Voetbal als een metafoor voor het leven

’Voetbalvaders’ van Frederieke Hijink o.r.v. Madeleine Matzer door Matzer Theaterproducties; tournee t/m 19-12; inl.: www.matzer.org

Hanny Alkema

Zie ze daar eens staan die vaders, terwijl ze hun zoons op het zaterdagse voetbalveld aanvuren. Aan hun ogen zie je hoe ze zich met de jongens vereenzelvigen. De een die weet dat hij het beter had gedaan. Als hij jonger was geweest. De ander die niet onnodig wil opzwepen. Er zijn meer dingen in de wereld.

Het aardige van ’Voetbalvaders’ is, dat schrijfster Frederieke Hijink snel heen en weer switcht tussen de werkelijkheid van dat voetbalveld en het kennelijk gedeelde jeugdvoetbalverleden van beide vaders, waardoor het stuk zich ontpopt tot een metafoor van het leven. Een leven waarin de twee jongens dikke vrienden worden, hun passie delen, verliezen moeten zien te incasseren, bij elkaar over de vloer komen en onbewust de verschillen signaleren. Wat bij de een in de straat de stoep is, heet bij de ander trottoir.

Tot het tot een clash komt. Dat die ergens voortvloeit uit een verschil van milieu, en daarmee uit een andere kijk op het belang van voetbal, wordt door Hijink mooi in het midden, of liever, aan het oordeel van de toeschouwer overgelaten. Net als de manier waarop het tot een voorzichtige toenadering komt, als de mannen elkaar weer tegenkomen, nu langs de lijn als vader-van, is alles heel luchtig opgebouwd met flarden herinneringen en onhandige dialogen.

Het is een bekend thema, kameraadschap versus standsverschil, klassiek sinds Bertolucci’s briljante film ’Novecento’. Ver weg van elke, al dan niet beladen, historische context geeft ’Voetbalvaders’ er een kleur aan die de vinger legt op juist het alledaagse van nooit te mijden wonden. Er is altijd wel iets waardoor de mens, de kinderziel gekwetst wordt. Daar moet je mee leren leven.

Regisseuse Madeleine Matzer heeft dat nuchtere gegeven als een perpetuum mobile vormgegeven. Een verkrampte, naakte jongeling eerst als verbeelding van het conflict, en later de figuur van de voetballende zoon die met een veelzeggend zwijgen het ophitsende geschreeuw van de vaders achter zich ondergaat. Twee stille momenten in een voorstelling, die in een razend tempo heden en verleden mengt en elk mogelijk sentiment even snel weer de kop in drukt.

Paul R. Kooij en Jur van der Lecq spelen alsof het hen op het lijf geschreven is, wat nog waar is ook, want het idee is op grond van beider ervaringen ontstaan. De herkenbaarheid is groot, de voorstelling eerder grappig dan emotionerend. En toch ben je aan het einde zo meegesleurd, dat je het liefst een biertje met hen zou willen meedrinken om te zien of er echt nog een draad op te pakken is. Dat is knap.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden