VN wachten met spanning op Rohani

Neemt Obama uitgestoken hand Iran aan?

Angela Merkel (Duitsland) blijft thuis om een nieuwe regering te vormen, en David Cameron (Groot-Brittannië), Vladimir Poetin (Rusland) en Xi Jinping (China) hebben ook iets anders te doen. Toch belooft de opening van 68ste sessie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York een spannende aangelegenheid te worden.

Meteen vandaag al kan het raak zijn als de nieuwe Iraanse president Hassan Rohani het woord neemt. Waar zijn voorganger Mahmoed Ahmadinejad er met zijn opruiende speeches altijd wel in slaagde een paar westerse diplomaten woedend de gang op te jagen, wordt voor Rohani juist extra veel belangstelling verwacht.

"De Iraanse natie is bereid te praten en te onderhandelen met het Westen", aldus de president aan de vooravond van zijn reis naar de Verenigde Staten, "op voorwaarde dat we als gelijken met elkaar spreken en dat er wederzijds respect is". Daarmee lijkt Rohani een hand uit te steken naar het Westen, en dan met name naar aartsvijand Amerika, waarmee sinds de islamitische revolutie in 1979 de verhoudingen zwaar verstoord zijn.

Meteen vandaag kan blijken in hoeverre de VS bereid zijn die hand aan te nemen, want ook Barack Obama spreekt de leden van de Algemene Vergadering toe. Vorige week werd al bekend dat de twee onlangs een vriendelijk getoonzette briefwisseling hebben gevoerd. Dat heeft geleid tot allerlei speculaties over een mogelijke ontmoeting tussen de bewindslieden. Officieel staat die niet gepland, maar volgens diverse zegslieden sluit dat een gesprek achter de schermen niet uit. Als dat gebeurt, zou het de eerste ontmoeting zijn tussen een Iraanse en Amerikaanse regeringsleider in bijna 35 jaar.

De inzet van Rohani is duidelijk: hij wil snel een versoepeling van de sancties die de Iraanse economie zwaar in de problemen hebben gebracht. Het Westen wil Iran daarmee dwingen te stoppen met het ontwikkelen van kernwapens. Teheran houdt echter vol dat het uitsluitend uranium wil verrijken voor energie-doeleinden. En kort voor zijn vertrek naar New York benadrukte de president opnieuw dat het Westen moet erkennen dat Iran het recht heeft dat te doen.

Waar veel westerse landen voorzichtig positief hebben gereageerd op de ogenschijnlijk vredelievende taal die uit Iran komt, is Israël vooral argwanend. Een jaar geleden, tijdens de vorige Algemene Vergadering, stal premier Benjamin Netanjahoe de show door de wereld met een cartoonachtige afbeelding van een bom te waarschuwen voor een Iraanse kernbom.

Ook nu gelooft hij bijzonder weinig van de goede bedoelingen van Teheran. Een verklaring vorig week repte van de "bedrieglijke woorden van de Iraanse president". En: "De Iraniërs verdraaien van alles in de media om hun centrifuges te kunnen laten functioneren".

Volgens de New York Times is Netanjahoe deze keer van plan eerdere onderhandelingen met Noord-Korea in herinnering te roepen. In 2005 beloofde Pyongyang niet langer nucleaire wapens te ontwikkelen in ruil voor steun. Een jaar later testte het land zijn eerste kernwapen.

De Israëlische premier moet nog even geduld hebben. Hij staat pas volgende week op de rol om de Algemene Vergadering toe te spreken. Daags daarvoor heeft hij overigens een afspraak met Obama. Dat gesprek staat al wel vast.

De president van Soedan wacht nog op een visum
Hij heeft zijn hotel al geboekt en is vast van plan de Algemene Vergadering van de VN toe te spreken. Dat liet Omar Hassan al-Basjir, president van Soedan en door het Internationaal Strafhof verdacht van genocide en misdaden tegen de menselijkheid, dit weekeinde weten. Het was alleen nog wachten op een visum. Amerikaanse zegslieden wilden niet zeggen of ze inderdaad een visumaanvraag hadden ontvangen en of die was toegewezen. Volgens juristen maken afspraken met de VN uit 1947, waarbij de VS toezegden alle leiders van VN-lidstaten toe te laten tot VN-bijeenkomsten, het Washington moeilijk een visum te weigeren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden