Voetbalfans blijven vaker thuis

Toeschouwersaantallen nemen in eerste seizoenshelft fors af, vooral in de eerste divisie

Oude stadions, variabele speeltijden op onhandige tijdstippen, concurrentie van tv of toch gewoon de economische crisis? De KNVB vindt het nog de vroeg om conclusies te trekken over de reden, maar feit is dat het aantal toeschouwers in het Nederlands betaald voetbal in de eerste seizoenshelft fors daalde ten opzichte van vorig seizoen.

Vooral bij clubs in de eerste divisie blijven veel toeschouwers weg. Van de clubs die vorig jaar in dezelfde divisie speelden daalde het aantal toeschouwers in de eerste divisie met liefst 12 procent, terwijl de daling in de eredivisie nog geen 3 procent is.

Elf van de veertien clubs die vorig jaar ook eerste divisie speelden, verliezen toeschouwers. Vooral de grote clubs gaan fors achteruit. De Graafschap verloor bijna een derde van haar aanhang, terwijl Fortuna Sittard ruim een kwart minder toeschouwers trok. Ook Sparta en MVV verliezen fors.

"Net als in de eredivisie speelt natuurlijk de economische crisis een rol, maar in de eerste divisie moeten mensen misschien ook nog wat meer wennen aan de veranderingen in de competitie", zegt Jelle Beuker van de Coöperatie Eerste Divisie (CED). De eerste divisie ging afgelopen zomer ingrijpend op de schop. Drie reserveteams en amateurclub Achilles '29 traden toe, terwijl de speeldagen werden uitgesmeerd over het hele weekend.

"De eerste divisie trekt nu gemiddeld 3100 toeschouwers per wedstrijd", zegt Beuker. "Zonder de reserveteams mee te rekenen is dat 3300, maar het blijft een groot verschil met de 3600 van vorig jaar. Elk duel in de eerste divisie trekt nu dus 300 toeschouwers minder dan toen. Zorgwekkend vind ik het nog niet, maar het is niet wat je wil."

Vooral de speeltijden lijken een groot aandeel te hebben in de daling. Onder meer De Graafschap, Fortuna en Sparta luidden al eerder de noodklok over de wisselende speeltijden en dan met name zaterdagmiddag 16.30 uur als aanvangstijd. Supporters en sponsoren weten niet meer waar ze aan toe zijn en werken bovendien vaak op zaterdagmiddag, is de klacht. Ook de maandagavond trekt bij veel clubs veel minder publiek dan in het weekend.

De CED evalueert momenteel de veranderingen in de competitie. Waarschijnlijk krijgen clubs al dit seizoen meer vrijheid om speeldagen- en tijden te kiezen. "Op zaterdag kunnen clubs in plaats van 18.45 uur ook om 20.00 uur gaan spelen", zegt Beuker. "Maar het is ook gewenning. In de eredivisie zijn er al langer wisselende speeltijden en daalt het aantal toeschouwers veel minder."

Slechts drie clubs in de eerste divisie trekken meer toeschouwers dan vorig seizoen. Dat zijn echter vooral kleine clubs, waardoor dit aan het gemiddelde weinig bijdraagt. Opvallend is wel dat het aantal toeschouwers bij Achilles '29, bij wijze van proef vanuit de topklasse aan de eerste divisie toegevoegd, is verdubbeld. Beuker: "Dat laat zien dat de eerste divisie voor veel mensen wel degelijk interessanter is dan de topklasse."

Waar de meeste eredivisieclubs in de laatste decennia nieuwe stadions hebben betrokken, spelen veel eerstedivisieclubs nog in ouderwetse onderkomens. De soms beperkte faciliteiten en capaciteit in die stadions is volgens Beuker ook een oorzaak van de veel sterkere daling in Nederlands tweede competitie. "Als de stadionplannen van clubs als FC Dordrecht en Helmond Sport doorgaan, kunnen we weer richting de 4000 gaan."

Concurrentie van de tv speelt in de eerste divisie nauwelijks een rol. Waar iedere eredivisiewedstrijd rechtstreeks te zien is op betaalkanaal Fox, is dat in de eerste divisie maar bij drie wedstrijden per weekend het geval. Daarnaast is vaak pas een paar dagen van tevoren duidelijk welke wedstrijden worden uitgezonden. Ook de samenvattingen op het open net zijn geen substituut voor stadionbezoek. Het aantal kijkers kelderde in ruim een jaar van 300 à 400.000 op RTL7 naar 50.000 nu, bij Fox.

"De competitie is nu terug op het niveau van drie à vier jaar geleden", zegt Beuker. "Ik zie het maar als een stap terug doen om er straks twee vooruit te zetten."

Flinke plus van PEC Zwolle is een uitzondering
Het aantal toeschouwers in de eredivisie is in de eerste seizoenshelft met bijna 3 procent gedaald ten opzichte van vorig seizoen. Elf van de zestien clubs die vorig seizoen ook eredivisie speelden, staan in de min. De daling is in absolute zin het grootst bij FC Utrecht, dat per duel gemiddeld 1860 toeschouwers minder verwelkomde (min 10,6 procent). NEC verliest relatief nog meer toeschouwers (min 11,5 procent). Opvallend is dat ook Vitesse veel minder fans trekt dan vorig seizoen (min 8 procent). De Arnhemmers draaien bovenin mee en stonden zelfs enkele weken bovenaan. De enige eredivisieclub die fors groeit, is PEC Zwolle. De club presteert boven verwachting en breidde onlangs het stadion uit met zo'n duizend plaatsen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden