VN willen dat Europa veel meer Syriërs toelaat

Vluchtelingenorganisatie UNHCR mikt op half miljoen hervestigingen in komende drie jaar

Europa moet veel meer Syrische vluchtelingen uitnodigen om zich daar te vestigen. Alleen zo kan de druk op de buurlanden van Syrië verlicht worden. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR deed gisteren in Genève een dringende oproep aan Europa om meer gastvrijheid te betonen. Filippo Grandi, hoofd van de UNHCR, noemde harde cijfers. In drie jaar tijd wil hij zien dat 10 procent van de 4,8 miljoen Syrische vluchtelingen in het Midden-Oosten zal worden verdeeld over andere landen.

Het voorstel was al enige tijd in de maak, maar komt uitgerekend nu de EU vluchtelingen wil terugsturen die op de Griekse eilanden aankomen. Daar heeft de UNHCR zware kritiek op. Want als je vluchtelingen op je grondgebied wilt terugsturen naar Turkije, dan moet het daar wel veilig zijn. En dat is volgens de UNHCR nog niet het geval. De organisatie weigert daarom sinds vorige week om mee te werken aan het opsluiten van vluchtelingen, zoals nu op de Griekse eilanden gebeurt.

Bij de presentatie van zijn nieuwste voorstel liet Grandi duidelijk zijn teleurstelling blijken over de huidige EU-politiek. De 'zowel ordelijke als principiële' aanpak van vorig jaar is mislukt, zegt Grandi, omdat een aantal lidstaten niet de solidariteit toonde om die te laten slagen. Ook haalde de UNHCR-chef uit naar 'onverantwoordelijke politici' die de zorgen onder de burgers manipuleren.

Maar ook Grandi begrijpt dat de lidstaten met elkaar verder moeten, en dat is waar de UNHCR met dit voorstel op mikt. "Dit probleem is zo groot, dat we aan verschillende oplossingen tegelijk moeten denken", zegt een woordvoerder. De belangrijkste is herhuisvesting, waarbij landen in samenwerking met de UNHCR vluchtelingen selecteren die in aanmerking komen om te worden uitgenodigd. Canada heeft zo bijvoorbeeld al 25.000 Syriërs verwelkomd.

Maar ook op andere manieren kan het vestigen van 480.000 mensen in Europa bereikt worden, zei Grandi. Door het toelaten van vluchtelingen op medische gronden bijvoorbeeld, of met studentenbeurzen of humanitaire visa. Brazilië gaf dit soort visa uit, waarmee Syriërs naar het land konden vliegen om vervolgens ter plekke asiel aan te vragen. Deze regelingen bij elkaar opgeteld hebben 179.000 plaatsen voor vluchtelingen in landen buiten de regio opgeleverd.

Maar dat aantal moet dringend omhoog, vindt Grandi. Een half miljoen klinkt veel, maar is dat volgens hem niet. "Als Europa hetzelfde aantal vluchtelingen per hoofd van de bevolking zou verwelkomen als Libanon, zou het 100 miljoen vluchtelingen moeten opnemen."

Europa heeft beloofd voor iedere Syriër die wordt teruggestuurd naar Turkije een andere Syrische vluchteling uit te nodigen om zich in Europa te vestigen. Europa heeft zich verder voorgenomen om op termijn ook hervestigingsprogramma's te beginnen voor Syrische vluchtelingen. Met name uit Turkije, maar ook uit andere landen in de regio.

Maar de processen van terugsturen en uitnodigen moeten los van elkaar worden gezien, betoogt de UNHCR. De VN-vluchtelingenorganisatie is tegen het terugsturen, maar wil zich nu richten op hoe Syrische vluchtelingen wél kunnen worden geholpen. "We staan klaar om staten te helpen grote aantallen vluchtelingen te verwerken." De Europese landen mogen dat lezen als een uitnodiging om zich aan hun woord te houden.

vandaag 6 Meer nieuws

Nederland legt nadruk op afspraken met Turkije

Nederland lijkt voorlopig niet geneigd om aan de oproep van de UNHCR gehoor te geven. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken zegt dat het gebruikelijk is dat de organisatie landen verzoekt om meer vluchtelingen op te nemen. Maar voor Nederland ligt de prioriteit nu bij het uitvoeren van de afspraken met Turkije. Het opnemen van vluchtelingen is hier al onderdeel van, zegt het ministerie. Zodra mensen niet langer met de boot naar Griekenland proberen te komen, kan er een semi-permanente luchtbrug komen voor een nog onbekend aantal mensen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden