VN waarschuwen voor genocide in Zuid-Soedan

offensief | De Verenigde Naties vrezen dat burgers het doelwit worden van repressailles door regeringsmilities.

Verbrande lichamen waarvan de handen op de rug zijn gebonden. Kinderen in stukken gesneden. Huizen in de as gelegd. Op sociale media zijn gruwelijke beelden te zien van wat volgens de VN de opmaat is naar een volkerenmoord in Zuid-Soedan.

De VN-missie in het land ziet de mobilisering van 4000 militieleden als een teken aan de wand. Deze militie zou het regeringsleger moeten helpen bij een grootscheeps offensief binnenkort in de zuidelijke regio Equatoria. Keith Harper, de Amerikaanse ambassadeur bij de VN-Mensenrechtenraad: "We hebben betrouwbare informatie dat de burgers van Equatoria het doelwit zijn." De regering ontkent dat er een offensief ophanden is.

In Equatoria, waar ook hoofdstad Juba ligt, wonen diverse kleine volken. Zij bleven aanvankelijk buiten de machtsstrijd die in 2013 uitbrak tussen president Salva Kiir en zijn voormalige vicepresident Riek Machar. Het conflict kreeg een etnisch karakter: Kiir is een Dinka en Machar een Nuer, de twee grootste en rivaliserende volken van het land.

Het conflict verplaatste zich naar het zuiden nadat ex-vicepresident Machar in juli het land ontvluchtte en een deel van zijn strijders dieper Equatoria introk. Ze werden onder de voet gelopen door eenheden van regeringsleger SPLA. Kiirs regering verdenkt een groot deel van de Equatorianen ervan Machar te steunen.

Yongule Athanasius, minister van binnenlandse zaken van deelstaat Yei River in Equatoria, zei dat een recent bloedbad in een dorpje het werk was van het regeringsleger. Een andere lokale regeringsfunctionaris trad af omdat de mensenrechten worden geschonden in Equatoria. In zijn ontslagbrief naar de overheid schreef hij over 'plunderingen van kerken, het in brand steken van markten en moorden op burgers. Allemaal het werk van SPLA-soldaten.'

De Dinka-militie die het leger nu zou gaan ondersteunen in Equatoria is waarschijnlijk Mathiang Anyoor. Die militie wordt verantwoordelijk gehouden voor de moorden op Nuer in de hoofdstad Juba toen in 2013 het conflict tussen Kiir en Machar uitbrak.

Equatorianen hebben een aversie tegen zowel Dinka als Nuer omdat ze zich politiek gemarginaliseerd voelen. De misdragingen van het leger hebben in Equatoria wraakacties uitgelokt. Zo werd pas een bus aangehouden door een gewapende groep. De strijders scheidden de Dinka van de andere passagiers en executeerden hen ter plekke.

De Zuid-Soedanese regering blokkeerde eind november een bezoek van internationale waarnemers aan Equatoria om de berichten over geweld te onderzoeken. Eerder was het Adama Dieng, de speciale gezant voor volkenmoord van VN-chef Ban Ki-moon, wel gelukt naar het zuiden te reizen. "In het klimaat van onverdraagzaamheid en geweld bestaat een risico van genocide", concludeerde hij. Ban Ki-moon merkte daarna op dat de VN-vredesmacht in Zuid-Soedan niet voldoende is toegerust om de ontwikkeling te stoppen.

Ondertussen verslechtert de humanitaire situatie in het hele land snel. Bijna de helft van de 11 miljoen Zuid-Soedanezen heeft te weinig eten. Ruim een miljoen inwoners zijn gevlucht naar omliggende landen en anderhalf miljoen mensen zijn ontheemd geraakt en wonen in kampen of in de bush.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden