Vluchtelingen vullen Zeeuwse vacatures

Muhannad Al Shatti aan het werk bij Colijn IT in Goes. Zeeland wil duizend openstaande vacatures invullen met vluchtelingen. Beeld Maikel Samuels

Zeeland zit te springen om personeel, er zijn veel te veel onvervulde vacatures. Daarom wil de provincie vluchtelingen met een verblijfsstatus aan het werk helpen.

Nergens in Nederland is een zo groot percentage mensen aan het werk als in Zeeland. Veel jongeren vertrekken uit de provincie, de achterblijvers worden ouder. De sterke vergrijzing zorgt voor onrust op de arbeidsmarkt. Een van de creatieve oplossingen: vluchtelingen met een verblijfsvergunning aan een baan helpen.

Vorige maand was de werkloosheid in Zeeland 2,8 procent (tegen 3,3 landelijk). De provincie heeft de kaartenbakken uitgeplozen. Een deel van de werklozen hoort tot het 'granieten bestand': mensen die al jarenlang een uitkering hebben en ongeschikt zijn voor een baan. Maar zo'n zevenduizend mensen kunnen met extra begeleiding weer aan het werk, zo bleek, en met vierhonderd van hen gaat de provincie nu aan de slag. Daarnaast wil Zeeland duizend geaccepteerde vluchtelingen die nu nog in de bijstand zitten aan het werk helpen.

"Als we niet oppassen, hebben we op de vijf vacatures straks één sollicitant", zegt Jo-Annes De Bat, gedeputeerde van de provincie Zeeland. "Daar moeten we stevig op inspelen." Aanvankelijk was er vooral vraag naar hoogopgeleiden en technisch personeel, inmiddels liggen de knelpunten ook in de zorg en de horeca. De Bat: "Op alle fronten is personeel nodig, van hoog tot laag opgeleid."

Duizend statushouders

Zeeland telt circa vijftienhonderd vluchtelingen met een verblijfsvergunning, twee derde daarvan willen Gemeenten en UWV aan een baan helpen. Daarvoor gebruiken ze de 2,3 miljoen euro die in het regeerakkoord beschikbaar is gesteld voor het verbeteren van de arbeidsmarkt in Zeeland. Het 'statushoudersproject' is nog pril, op dit moment zijn er 75 vluchtelingen fulltime aan het werk maar zij vallen buiten de doelstelling van duizend.

Geïnspireerd op de Amsterdamse aanpak, zet Zeeland in op 'intensieve individuele begeleiding', zegt Erna Gaal, die zich met de integratie van Zeeuwse statushouders bezighoudt. In Amsterdam werkt dat: daar ligt het percentage vluichtelingen dat van een uitkering naar een baan geholpen is vier keer zo hoog als landelijk.

Volgens het CBS heeft landelijk slechts 11 procent van de vluchtelingen met een verblijfsvergunning na tweeënhalf jaar betaald werk in Nederland. Taal is vaak een struikelblok voor een goed begrip van werkverwachtingen en de Nederlandse rechten en plichten. Daarom is er een werkcoach aangesteld die Arabisch spreekt en zo vluchtelingen in hun moedertaal van uitleg kan voorzien.

Geen overbodige luxe, dit statushoudersproject, vindt chemiebedrijf Dow in Terneuzen. "We hebben honderden vacatures", zegt directeur personeelszaken Ed d'Hooghe. "En diversiteit is voor ons belangrijk, die leidt vaak tot innovatie. Het is dan ook eigenbelang om open te staan voor statushouders en mensen met 'vlekjes'."

Er moet meer gebeuren, stelt De Bat. Zeeland mikt op nieuwe bedrijvigheid in de vorm van windmolenparken en ook de geplande verhuizing van de Marinekazerne van Doorn naar Vlissingen vergroot de kans op instroom van werkzoekenden. "De negatieve beeldvorming van Zeeland ombuigen is echt een opgave", zegt De Bat. "Er is hier namelijk heel veel: van uiteenlopende werkgelegenheid tot ruimte, strand, mooie steden en veel evenementen". Zeeland zet daarom 700.000 euro in op marketing om werknemers van buiten de provincie aan te trekken.

Maar de statushouders hoeven niet van buiten te komen, die zijn er al. Zij zorgen voor een natuurlijke instroom van talent en vaardigheden. "We willen hen voorbereiden op de arbeidsmarkt, met individueel maatwerk en opleidingsmodules. En we houden een vinger aan de pols, bij 'rijpe' en 'groene' vluchtelingen, bij oud- en nieuwkomers", zegt Erna Gaal.

Dat scheelt uitkeringsgeld én zorgt voor een betere integratie, denkt de provincie. Straks zijn Syriërs in de bediening bij Zeeuwse strandtenten en in de verpleging niet ongewoon.

'Nog nooit had ik fysiek werk gedaan, mijn lichaam deed pijn'

Abuduaini Abudouparouke (36) was leraar geschiedenis in China. Zo'n zes jaar geleden vluchtte hij naar Nederland. Hij is Oeigoer en woonde in Sinkiang, West-China. Nu woont hij op zichzelf in Kruiningen. Hij werkt tegenwoordig in de wegenbouw bij aannemer Hoondert in Zeeland.

"Ik werk nu zo'n drie maanden. Elke dag sta ik buiten, van zeven tot vier uur. Ook in de regen, maar dan natuurlijk wel met een regenjas. De eerste weken waren zwaar. Nog nooit had ik fysiek werk gedaan, mijn lichaam deed pijn. Maar ik werk ook veel met de kraan, daardoor voel ik mijn lichaam nu niet meer.

"Ik heb hele aardige collega's. Het koffiedrinken en kaartspelen in de pauzes geeft me veel plezier. We praten dan veel. Ik vind de Nederlandse grammatica nog moeilijk, maar ik krijg een à twee keer per week taalles. Mijn droom is om de taal nog beter te leren, en ook om meer te leren over elektrotechniek."

'Alle woorden op de werkvloer waren nieuw'

Muhannad al-Shatti (31) was accountant in Syrië. In 2014 vluchtte hij vanuit Damascus naar Nederland. Nu woont hij met zijn vrouw en twee kinderen in 's-Gravenpolder. Hij werkt als technisch support medewerker bij IT-bedrijf Colijn in Goes.

"Het was niet makkelijk om vanuit een grote stad naar een klein dorp te verhuizen. De laatste bus uit Goes naar 's-Gravenpolder gaat om zes uur 's avonds. Aanvankelijk voelden we ons de vijand. Niemand accepteerde ons.

"In 2016 startte ik op een werkervaringplek. Voor het eerst had ik écht contact met anderen. Na een jaar kreeg ik een vaste baan aangeboden. De werkzaamheden waren niet lastig, vergelijkbaar met mijn werk in Syrië, maar het Nederlands praten was dat wel. Twee jaar lang had ik veel woorden geleerd, maar alle woorden op de werkvloer waren nieuw. Ik ben gelukkig nu en vergeet deze kans nooit: nu heb ik werk en 'familie' in de vorm van collega's."

Lees ook:

Syrische vluchteling ziet een toekomst in Nederland wel zitten

Syriërs voelen zich thuis in Nederland, blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De meesten willen dan ook in Nederland blijven. Zelfs als ze veilig naar Syrië kunnen terugkeren.

De begeleiding van vluchtelingen kan nog veel beter

Aan goede wil ontbreekt het niet, maar de begeleiding van vluchtelingen naar een geschikte baan kan nog veel beter. Dat concludeerde de Sociaal-Economische Raad (Ser) onlangs in een rapport. "Het valt op dat veel initiatieven tijdelijk zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden