiedenis is een serieuze zaak. De driehonderd mensen die lid zijn van de ’Napoleontische associatie der Nederlanden’ steken veel geld en energie in een zo authentiek mogelijke uitrusting. Patrick van Leeuwen (18) bijvoorbeeld heeft achterhaald dat Nederlandse soldaten begin 19de eeuw lange linnen onderbroeken en hemden droegen en laat die zelf maken.

Militairen van de Franse keizer Napoleon uit Nederland, Duitsland, Frankrijk en Italië hielden dit weekeinde hun jaarlijkse ’winterbivak’, voor het eerst in themapark Archeon in Alphen aan den Rijn. Zeker tweeduizend mensen kwamen kijken naar scènes uit het soldatenleven. Het ronselen van recruten in de herberg, de keuring door de chirurgijn, exercitieles en schieten met musket en kanon: met overgave en humor wordt de geschiedenis tot leven gewekt. „Het is wel ingewikkeld, hoor, dat marcheren’’, verzucht een forse man die in een groepje soldaten meesjokt. Toeschouwers lachen om het tafereel. Andere soldaten kijken zogenaamd verbaasd naar een jongen die tijdens een les zijn radiootje laat spelen. Zo’n apparaat waar muziek uit komt, dat kennen ze niet.

De lol van levende geschiedenis (re-enactment) is volgens voorzitter Jan Bogers van de Napoleontische associatie dat je ’je ei erin kwijt kunt’. „Het gros van de mensen heeft zich verdiept in een bepaalde periode van de militaire geschiedenis en wil dat ook uiten.’’ Bogers, gepensioneerd luchtverkeersleider, vindt het jammer dat hij vandaag niet als kanonnier aan de bak kan. De voorzitter moet als ’commissaris van oorlog’ het winterbivak in goede banen leiden, maar zou liever achter het kanon staan.

Sandra van Geerenstein (32) mag dat vandaag als lid van de Saluutbatterij Atkins wel. „Dat geeft wel een kick.’’ Het gezelschap laat als een van de weinigen ook vrouwen militairen uitbeelden. Historisch klopt dat niet, „maar het is wel gezellig’’.

De Duitse Carl Schulze, in het dagelijks leven defensieverslaggever, is gekleed in het uniform van het 42ste Highlanders Black Watch. Hij heeft de complete uitrusting op een kleed uitgestald. „Weet je dat soldaten zoveel moesten meesjouwen dat sommigen stikten?’’ Schulze heeft veel over militaire geschiedenis gelezen, „maar je krijgt pas een beetje het gevoel als je zelf in de kleding rondloopt’’. Hij vertelt graag over het vroegere soldatenleven. „De meeste mensen hebben geen idee wat er in de tijd van Napoleon allemaal speelde.’’

Net als in het echte leger kunnen ook hobby-militairen promotie maken. De vader van Patrick van Leeuwen is begonnen als soldaat, maar binnen de nationale militie inmiddels opgeklommen tot kapitein. Bij de heropvoering van de Slag bij Waterloo is Van Leeuwen senior zelfs generaal. „Dan heb je wel vijfhonderd man onder je bevel’’, vertelt Patrick met ontzag. Het gesprek eindigt abrupt als de militiecommandant zijn manschappen bij elkaar roept voor een lesje exercitie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden