VNO-NCW fel tegen aanpassing belastingregels voor bedrijven als Shell

Het hoofdkantoor van Shell in Den Haag. Beeld ANP

De werkgeversorganisatie wijst op de gevolgen van een aanpassing van de regels voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). Maar het mkb heeft juist weinig bezwaren.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW ziet niets in een recent voorstel van GroenLinks, PvdA en SP om de aftrek te beperken van verliezen die bedrijven lijden in het buitenland. Volgens de lobbyorganisatie pakt de regeling ‘dramatisch’ uit voor bedrijven die buiten Nederland investeren, en zullen vooral midden- en kleinbedrijven daarvan de dupe worden.

Het voorstel van de drie linkse partijen werd vorige maand gepresenteerd. Aanleiding voor de voorgenomen wetsaanpassing was het nieuws dat Shell in Nederland al jaren geen winstbelasting betaalt, wat in november door Trouw werd onthuld. Aanvankelijk ontkende het olie- en gasconcern dat nog, maar deze week gaf het bedrijf in een interview met  weekblad Elsevier toe dat er inderdaad al jaren geen winstbelasting betaald wordt.

Volgens Shell is dat het gevolg van de inrichting van het Nederlandse belastingstelsel dat erop gericht is multinationals te bewegen het hoofdkantoor in Nederland te plaatsen. Daardoor kan Shell van de winst die het in Nederland maakt – zo’n 1,3 miljard euro in 2017 – allerlei kosten aftrekken die het elders in de wereld maakt. Per saldo blijft er dan geen winst meer over om in Nederland te belasten.

Onbeperkt houdbaar

Een van de posten die Shell gebruikt is de zogeheten liquidatieverlies­regeling: verliezen die Shell lijdt als buitenlandse dochters geliquideerd worden, zijn aftrekbaar van de Nederlandse winst. Die regeling willen de linkse partijen met hun wetsvoorstel aanpassen. Voortaan zouden alleen verliezen binnen de Europese Unie nog aftrekbaar mogen zijn.

Ook de termijn waarin die verliezen genomen mogen worden wordt flink beperkt. Nu zijn liquidatieverliezen in principe onbeperkt houdbaar, omdat bedrijven zelf kunnen besluiten wanneer de onderneming gestaakt wordt. In het nieuwe voorstel is de aftrek alleen toegestaan binnen drie jaar nadat de onderneming feitelijk stopt met zijn activiteiten.

Volgens VNO-NCW heeft het voorstel ‘fundamentele impact op de investeringsbeslissingen van kleine én grote ondernemingen’. Als ondernemingen verliezen in het buiten-land niet meer zouden mogen af­trekken voor de Nederlandse winstbelasting zouden zij veel minder geneigd zijn om over de grens te investeren, zegt de lobbyorganisatie.

Hoewel VNO-NCW de belangen behartigt van het grootbedrijf, hamert de organisatie in haar reactie vooral op de gevolgen voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). In het wetsvoorstel is weliswaar opgenomen dat verliezen tot 1 miljoen euro aftrekbaar blijven, maar dat is volgens VNO-NCW onvoldoende.

Hogere drempel

De ondernemingsorganisatie verwijst naar onderzoek uit 2013 waaruit blijkt dat 95 procent van de waarde die via het mkb in het buitenland is geïnvesteerd, projecten van meer dan 1 miljoen bedragen. In datzelfde onderzoek staat echter ook dat slechts 9 procent van de 12.000 mkb-ondernemingen die actief zijn in het buitenland boven de investeringsgrens van 1 miljoen euro uitkomen.

Opvallend is dat het Register Belastingadviseurs (RB), een beroeps­vereniging van belastingadviseurs voor het mkb, de mening van VNO-NCW niet deelt. Volgens het RB is de drempel van 1 miljoen euro ‘in de praktijk veelal voldoende’ voor het mkb om niet door de maatregel geraakt te worden. Een hogere drempel zou wel wenselijk zijn, zegt het RB, om uit te sluiten dat er toch mkb-­bedrijven geraakt worden door het wetsvoorstel. Het RB ziet verder geen principiële bezwaren tegen het beperken van verliezen binnen de Europese Unie, of het verkorten van de tijd waarbinnen verliezen verrekend mogen worden.

Volgens VNO-NCW betekent het wetsvoorstel ook dat er gebroken wordt met de heersende gedachte binnen het Nederlandse belastingstelsel dat verliezen én winsten slechts eenmaal in aanmerking worden genomen voor de winstbelasting. Vanwege de deelnemingsvrijstelling worden winsten die in het buitenland gemaakt zijn niet belast. Verliezen die in het buitenland niet verrekend kunnen worden, moeten daarom naar Nederland geïmporteerd kunnen worden, stelt de belangenorganisatie.

Volgens de initiatiefnemers van het voorstel is het echter precies andersom: buitenlandse winsten worden niet belast, en daarom mogen buitenlandse verliezen niet verrekend worden.

Lees ook: 

Kamer: Shell moet belasting betalen

De Tweede Kamer wil dat ook Shell winstbelasting gaat betalen. GroenLinks, PvdA en SP stellen voor om een voor het bedrijf gunstige belastingconstructie in te perken.

‘Shell betaalt nul belasting over winst’

Door gebruik te maken van aftrekposten weet olie- en gasconcern Shell de winstbelasting in Nederland al jaren op nul te laten uitkomen, blijkt uit onderzoek van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden