Voer voor vogels

In de serie 'De groentetuin' volgen we de tegenslagen en bescheiden succesjes van moestuinbeginneling Alma Huisken. Aflevering 18.

Ook als volkstuinder wil je wel eens weg. De dagelijkse omgeving verlaten voor nieuwe vista's, om lichaam en geest te verfrissen. Maar wanneer dan? Een tuin kan je gevangen houden, want het kweken van gewassen lukt niet van over de landsgrenzen. Laat staan het rooien van minder welkome planten. Een antiquarische aankoop van luttele centen biedt plots nieuwe perspectieven: 'Onkruiden verzamelen voor kooi- en volièrevogels' van P.J. de Penning. Een meesterwerk.

Het zal niet de eerste keer zijn dat een bijna vergeten gewas op volkstuincomplexen triomfen viert, en via deze 'neventeelt' wordt herontdekt door grootschalige kwekers. Zo zijn de schitterende, oude aardappelrassen Shetland Black (1900) en Arran Victory (1918) tot hun recente rehabilitatie gaande gehouden door Schotse en Ierse volkstuinders. Ook hier gebeurt dat. Tegen de keer in kweken volkstuinders gewassen die uit de mode raken, of waarvoor de reguliere handel de schouders ophaalt. Liefhebbers kennen krombekken (witte boontjes) of pronkers (snijbonen met bloedrode bloemen) nog wel, maar Mooi Neeltje (peer) en Rode Joop (appel) vaak alleen van horen zeggen.

Is onkruid het ultieme vergeten en geminachte gewas? Dan ruik ik kansen! Ik kreeg er ongevraagd toch al een speciale band mee en uit De Pennings verzamelgids begrijp ik dat ik biggekruid, zwaluwtong en berenklauw niet als de wiedeweerga moet rooien maar juist beschermen, voor het zaad! Het is voer voor gehouden vogels! Nu rijst het probleem dat ik geen gekooide beestjes ken. Vroeger wel: op de lagere school kwetterden enkele parkieten door onze dreunende tafels van negen heen of pikten aan slaharten, van huis meegenomen. Ook mijn grootvader had een volière, met zebravinken, die we samen voerden. Over het fijne grind knerpten we op klompen naar binnen -ik met mijn woudloperpantoffeltjes in zijn reservepaar. Ach, had opa De Penning maar gelezen! Kom maar, vinken, zouden we gezegd hebben: zaad van onbespoten, wilde peentjes!

Volièreloos gun ik perzikkruid en akkerwinde het liefst aan vrije vogels. Dat ik voor de variatie in hun maal ook prei en peterselie in het zaad laat schieten, mag vast van De Penning. Of is dat doorgeschoten liefde? Immers, ze eten hun buikjes al propvol aan de bessen. Overal op het complex staan kruis-, bos- en aalbessenstruiken die, voordat de vruchten gaan kleuren, door tuinders gelijk Christo worden ingepakt. (Het is dat ze zo hoog zijn, maar ik heb collega's ook al naar de vlierbomen zien turen, met netten als lasso's in de hand). Bessen misgunnen aan merels, eksters, kauwen en gaaien -daarvoor zijn de fijnmazige vlechtwerken bedoeld. Vorig jaar spande ik ze ook, maar stond doodsangsten uit dat er onverhoopt een vogel in zou belanden. Losgeraakte uiteinden groef ik telkens diep de grond in en wanneer er gaatjes ontstonden boette ik ze snel dicht. Ergo: geen gevangen merels en voldoende bessen voor sap en jam.

Dit jaar verbleef ik in het buitenland toen ik de bescherming had moeten aanbrengen, dus hebben de vogels de bessen geoogst. Geen sap, geen jam, maar ook geen drama's, zoals in sommige buurtuinen. Verlaten door vakantievierende eigenaren werden de bessenstruiken gekraakt door jonge merels die verstrikt in de netten om hulp piepten. Een vriendin met Dr. Dolittle-gaven hoorde het, riep of ik -in mijn rol van arts-assistent Stubbins- een schaartje kwam brengen en knipte de vlerkjes voorzichtig vrij. Uit nazorg gaf Stubbins ze nog wat bessen mee. Andere merels verging het slechter, vertelde een buurman. Maar wat kun je doen, behalve 24 uur wachtlopen bij alle netten? Lukt niet, zeker niet als je op reis gaat en voordien nog snel wat sla wilt zaaien.

Terug van vakantie. Hooguit bij de vlier kan ik nog posten, voor de sla is het te laat: de groene piramides staan kniehoog. Rooien, maar? Mens, overweeg toch eens alle opties, spreek ik mezelf toe. Gun ze aan de vogels, of laat de planten nog veel verder doorschieten. Denk eens aan al dat zaad!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden