VN: Regering Zuid-Soedan zette verkrachtingen in als oorlogsmiddel

Een man zit op een bed, nadat zijn buurt werd geplunderd.Beeld Afp

Zuid-Soedan was vorig jaar een van de meest hartverscheurende plekken op aarde. Moord, verkrachtingen en plunderingen: het voltrok zich op ongekend grote schaal in het Afrikaanse land, waar een cultuur van 'onschendbaarheid, angst en een samenleving gebaseerd op wraakgevoelens' is ontstaan.

Dat schrijft de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties vandaag in een rapport over de burgeroorlog in het land, die vorig jaar werd gevoerd. De Zuid-Soedanese regering maakte zich op grote schaal schuldig aan de tactiek van de 'verschroeide aarde'. "Burgers werden levend verbrand, stikten in containers, werden opgehangen aan bomen en zijn in stukken gehakt. Dit zijn misdaden tegen de menselijkheid."

VN-mensenrechtentopman Zeid Raad al-Hussein zei dat het land door de internationale gemeenschap 'grotendeels over het hoofd is gezien'. En dat terwijl de mensenrechtensituatie in het land (dat vijf jaar bestaat) sinds de start van de burgeroorlog in 2013 drastisch is verslechterd, aldus de VN. "Een teken dat er weinig is gedaan, blijkt uit het feit dat de slachtingen, het seksuele geweld en de strooptochten - die zo kenmerkend waren voor 2014, ongebreideld door konden gaan in 2015."

Verkrachtingen als wapen
Volgens de VN is met name de Zuid-Soedanese regering aan te wijzen als schuldige voor al het bloedvergieten. Vooral het feit dat verkrachtingen werden ingezet als 'instrument voor terreur en een oorlogswapen', maakte de situatie in het land 'verschrikkelijk', aldus al-Hussein.

Tussen april en september stuitte een onderzoeksteam van de VN in één deelstaat op 1300 verkrachtingen. "Ouders moesten toezien hoe hun kinderen werden verkracht, er waren staatstroepen die dorpen plunderden en vrouwen ontvoerden. En dan is dit slechts een momentopname."

Strengere regels
Het is niet voor het eerst dat de VN de situatie in Zuid-Soedan aankaart. Ook andere onderzoeken, bijvoorbeeld een van de Afrikaanse Unie in oktober, maakten melding van ongebreidelde misdaden. Maar aanbevelingen uit vorige rapporten zijn 'grotendeels niet geïmplementeerd', klaagt de VN. De organisatie roept nogmaals op dat er strengere regels moeten komen voor de verkoop van wapens aan het Afrikaanse land.

De burgeroorlog in Zuid-Soedan begon in 2013 nadat gevechten uitbraken tussen soldaten van de Dinka en Nuer volken, de twee grootsten in het land. President Salva Kiir noemt het een poging tot staatsgreep maar zijn voormalig vice-president Riek Machar ontkent en zegt dat Dinka militairen de de gevechten begonnen. Beide mannen sloten onlangs een vredesakkoord.

Inmiddels zijn naar schattingen ruim twee miljoen mensen op de vlucht. Volgens de VN is ruim 70 procent van de totale bevolking van twaalf miljoen afhankelijk van noodhulp. Het aantal doden is niet te schatten. "We zijn de tel kwijtgeraakt", zo zei vicesecretaris-generaal Hervé Ladsous vorige week.

Zuid-Soedanese soldaten, kort nadat weer een wapenstilstand werd getekend.Beeld Afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden