buitenland

VN-troepen 'laten Soedanese burgers in de steek'

Een VN-voertuig bij een kamp voor ontheemden in Juba, Zuid-Soedan.Beeld AP

Onder anderen Chinese VN-militairen hebben afgelopen juli hun posten in Soedan verlaten en de burgers die zij hadden moeten beschermen, aan hun lot overgelaten. Dat stelt de Amerikaanse hulporganisatie Civic.

Het incident zou hebben plaatsgevonden in de Zuid-Soedanese hoofdstad Juba, waar Chinese vredestroepen van de Verenigde Naties een VN-kamp voor de bescherming van burgers moeten beveiligen. Toen afgelopen juli in de buurt van het kamp gevechten uitbraken probeerden veel angstige burgers een veilig heenkomen te vinden bij de blauwhelmen.

Volgens een rapport van de Amerikaanse hulporganisatie Center for Civilians in Conflict (Civic), hebben de Chinese VN-troepen 'massaal' hun posten verlaten toen zij werden beschoten, waarbij ze hun wapens en munitie deels achterlieten.

Bovendien hebben zij volgens het rapport ook enkele traangasgranaten afgevuurd op de vluchtende Soedanezen, toen die in het kamp geen bescherming meer konden vinden en naar de VN-kantoren in het midden van het kamp renden.

Orders genegeerd
Het rapport van Civic is onder meer gebaseerd op gesprekken met 59 Soedanese burgers en 21 stafleden van de VN-missie in Zuid-Soedan. Daaruit werd duidelijk dat een aantal vredesmilitairen orders om de veiligheid van burgers te garanderen heeft genegeerd. Volgens het onderzoek bleven zij grotendeels op hun basis en reden geen patrouilles in de stad.

Tijdens de gevechten in juli zijn meer dan 300 mensen omgekomen. Onder hen waren ook twee Chinese VN-militairen, terwijl zes anderen gewond raakten. Op een basis elders zouden Ethiopische blauwhelmen ook hun posten hebben verlaten en slechts in een enkel geval hebben teruggeschoten toen zij werden aangevallen. Volgens getuigen hielpen zij wel met het evacueren van gewonden.

Persbureau AP berichtte al eerder dat de blauwhelmen in Juba ook niet te hulp zijn geschoten toen er verzoeken om hulp kwamen omdat soldaten van het regeringsleger plunderden en medewerksters van een hulporganisatie verkrachtten in een gebouw nabij hun basis.

Verhaal loopt door onder foto.

Chinese blauwhelmen lopen een patrouille in Zuid-Soedan.Beeld AFP
President Salva Kiir van Zuid-Soedan (R), afgelopen april met zijn aartsrivaal Riek Machar, toen eerste vice-president van het land.Beeld AP

200.000 vluchtelingen
In Zuid-Soedan bevinden zich 12.000 blauwhelmen van de VN. Meer dan 200.000 Soedanezen hebben hun toevlucht gezocht in kampen van de VN in Juba en elders in het land.

Het is niet voor het eerst dat VN-blauwhelmen ervan worden beschuldigd zich niet aan hun opdracht te houden, namelijk het beschermen van de burgerbevolking tegen de troepen van de regering en de oppositie in Zuid-Soedan.

Toen afgelopen februari gevechten uitbraken tussen gewapende milities in een VN-kamp met 48.000 vluchtelingen in Malakal, bleken de VN-militairen ook niet bij machte de rust te herstellen. Bij die gevechten zouden veertig doden en meer dan honderd gewonden zijn gevallen. Een onderzoek van de VN toonde later aan dat het de vredestroepen 'ontbrak aan een pro-actieve houding' bij het beschermen van burgers tegen het geweld. Volgens VN-secretaris-generaal Ban ki-Moon was er sprake van 'een gebrekkige commandostructuur en coördinatie waardoor verwarring ontstond'.

Nauwelijks consequenties
"Voor falende vredesoperaties hoeft zelden of nooit verantwoording te worden afgelegd", verklaart Matt Wells van Civic het gebrekkige optreden van de vredestroepen. "En zolang de falende uitvoering van een mandaat nauwelijks consequenties heeft, zullen gebeurtenissen zoals in Malakal en Juba helaas vaker voorkomen."

In Zuid-Soedan woedt sinds december 2013 een burgeroorlog. Troepen van het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) die loyaal zijn aan president Salva Kiir, vechten tegen milities van de oppositie geleid door Kiirs aartsrivaal Riek Machar. Machar vluchtte na het geweld in juli naar Soedan.

Formeel hebben de strijdende partijen eerder wel een wapenstilstand afgesproken, maar daar houdt geen van beide zich aan. De Verenigde Staten hebben vandaag samen met de Europese Unie, Groot-Brittannië en een aantal landen in de regio de partijen in Zuid-Sudan opgeroepen een permanente wapenstilstand overeen te komen om een eind te maken aan het 'zinloze' conflict.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden