VN: Burmese generaals schuldig aan genocide en oorlogsmisdaden tegen Rohingya

Een vrouw geeft haar zoon een bad in een opvangkamp voor Rohingya in Bangladesh.Beeld REUTERS

Brandstichting. Verkrachting. Moord. Systematisch geweld. Het zijn gruwelijkheden waarvan de Rohingya moslims in Burma het slachtoffer zijn. Een nieuw rapport van de VN-Mensenrechtenraad legt de schuld voor deze misdaden bij enkele Burmese topgeneraals.

De Mensenrechtenraad wil dat deze generaals vervolgd worden voor genocide, oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid. 

Het rapport, dat maandag verscheen en is gebaseerd op honderden interviews met ooggetuigen en overlevenden, is de krachtigste veroordeling die de VN tot nu toe heeft uitgesproken over het geweld tegen de Rohingya. Exact een jaar geleden begon het Burmese leger een ongekend felle militaire actie tegen de moslimminderheid, die al generaties lang in deelstaat Rakhine woont. Zo'n 700.000 Rohingya vluchtten naar Bangladesh. Bij het geweld zijn zeker 10.000 Rohingya gedood, aldus de VN.

Het geweld beperkt zich echter niet tot Rakhine. Volgens het rapport maakt het leger zich ook in de Burmese deelstaten Shan en Kachin schuldig aan onder meer marteling, verkrachting, moord en systematisch geweld tegen burgers. De VN wijst zes generaals aan als hoofdverantwoordelijken en wil dat zij door het Internationaal Strafhof of door een tribunaal berecht worden. Onder anderen Min Aung Hlaing wordt verantwoordelijk gehouden voor het geweld. Hij is de hoogste militair van Burma en een van de machtigste personen in het land.

De Rohingya worden in Burma al tientallen jaren achtergesteld en vervolgd. Veel Burmezen beschouwen hen als illegale indringers uit Bangladesh. De vervolging van de moslimminderheid, waarbij complete dorpen zijn platgebrand, leidde tot veel internationale kritiek en tot sancties van de Europese Unie en de Verenigde Staten. Burma echter verwerpt alle beschuldigingen en zegt dat het slechts afrekent met terroristen.

Actie

Mensenrechtenorganisaties zeggen dat het nieuwe rapport duidelijk maakt dat het tijd is voor meer gerichte actie. Human Rights Watch roept VN-lidstaten op het Internationaal Strafhof in te schakelen. Kyaw Win, de directeur van het Burma Human Rights Network, sluit zich daarbij aan. "Het wordt tijd dat we erkennen dat hier sprake is van genocide", zegt hij. "We moeten de generaals verantwoordelijk houden en voor het gerecht brengen. Er moet nu echt iets gebeuren."

Eenvoudig zal dat niet gaan. Ondanks democratische hervormingen in de afgelopen jaren heeft het leger in Burma nog altijd grote macht. Door militairen begane misdaden worden er slechts zelden bestraft. De onschendbaarheid is groot. "Het is een ingebouwd systeem dat aangepakt moet worden. Doen we dat niet, dan vernietigt dit systeem het hele land", waarschuwt Kyaw Win.

Burma, Bangladesh en de VN maakten enkele maanden geleden afspraken over een terugkeer van de Rohingya naar Burma. Van repatriatie is echter nog geen sprake. De Burmese regeringsleidster Aung San Suu Kyi zei onlangs dat het aan Bangladesh is om de terugkeer op gang te brengen. Volgens VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn de omstandigheden in Burma echter nog niet goed genoeg voor een terugkeer en vinden de vluchtelingen het zelf nog veel te onveilig om terug te gaan.

Vonnis uitgesteld

Een rechtbank in Burma heeft het vonnis tegen twee Burmese journalisten vandaag uitgesteld. De journalisten Wa Lone en Kyaw Soe Oo van persbureau Reuters worden verdacht van het overtreden van Burma's wet op de staatsveiligheid, toen ze vorig jaar onderzoek deden naar het geweld tegen de Rohingya. Een uitspraak over hun zaak werd maandag verwacht, maar is uitgesteld tot 3 september vanwege de slechte gezondheid van de rechter. De rechtszaak is fel bekritiseerd als een aanval op de persvrijheid. De journalisten kunnen veertien jaar cel krijgen.

Lees ook:

Geen Rohingya die nu al terug durft naar Burma

Als het aan Bangladesh, Burma en de Verenigde Naties ligt, gaan de Rohingya-moslims op termijn terug naar Burma. Burma en de VN ondertekenden in juni een afspraak die hun terugkeer dichterbij moet brengen, maar de gevluchte Rohingya zijn nog lang niet overtuigd.

Rohingya Noor (85) vluchtte met negen kinderen en zestig kleinkinderen naar Bangladesh

Noor vluchtte afgelopen september met zijn familie - hij heeft negen kinderen en zestig kleinkinderen - naar Bangladesh. Weg van de Burmese deelstaat Rakhine waar soldaten en boeddhistische nationalisten hen met de dood bedreigden. "Ik ben ontelbare keren gearresteerd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden