'Voedselprijzen arme landen zullen omhoog schieten'

AMSTERDAM - Er dreigen ernstige voedseltekorten te ontstaan door uitputting van schoonwaterbronnen en een gebrek aan kennis om water efficënt te benutten.

Als regeringen niet onmiddellijk ingrijpen, kan dat betekenen dat de wereldvoedselproductie van graan over ruim twintig jaar met tien procent is gedaald. Dit is vergelijkbaar met de totale jaaroogst van Afrika en West-Azië.

Dat vrezen de onderzoeksinstituten International Food Policy Research Institute (IFPR) en International Water Management Institute (IWMI). In hun rapport 'Global Water Outlook 2025' hebben zij met computermodellen berekend dat de komende twintig jaar het watergebruik met vijftig procent zal toenemen.

Met name in ontwikkelingslanden verwachten de organisaties een grote klap. ,,Water is essentieel voor landbouw en vormt daarmee de economische motor van een ontwikkelingsland'', legt onderzoeker Barbara van Koppen van het IWMI vanuit Zuid-Afrika uit. Afrikaanse overheden investeren niet of nauwelijks in landbouw en plaatselijke boeren missen vaak kennis over irrigatie.

Non-gouvernementele organisaties zijn voornamelijk geïnteresserd in natuurprojecten en protesteren hevig tegen de aanleg van dammen die het milieu zouden schaden.

,,Maar in de maanden juni en juli, wanneer het in de droge delen van Afrika veel regent, stroomt het water ongebruikt de zee in, omdat de boeren het niet op kunnen vangen'', stelt Van Koppen. Het gevolg is dat de voedselproductie stagneert, terwijl de bevolking stevig doorgroeit.

In West-Azië, Noord-China en Noord-West India daalt het grondwaterpeil met forse schreden doordat boeren water oppompen voor irrigatie. Vorig jaar heeft de Chinese overheid melding gemaakt van een daling van het grondwater in het noorden van het land van zes meter binnen één jaar. Dit gebied zorgt voor meer dan de helft van 's lands tarweproductie en een derde van de maïsproductie.

Ook elders in het land zijn tekenen zichtbaar. Veel meren zijn opgedroogd en in waterputten rondom Peking is pas op 800 meter diepte vers water te vinden. De Wereldbank heeft al gewaarschuwd voor catastrofale consequenties voor toekomstige generaties, als het waterverbruik niet beter in evenwicht komt.

Zowel Azië als Afrika zullen tussen nu en twintig jaar te maken krijgen met voedselprijzen die omhoog schieten.

Het rapport voorspelt onder meer prijsstijgingen van veertig procent voor rijst, van tachtig procent voor tarwe en van honderdtwintig procent voor maïs. Aangezien de armste mensen in ontwikkelingslanden een groot deel van hun inkomen uitgeven aan eten, lijkt verdere ondervoeding onvermijdelijk.

Het is dan ook van groot belang, vinden IFPR en IMWI, dat regeringen nu ingrijpen. Cruciaal is volgens Van Koppen dat er geld beschikbaar komt voor het ontwikkelen van irrigatiesystemen en waterbassins.

,,Maar er moeten ook meer trainingen voor boeren komen over hoe ze zelf dijkjes kunnen aanleggen'', vindt Van Koppen. ,,Boeren willen zelf heel graag hun productie verbeteren, alleen hebben ze het geld en de expertise niet.''

Het rapport adviseert daarnaast om speciale prijsssystemen in te voeren. Boeren die zorgzamer met water omgaan betalen dan een lagere waterprijs dan zij die dat niet doen.

Een eerste stap in de strijd tegen de het watertekort heeft het IWMI al gezet bij de duurzaamheidstop in Johannesburg in augustus. Donoren uit Nederland en Canada hebben toen financiële steun toegezegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden