VN zoeken naarstig naar steun van bedrijfsleven

Kofi Annan wil bedrijven meer betrekken bij het werk van de Verenigde Naties. Wil je echt een deuk in een pakje boter slaan in de strijd tegen armoede en milieuvervuiling dan ontkom je er volgens hem niet aan om bedrijven op hun verantwoordelijkheid aan te spreken.

DEN HAAG - Na maatschappelijke organisaties zijn de Verenigde Naties nu ook bezig om de banden met het bedrijfsleven aan te halen. Op initiatief van Kofi Annan werd in 2000 het Global Compact opgericht. Tal van multinationals als Nike, Unilever en Shell hebben zich in dit platform samen met vakbonden en mensenrechtenorganisaties verplicht om universele waarden op het gebied van mensenrechten en milieu na te streven. Tijdens de duurzaamheidstop in Johannesburg werd bovendien afgesproken dat regeringen samen met bedrijven de strijd tegen armoede en milieuvervuiling moeten oppakken.

Volgens Michael Doyle, assistent van VN-secretaris Kofi Annan en hoofdverantwoordelijke voor het Global Compact is het een logische stap van de VN om zich meer met het bedrijfsleven te bemoeien. ,,Sommige bedrijven en hun directeuren hebben een vermogen dat meer waard is dan de nationale budgetten van enkele VN-lidstaten. Je kunt niet ontkennen dat bedrijven machtig zijn.''

,,Wereldwijd wordt er 50 miljard dollar aan ontwikkelingssamenwerking uitgegeven terwijl de buitenlandse investeringen van bedrijven op iets van 700 miljard dollar uitkomen. Als we de ondernemingen kunnen overtuigen om dat geld op een duurzame manier uit te geven dan zijn we al een heel eind verder met het verbeteren van de wereld'', filosofeert Doyle.

Een goed voorbeeld hiervan noemt hij het Global Compact initiatief van oud-Shell topman Mark Moody Stuart om bedrijven over te halen om gezamenlijk te investeren in ontwikkelingslanden om zo de risico's hiervan te dragen. Inmiddels hebben zich meer dan 1000 bedrijven bij het Global Compact aangesloten. Niet alleen uit het rijke Westen maar ook uit ontwikkelingslanden. Behalve de belofte om zich aan de negen ethische principes te houden is het initiatief vrijblijvend. De aangesloten leden moeten wel elk jaar ten minste één duurzaam project als wapenfeit kunnen melden. Doyle noemt het aidspreventieproject van een grote Zuid-Afrikaanse mijneigenaar en het plan van Volvo om binnen alle lagen van het bedrijf actief meer vrouwen en minderheden aan de slag te krijgen.

Over die projecten verschijnen publicaties en het is de bedoeling dat daar onderling over wordt gediscussieerd. ,,De belangrijkste doelstelling is van elkaar leren'', vertelt Doyle. ,,Principes als geen gebruik van kinderarbeid zijn duidelijk. Maar hoe je dat ook echt in de praktijk brengt in landen waar de arbeidswetten niet al te streng worden nageleefd, is nog lang niet uitgekristalliseerd.''

De Amerikaan ontkent dat het lidmaatschap van het Global Compact voor bedrijven vooral een aantrekkelijk marketing-instrument is. ,,Natuurlijk is het goed voor de reputatie van bedrijven, maar het is niet zo dat een bedrijf als Nike nu opeens het logo van de VN op zijn producten mag afdrukken. Het gebruik van dat logo is aan strikte regels gebonden. Bovendien zullen bedrijven wel uitkijken om dit alleen als dekmantel te gebruiken. Meestal zijn journalisten en actiegroepen er als de kippen bij om aan te tonen dat de duurzame praatjes van bedrijven een zeepbel blijken te zijn.''

De vrijblijvendheid van het initiatief wordt door vooraanstaande anti-globalisten als Naomi Klein bekritiseert. Bedrijven zouden het Global Compact en hun betrokkenheid bij de top in Johannesburg alleen gebruiken om onder regels over bijvoorbeeld het aan banden leggen van de uitstoot van kooldioxide uit te komen. Doyle denkt niet dat het zo makkelijk ligt. ,,Er is nu eenmaal bij regeringen geen wereldwijde consensus over zaken als mensenrechten en het milieu. Zelfs goedbedoelende regeringen lukt het niet om dergelijke wetten van de grond te krijgen. Deze projecten kunnen wel andere bedrijven en lokale regeringen inspireren om het belang van duurzaam produceren in te zien.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden