Voedsel waarvan de herkomst duidelijk is

De hele voedselketen in eigen hand hebben, zodat de risico's tot een minimum worden beperkt. Dat is de grote wens van het vee- en visvoerconcern Nutreco. De terugkerende voedselschandalen, met als recent dieptepunt de dioxinecrisis, hebben het concern nog eens extra doordrongen van die noodzaak.

,,Het is meer dan een wens'', corrigeert Antoon van den Berg, directeur van de divisie dierproducten van Nutreco. ,,Het is onze basisfilosofie. De supermarktketens zetten veel druk op ons om veilig voedsel te leveren. Voedsel waarvan de herkomst duidelijk is, dat naar alle toeleveranciers traceerbaar is. Onze klanten eisen dat, dus doen we dat. De boer linken aan de consument is daarmee onze opdracht.''

In Nederland gaat Nutreco op 1 januari beginnen met dat linken onder de naam Pingo. Met de integratie van de boeren als leveranciers van kippen en varkens heeft Nutreco de hele kolom compleet. Het bedrijf levert het voer aan de boer, zowel de mengvoeders als de gezondheidstoevoegingen bezit slachterijen voor varkens en kippen en zorgt voor de distributie van de eindproducten naar de supermarkten.

Van den Berg: ,,In Nederland is er onder boeren veel verzet tegen verticale integratie. Ze zijn bang dat de vrije markt gaat verdwijnen, dat boeren geen baas in eigen huis meer zijn. Maar wij willen die nieuwe structuur echt. Niet dat ik een activist ben, maar omdat de markt dat vereist.''

De pluimveehouders zijn de eersten die Nutreco gaat inpassen in zijn verticale bedrijfskolom. Van den Berg: ,,Pluimveehouders zijn zich al tijden bewust van de wens van de consument en passen hun productie daarop aan. Varkensboeren zijn vrije jongens die denken 'ik produceer wat ik kan en zie jij maar dat je het kwijtraakt'. Zij hebben absoluut geen gevoel voor wensen van de consument. Maar de wereld zit zo wel in elkaar. De consument is de baas.''

In Spanje, dat zich steeds meer ontwikkelt tot tweede thuisbasis van Nutreco's kip- en varkensactiviteiten, is het concern al enige tijd bezig met het inpassen van hun kippenvleesleveranciers. Van den Berg, met journalisten op bezoek bij Nutreco España: ,,De Spaanse boeren staan in de rij. Dat is niet zo gek. Door met ons in zee te gaan, verwerven ze een regelmatig inkomen, dat minder afhankelijk is van de grillen van de markt. Wij lopen het marktrisico, zij het technische risico bij voorbeeld van dierziektes.''

Van den Berg erkent dat de boeren wel een stuk onafhankelijkheid kwijtraken. ,,Ja, in het contract staat dat wij de planning bepalen. Dus wij geven de boeren de opdracht: 'Vandaag moet je zoveel kuikens gaan uitzetten'. Zo hebben we het productievolume in de hand.'' In slechte tijden, zoals in het lopende jaar met lage afzetprijzen, is de toeloop van boeren logisch. ,,In goede tijden zie je inderdaad dat sommige boeren denken 'ik ga weer op mezelf'. Dat laten we maar zo. We stappen niet naar de rechter maar ze komen wel op een zwarte lijst.''

De Spaanse poot van de divisie dierproducten, Grupo Sada, levert aan eigen-merkfabrikanten, maar alleen als exclusiviteit wordt gegarandeerd. Voorts voert Sada ook een eigen merk, Aldea. Sada draait 24 uur per dag, zeven dagen in de week. Met name om te kunnen voldoen aan de wensen van de supermarkten. Van den Berg: ,,Vrijdagmiddag georderd is maandagmorgen geleverd''. De groep is marktleider in Spanje en Van den Berg gokt op een verdubbeling van de omzet binnen vijf jaar.

Voorlopig denkt Van den Berg nog niet aan de opzet van een kolom voor varkensvleesproducten. ,,We willen eerst die kippenkolom goed uitbouwen. Als ik op dit moment geld zou krijgen voor verdere ontwikkeling van verticale integratie zou ik dat liever in de kippenkolom stoppen dan in de opzet van een varkenskolom. Dat geeft me op dit ogenblik te veel versnippering.''

Volledig overschakelen op de biologische productie om risico's met voedselvervuiling tegen te gaan, zien de Nutreco-managers niet zitten. Volgens Aalt Dijkhuizen, manager van de veevoerdivisie, zit biologische productie nog steeds in de hobbysfeer. ,,De marges zijn weliswaar hoog, maar de vraag is of het rendabel te krijgen is bij een toch nog steeds kleinschalige productie.''

Nutreco heeft in Nederland een biologische varkenslijn opgezet, die ruim drie procent marktaandeel heeft. Dijkhuizen: ,,Die bouwen we uit als de consument erom vraagt. Dat gaat niet zo hard. In een land als Spanje, een grote producent van varkens en kippen, speelt het helemaal niet. In Duitsland en Groot-Brittannië daarentegen is het bio-sentiment wel sterk. Daar zitten wij ook en we zullen daar onze kennis van de biologische productie uitbouwen. Je kunt in het algemeen zeggen dat de toenemende roep om biologische producten wel zijn uitstraling heeft naar de grote rest van ons bedrijf. Onze productie wordt steeds groener, steeds veiliger.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden