Vluchtelingenkamp Westerbork

Geloof het of niet: pal naast kamp Westerbork is een Asielzoekerscentrum ingericht. Met de botheid de Nederlandse ambtenaren eigen, zijn de smekers om een Nederlands paspoort uitgerekend op die onheilsdoordrenkte hei neergeplempt. Mijn ogen vielen bijna uit hun kassen toen ik het AZC daar een paar jaar geleden zag staan. Het schitterende Drenthe was niet alleen troosteloos door de stromende regen, de kennis over wat zich in Westerbork afspeelde klonterde vast aan de wetenschap wat sommige AZC-inwoners hebben meegemaakt en het geheel stemde intens droevig. Welke ambtenaren hebben dat bedacht, het AZC daar naast het voormalige Durchgangslager? Welke burgemeester heeft het goed gevonden? Ambtenaren en een burgemeester die vonden dat ook Westerbork de plicht heeft vluchtelingen op te vangen.

Beatrix heeft er dit keer geen schuld aan, zoals haar grootmoeder indertijd, aan Westerbork. Koningin Wilhelmina wilde geen vluchtelingenkamp in haar achtertuin. ,,De regering begreep dat natuurlijk,'' zei directeur Dirk Mulder van Herinneringskamp Westerbork zondag op de radio. Die toevoeging 'natuurlijk' viel me op. Hoezo 'natuurlijk'? Iedereen was doodsbang voor Wilhelmina, er viel niets te begrijpen, er viel alleen toe te geven aan een koningin die het hart niet op de goede plaats had (of zullen we milder zijn: die het hart in deze kwestie niet op de goede plaats had). 'Achtertuin', ook zo'n versluierend woord. Willemientje had toch wel een middag flink moeten doorstappen voordat ze door die 'achtertuin' zou zijn gebanjerd en op het vluchtelingenkamp zijn gestoten. Nee, nee, weg ermee. De bevolking was er nu op tegen. Niet uit schaamte over wat er is gebeurd in het oude kamp: ze wilden net als Wilhelmina geen vreemdelingen aan de andere kant van hun tuinhekjes.

De tentoonstelling in wat nu Herinneringscentrum heet, is heringericht. Er staat weer een stukje barak - de oude barakken waren allemaal afgebroken - met een stapelbed. Tentoonstellingenmakers van de ideologische soort zijn dol op aanschouwelijk onderwijs.

Waarom maken we de geschiedenis, het heden en de toekomst van wat mensen te wachten stond, staat en zal staan niet nog aanschouwelijker en maken er een vluchtelingen-dierentuin van.

We laten flink wat Kosovaren komen en geven ze in Herinneringskamp Westerbork een gastarbeidersbaan als vluchteling. Ze krijgen te eten en te drinken (niet te veel, anders worden ze te dik), een stapelbed in een barak, hun eigen kleren worden af en toe gewassen en vers gekreukeld, maar nieuwe krijgen ze niet, want met nieuwe kleren zien ze er niet haveloos genoeg uit.

Net als in andere pretparken kan er een treintje worden aangelegd, met dit verschil dat het treintje niet voor de bezoekers is, maar voor de vluchtelingen/gastarbeiders, die zich af en toe in een trein laten proppen en een rondje rond het kamp rijden, net uit het zicht van de bezoekers, zodat het net lijkt of ze echt naar hun rampspoedige land van herkomst terugkeren.

Vooral alle Nederlanders die vinden dat het hier te vol wordt met al die asielzoekers, kunnen daar hun hart ophalen aan de onzalige illusie die het vluchtelingenboemeltje biedt: ,,Gelukkig, die zijn we weer kwijt.'' Als er dan ook nog een supermarktje wordt ingericht waarin de bezoekers voedsel kunnen kopen om de vluchtelingen mee te voederen, dan is Nederland helemaal gelukkig met deze marktconforme mogelijkheid het eigen altruïsme te bevredigen.

Kamp Westerbork, pardon Herinneringscentrum Westerbork, wordt self-sufficient en Nederland heeft er weer een export-product bij, een toeristenattractie waar het Anne Frank Huis nog een puntje aan kan zuigen: een echt vluchtelingenkamp met de meest aanschouwelijke tentoonstelling ter wereld. Wie doet het ons na.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden