Vogelbroedgebied als goedmakertje voor IJburg

Amsterdam heeft een dam laten opspuiten voor de kust van Durgerdam. Het broedgebied moet dienen als compensatie voor de wijk IJburg.

Helemaal eerlijk is het niet om de Hoeckelingsdam te zien als compensatie voor woningbouw in het IJmeer. Lang voordat IJburg in de planning was, waren er immers al ideeën voor natuurontwikkeling in IJmeer en IJsselmeer. Maar volgens Amsterdams stadsecoloog Remco Daalder was er nooit vijftien miljoen euro neergeteld voor natuur, als het niet per se moest. Erg veel meer dan zand en stenen storten hoefden Amsterdam en Rijkswaterstaat niet te doen. Al moesten ze het proces herhalen vanwege de zompige veenbodem: een groot deel van de 900000 kubieke meter zand is al onder water gezakt en uiteindelijk zal slechts een smalle en lage reep overblijven.

De dam steekt nogal sober af tegen het IJburg op de achtergrond: een horizon vol woningen en kranen. Maar hoe mager ook: het project biedt natuur die de regio nog nooit heeft gekend. Vogelaars staan soms met tientallen tegelijk op de Waterlandse dijk. Vorig jaar trok het kale zand al 94 verschillende vogelsoorten, waaronder pioniers als visdiefje, dwergstern en bontbekplevier.

De vraag is wel hoe lang die nog blijven komen. Staatsbosbeheer, dat de dam gaat beheren, wil de natuur zoveel mogelijk haar gang laten gaan. Bomengroei wordt tegengegaan, maar het zand zal langzaam plaatsmaken voor gras, kruiden en zelfs riet.

Remco Daalder verwacht geen wonderen van de dam, maar volgens hem is het een goed begin. ,,Begin jaren negentig is het natuurlijke systeem van het IJmeer volledig ingeklapt. De waterzuiverende driehoeksmossel verdween nagenoeg en daarmee ook vogels als tafeleend, kuifeend en nonnetje. Het IJmeer is niet veel meer dan een troebele bak water.''

De stortstenen van de dam vormen volgens de stadsecoloog een goede kraamkamer voor de mossel. En in het luwe water tussen dam en kust kunnen waterplanten groeien en watervogels fourageren. Veel vogelaars willen het zand en de pioniers behouden, maar bioloog Daalder ziet liever dat de natuur zich verder ontwikkelt. ,,Het is interessant om te zien wat er met een gebied gebeurt, als je niets doet.''

Overigens kan Staatsbosbeheer de dam niet geheel onbeheerd laten. De dam ligt zo dicht bij de dijk dat recreanten er makkelijk naar toe zwemmen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden