Vmbo / 'Eigenlijk zijn er twee mavo's ontstaan'

AMSTERDAM - Het mag dan niet vlotten met het 'huwelijk' van vbo en mavo: scholen zijn wel enthousiast over de nieuwe werkwijzen binnen het vmbo. Leerlingen zien eerder de samenhang tussen vakken en begrijpen zo de stof sneller. Bovendien is de oude onduidelijkheid over niveaus verleden tijd.

Het vmbo kent nu vier leerwegen: twee beroepsgerichte (het oude vbo) de theoretische (oude mavo) en als nieuw element de gemengde leerweg. Deze variant blijkt het minst populair. Nog geen tien procent van de leerlingen kiest hiervoor. Een aantal scholen is er zelfs helemaal niet aan begonnen.

Conrector M. Boelsma van het IJmuidense Vellesan college: ,,Daar hebben wij de leerlingen niet voor. De kinderen die in de oude situatie een volledig vbo volgden op verschillende niveaus doen nu de hoogste beroepsgerichte leerweg, de kadergerichte leerweg. Die kiezen niet de gemengde variant.''

Van de verschillende sectoren waarvoor wordt gekozen is in de basisberoepsgerichte leerweg -de laagste variant- techniek en dan vooral de bouw populair bij jongens en zorg en welzijn bij de meisjes. In de kaderberoepsgerichte leerweg staat economie bovenaan, gevolgd door techniek en zorg en welzijn. Landbouw en nautisch zijn in alle leerwegen bijzonder klein.

De invoering van het vmbo heeft een eind gemaakt aan de situatie dat twee leerlingen met hetzelfde diploma de school verlieten, maar toch vakken op verschillend niveau hadden gevolgd. Voor de buitenwacht is dat misschien overzichtelijk, maar directeur F. Beerepoot van de vmbo-afdeling van het Martinuscollege in Grootebroek vindt dat de school nu minder maatwerk kan leveren. ,,We hebben bij de start van de leerwegen de bevorderingen opnieuw moeten bekijken. De normen voor theoretisch zijn iets strenger geworden. Vroeger kon een mavoleerling ook één vak op een lager niveau afsluiten en nu niet meer.''

Dat nadeel is het grootst voor leerlingen die slecht leren, vindt Beerepoot. ,,De hele zwakken kon je voorheen op het laagste niveau toch een diploma geven en dat stimuleerde. Nu moeten ze meedoen met de eindtoets van de basisberoepsgerichte leerweg. Dat gaat vaak niet en dan moet je zeggen dat een paar deelcertificaten voor hen het hoogst haalbare is. Dat is teleurstellend en geeft wrijving met de ouders.''

De nieuwe manier van lesgeven wordt in Grootebroek positief ervaren: leerlingen zien eerder samenhang tussen vakken en begrijpen daardoor de stof sneller. Beerepoot: ,,Wij hebben nu praktische opdrachten die de verschillende vakken overstijgen. Voor alle leerwegen hebben we nu een wiskundeopdracht, die door alle docenten wordt begeleid, ook die van Engels. Als team sta je voor zo'n opdracht en dat is heel anders dan vroeger.''

Het gebouw van het Martinuscollege heeft inmiddels wel twee ingangen. Eén voor het vmbo en één voor de theoretische leerweg en havo/vwo. Het ontstaan van een echt vmbo, waarin de mavo helemaal opgaat, wordt niet gestimuleerd, vindt Beerepoot. ,,De keuze is niet hard gemaakt door Den Haag. Eigenlijk zijn er twee soorten mavo's ontstaan: één die aanleunt tegen havo/vwo en één die een wezenlijk onderdeel van het vmbo is. In plaatsen waar afspraken zijn gemaakt om alle mavo's bij het vmbo te halen, zie je een trek van leerlingen naar randgemeenten waar nog wel categorale mavo's zijn.''

Het Martinuscollege biedt wel de gemengde leerweg aan, maar van de dertig leerlingen die vorig jaar hiervoor kozen, gaan twintig toch examen in de theoretische leerweg doen. Beerepoot: ,,Ik vind het goed als kinderen zich door een extra beroepsgericht vak beter kunnen oriënteren op de praktijk, maar voor leerlingen en ouders ligt dat anders. De gemengde leerweg geeft geen toegang tot havo. Dat maakt veel uit.''

Op de Lindenborgh in Geldermalsen zijn de gemengde en theoretische leerweg samengevoegd. Teamleider Van der Linden: ,,Het is goed als leerlingen zich extra oriënteren op de beroepssectoren. Maar ook bij ons hebben ze allemaal voor de theoretische leerweg gekozen. Als ze gerichter kiezen voor een sector, zullen ze minder snel stranden op het middelbaar beroepsonderwijs. En dat was de bedoeling van het vmbo: uitval op het mbo voorkomen. Pas als die cijfers er zijn, kun je zeggen of het vmbo is geslaagd.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden