Voetbal in memoriam / Frivoliteit was basis voor zelden vertoonde techniek

De Hongaarse voetballegende Ferenc Puskas, befaamd om zijn magische linkerbeen en zijn doelpunten voor de nationale ploeg en Real Madrid, is op 79-jarige leeftijd overleden.

Piet Fransen is er nog altijd trots op dat hij Puskas op 6 september 1965 in bedwang hield in de Europa Cup-wedstrijd van Feyenoord tegen Real Madrid. Puskas was een dikbuikig, klein mannetje van 38 jaar. Hij maakte weliswaar het eerste doelpunt, maar Feyenoord won de wedstrijd in de eerste ronde met 2-1. Het duel ontaardde in een massale vechtpartij toen Coen Moulijn hard was aangepakt. ’Jongens, jongens, gedraag je, alsjeblieft’ riep Jan Cottaar de huiskamers in.

Met veel vertrouwen reisden de Rotterdammers voor de return naar Spanje. Met Hans Kraay sprak Fransen af om Puskas samen te verdedigen. Vanaf de rand van het strafschopgebied zou Kraay de mandekking overnemen van Fransen. De strategie pakte niet goed uit. Vier keer schoot Puskas de bal hard ’in de kruising’, zoals Fransen het zich herinnert. Met 5-0 droop Feyenoord af.

De fysieke verschijning van Puskas heeft tegenstanders zijn hele loopbaan in verwarring gebracht. Hij was klein en had een gezet postuur met een gezwollen borstkas. Koppen kon hij niet en met rechts kon hij weinig. Zijn linkerbeen compenseerde alles. Hij had een zelden vertoonde techniek en een briljant inzicht. Kiezelhard was zijn schot. Waar hij ook speelde, hij maakte doelpunten.

Zijn eerste faam verwierf hij met de nationale ploeg van Hongarije. De olympisch kampioen van 1952 leek onverslaanbaar. Maar de Engelsen waren niet onder de indruk toen ze ’that little fat chap’ in 1953 voor een oefeninterland het veld van Wembley op zagen sjokken. Ze hebben het geweten. De voetbalgrootmacht werd vernederd door de Magische Magyaren (3-6). Een jaar later leek Puskas zijn land naar de wereldtitel te leiden. Maar nadat Duitsland op het WK in Zwitserland al met 8-3 was verslagen, ging het in de finale mis. De Hongaren gaven een 2-0 voorsprong uit handen, het werd 3-2. De wedstrijd staat in Duitsland nog altijd als Het Wonder van Bern bekend. In 1986 vertelde Puskas in Trouw dat hij maanden later hoorde dat de Duitsers doping zouden hebben gebruikt. „Tien van de elf spelers kregen geelzucht.”

Na het neerslaan van de Hongaarse opstand in 1956 bleef Puskas in Spanje, waar hij op dat moment verbleef. Zijn pogingen om aan de slag te gaan in Italië mislukten. Hij was al 31 jaar en kampte met overgewicht. Real-voorzitter Bernabeu durfde het wel met hem aan. Real had al twee keer op rij de Europa Cup gewonnen. Met Puskas, die een legendarisch trio vormde met Alfredo di Stefano en Paco Gento, lukte dat in totaal nog drie keer. In 1962 verloor Real in Amsterdam de finale van het Benfica van Eusebio met 5-3. Puskas maakte alle treffers van Real.

Voetbal was in zijn tijd nog plezier, en zo beleefde hij het. Puskas bezag het leven van een zonnige kant. Het nut van conditietraining had de geniale dribbelaar nooit ingezien. Legio waren de verhalen over zijn alcoholische uitspattingen. Hij zou zelfs tijdens een Europa Cup-duel aangeschoten op het veld hebben gestaan. Ach, hij hield van een biertje en een wijntje, nuanceerde hij later. „Onze manier van voetballen was nog plezierig. Wij hadden meer liefde voor het spel dan de huidige generatie”, zei Puskas tijdens het WK in Mexico in 1986. Daar constateerde hij met lede ogen dat risico’s steeds meer werden uitgebannen. Voor frivool spel was geen plaats meer.

In 1992 keerde hij definitief terug naar Hongarije, waar hij door de communisten lang als een deserteur was beschouwd. ’Kleine Broer’ werd er geëerd als de grootste sportman van de eeuw. Het Nep-stadion draagt sinds 2002 zijn naam. De laatste zes jaar bracht Puskas door in een ziekenhuis in Boedapest. Hij leed aan Alzheimer. Gistermorgen overleed hij, op 79-jarige leeftijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden