Review

Vluchtend uit de realiteit

Met de Zweedse competitiefilm 'Songs from the second floor' van Roy Andersson diende zich gisteravond een serieuze kandidaat voor de Gouden Palm aan. De ongewoon stijlvaste en merkwaardig absurde tragikomedie herinnert aan het beste werk van de Finse regisseur Aki Kaurismüki, terwijl Nederlandse equivalenten te vinden zijn in de films van Alex van Warmerdam en de tv-sketches van 'Jiskefet' en raar maar waar 'De Fred Haché Show'.

'Songs from the second floor' markeert de ietwat raadselachtige wederopstanding van Roy Andersson, de 56-jarige Zweedse regisseur die in vijfentwintig jaar tijd slechts twee speelfilms ('A Swedish love story' en 'Giliap') en twee veelbekroonde korte films maakte.

In de tussentijd zette hij in hartje Stockholm zijn eigen onafhankelijke productiebedrijf 'Studio 24' op, specialiseerde hij zich in opmerkelijke commercials en maakte hij een aidsfilm die in Zweden werd verboden. Vier jaar lang werkte hij aan zijn kleine kroniek van het leven in een Zweedse, niet nader benoemde provinciestad, waarin de tragische hoofdpersoon Karl opmerkt dat het niet makkelijk is om mens te zijn.

In een serie oerkomische en tegelijkertijd dieptragische sketches, waarin geen enkele camerabeweging te bespeuren is, wordt het lot van de mens onder de loep genomen. De film, bevolkt met amateurs die bij de plaatselijke IKEA werden weggeplukt en muzikaal begeleidt door ex-ABBA Benny Andersson (geen familie), beweegt zich subtiel tussen kantoor, kroeg, kliniek en kerk en bevat een prachtige, aan 'Magnolia' herinnerende scène waarin metroreizigers massaal een opera beginnen mee te zingen.

Die vrolijke vlucht uit de realiteit is tekenend voor veel festivalfilms. Björk, die afgelopen woensdag toch nog als een IJslandse elf in roze tutu de trappen van het festivalpaleis beklom, droomt als fabrieksarbeidster haar eigen musicalnummers in 'Dancer in the dark', de verdeeld ontvangen musical van Lars von Trier.

Ook in 'O brother, where art thou?', de tegenvallende competitiefilm van Joel Coen die zijn verhaal losjes baseerde op Homerus' Odyssee, breken George Clooney en John Turturro als ontsnapte gevangenen herhaaldelijk uit in gezang.

Renee Zellweger, die nog steeds een favoriete prijswinnares is, wist in Neil LaBute's 'Nurse Betty' de werkelijkheid te herscheppen, door als ernstig getraumatiseerde serveerster volkomen op te gaan in het leven van haar soapheld.

Voor de tienkoppige jury onder voorzitterschap van de Franse regisseur Luc Besson (bekend van het op Amerikaanse leest geschoeide science fictionspektakel 'The fifth element') is dit jaar een moeilijke taak weggelegd. Het gezelschap, onder wie ook de Amerikaanse regisseur Jonathan Demme, de Engelse acteur Jeremy Irons en de Franse schrijver Patrick Modiano, kreeg de afgelopen dagen niet alleen te maken met het opmerkelijke fenomeen van de ultralange speelfilm (met de drieëneenhalf uur durende Japanse competitiefilm 'Eureka' als klapstuk), maar ook met een grote diversiteit aan Gouden Palmkandidaten. Gezien de achtergrond van juryvoorzitter Besson (die hier in Cannes tevens aanwezig is als producent van de actiefilm 'Taxi 2') zal de Franse 'suspense'film 'Harry, un ami qui vous veut du bien', die door het machtige Miramax is aangekocht voor distributie in Amerika, hoge ogen gooien.

Daartegenover staat de ijzersterke psychologische studie 'Trolösa' van Liv Ulmann en de absurde kroniek 'Songs from the second floor' van Roy Andersson, twee films die Zweden opnieuw op de kaart van de wereldcinema zetten.

Het wachten is nog op twee kandidaten: 'The yards' van de Amerikaanse 'independent' James Gray en 'In the mood for love' van Hongkong-regisseur Wong Kar-wai, een in de jaren zestig gesitueerd liefdesverhaal met Maggie Cheung en Tony Leung, twee grote Chinese sterren die vandaag absoluut nog voor een verrassing kunnen gaan zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden