Vluchtelingen op Manus dreigen te verhongeren, Australië kijkt weg

Slaapruimte in het kamp op Manus, Papoea-Nieuw-Guinea.Beeld AFP

Kamp Manus weigert hulp aan een groep vluchtelingen die werd gedeporteerd naar het eiland Manus.

De zeshonderd vluchtelingen die vastzitten op het eiland Manus, onderdeel van Papoea-Nieuw-Guinea (PNG), dreigen te verhongeren. Australië voelt zich niet verantwoordelijk voor de situatie en kijkt weg.

De mannen, op de vlucht uit landen in het Midden-Oosten en Zuidoost-Azië, weigeren het omstreden kamp te verlaten. Dat werd op last van het Hooggerechtshof van PNG begin deze week gesloten vanwege de toch al slechte omstandigheden waaronder de bewoners leefden.

Australië financiert de kampen indirect met ontwikkelingsgeld bedoeld voor PNG. Ook stelde de Australische regering 193 miljoen dollar beschikbaar voor nieuwe, tijdelijke huisvesting in Lorengau. Maar de asielzoekers zijn bang voor spanningen met de lokale bevolking. Vluchtelingen zijn in het verleden vaker aangevallen met stenen en messen.

Omstandigheden verslechterd

De omstandigheden in het gesloten kamp zijn sinds begin deze week sterk verslechterd. De mannen graven kuilen op zoek naar drinkwater en laden hun telefoons op met zonne-energie. De vluchtelingen die medicijnen nodig hebben worden ziek.

Hulpverleners waarschuwen voor een humanitaire ramp en de Verenigde Naties hebben Australië opgeroepen de mannen in elk geval van eten en drinken te voorzien. Maar de regering geeft geen krimp. De Australische minister van buitenlandse zaken, Julie Bishop, snapt niet waarom de asielzoekers niet gewoon weggaan. De spanningen met de lokale bevolking wuift ze weg. Het is volgens Australië namelijk de verantwoordelijkheid van PNG om zorg te dragen voor de veiligheid.

Nieuw-Zeeland schiet Australië intussen te hulp, maar dat wordt vooralsnog niet gewaardeerd. Premier Jacinda Ardern herhaalde deze week haar aanbod uit 2013: Nieuw-Zeeland is bereid 150 vluchtelingen op te nemen van Manus of Nauru, het andere eiland waar voornamelijk families worden gehuisvest.

Mensensmokkelaars

Volgens de Australische premier Turnbull speelt zo'n overeenkomst de mensensmokkelaars in de kaart. Daarom kan de regering tot op heden niet ingaan op het aanbod. Waarschijnlijk speelt er meer. Want mensen met een Nieuw-Zeelands paspoort krijgen gemakkelijk toegang tot Australië waardoor bootvluchtelingen alsnog in het land van hun eerste keuze terecht komen.

Morgen ontmoeten Ardern en Turnbull elkaar en zal de Nieuw-Zeelandse premier een nieuwe poging doen haar collega te overtuigen. Dat zal niet gemakkelijk zijn, want Australië heeft het niet zo op bemoeienis met het vluchtelingenbeleid. De voormalige premier Tony Abbott zei twee jaar geleden zelfs dat hij "gek wordt van de VN die Australië de les lezen over asielzoekers."

In 2001 nam toenmalig premier John Howard het omstreden besluit geen enkele bootvluchteling toegang te geven tot Australië. Ze moesten op Manus en Nauru onderdak krijgen. Het kamp op Manus sloot even in 2008 maar ging in 2013 weer open. Sinds die tijd stierven er zes mannen.

Deal met de VS

Australië heeft de zeshonderd mannen asiel aangeboden in PNG of Cambodja. Ook kunnen ze vragen om overplaatsing naar Nauru. Maar de meesten weigeren dat. Toen de voormalige president Obama een deal sloot met Australië om 1250 vluchtelingen op te nemen, leek een oplossing dichtbij. Maar die overeenkomst komt heel langzaam van de grond. Slechts vijftig vluchtelingen uit Nauru en Manus hebben inmiddels onderdak gekregen in de VS.

Lees ook: Spanning stijgt in vluchtelingenkamp Papoea-Nieuw-Guinea

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden