Vluchteling wacht eindeloos verhoor

Nederland kan er niet van uitgaan dat Noord-Koreanen veilig zijn in Zuid-Korea, zegt Britse hoogleraar

Volgens de Britse hoogleraar Christoph Bluth van de Bradford Universiteit stuurt Nederland Noord-Koreanen die asiel aanvragen direct de illegaliteit in als ze naar Zuid-Korea worden doorgestuurd. Nederland is van plan ze naar Zuid-Korea te sturen, omdat in hun wet officieel staat dat Noord-Koreanen ook staatsburgers zijn. Maar de praktijk in Zuid-Korea is heel anders, stelt de hoogleraar die het Zuid-Koreaanse vestigingsbeleid al jaren op de voet volgt, tegenover Trouw.

"Het land doet er alles aan om Noord-Koreanen de deur te wijzen", aldus Bluth. Hij heeft goede contacten met het ministerie van eenwordingszaken dat de hervestiging van Noord-Koreanen regelt. Momenteel wonen er zo'n 24.000 Noord-Koreanen in het Zuiden en dat aantal groeit nog steeds. Zuid-Korea zit niet te wachten op de Noord-Koreanen. Deze vluchtelingen bemoeilijken de diplomatieke contacten met China en Noord-Korea. Bovendien integreren Noord-Koreaanse vluchtelingen slecht in de Zuid-Koreaanse maatschappij. Zuid-Korea piekert er daarom niet over om mee te werken aan de 'uitzetprocedures' van Noord-Koreaanse asielzoekers in Europa.

Volgens de wet heeft Zuid-Korea een aantal eisen waaraan een Noord-Koreaan moet voldoen om staatsburger te worden. Zo moet hij of zij echt Koreaans zijn, geen buitenlandse vader of moeder hebben, niet langer dan tien jaar buiten Noord-Korea hebben gewoond en uit vrije wil naar Zuid-Korea komen. Nederland kent deze criteria en zegt deze 'in alle redelijkheid mee te nemen' in de beslissing een Noord-Koreaanse vluchteling door te sturen.

Maar volgens Bluth is er nog een andere valkuil: "Iedere Noord-Koreaan die eerder asiel heeft aangevraagd in een ander land, wordt geweigerd", stelt hij op basis van de ervaringen in Engeland. Alleen Noord-Koreanen die eerder in Zuid-Korea hebben gewoond, wat is te achterhalen met vingerafdrukken, mogen terugkomen: "Ik ken geen enkele zaak waarbij Noord-Koreanen op andere gronden geaccepteerd zijn door de autoriteiten in Seoul."

Volgens Bluth kan Nederland er ook niet van uitgaan dat een doorgestuurde asielzoeker veilig is in Zuid-Korea. "Als Engeland of Nederland iemand erkent als Noord-Koreaan, betekent dit niet dat Zuid-Korea dezelfde conclusie trekt. Pas na maandenlange verhoren in Zuid-Korea kan iemand die aan alle eisen voldoet het staatsburgerschap krijgen. Maar er zijn gevallen bekend van Noord-Koreanen die jaren vastzitten omdat ze niet aan de eisen voldoen of weer worden doorgestuurd naar derde landen. Er zijn ook Noord-Koreanen teruggestuurd naar China, omdat ze Chinees bloed zouden hebben. Maar China kan ze weer zien als Noord-Koreanen en ze terugsturen naar Noord-Korea, met alle gevolgen van dien."

Het Nederlandse ministerie van justitie zegt dat het de eigen verantwoordelijkheid is van Noord-Koreanen om niet te kiezen voor een leven in Zuid-Korea. Bluth vindt dat te gemakkelijk: "Je kunt het een Noord-Koreaanse vluchteling niet kwalijk nemen dat hij niet naar Zuid-Korea wil. Hij heeft jarenlang geleerd dat dat een slecht land is. Ze zijn ook echt bang voor spionnen. Noord-Koreanen zijn echte vluchtelingen die niet terug kunnen naar hun eigen land. Zo horen ze ook behandeld te worden."

SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen stelde eerder kamervragen over mogelijke uitzetting van Noord-Koreanen naar Zuid-Korea. Zij reageert geschokt op de uitlatingen van Bluth. "Dit bevestigt mijn angstige vermoeden: de kans bestaat dat mensen niet uitgezet kunnen worden en dus dakloos of in ieder geval illegaal in Nederland zullen verblijven." Gesthuizen wil dat Nederland zelf nader gaat onderzoeken wat er met Noord-Koreanen gebeurt als ze door Zuid-Korea niet worden geaccepteerd. Zij zal het kabinet om een nadere reactie vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden