'Vluchteling opnemen is onze plicht'

Filosofe Maria Janssens tekende manifest niet, omdat het te veel op eigenbelang inspeelt

Niet iedereen kan zich vinden in het manifest dat Denker des Vaderlands Marli Huijer en hoogleraar ethiek Martin van Hees gisteren lanceerden in Trouw. Maria Janssens, programmamanager bij het filosofische cursuscentrum The School of Life, weigerde het manifest te ondertekenen. "Het gaat er juist om dat we ons eigenbelang niet als enige goed moeten nemen", zegt Janssens.

De filosofe is het eens met de conclusie van het manifest, waarin gepleit wordt voor meer gastvrijheid en openheid ten aanzien van vluchtelingen, maar vindt niet dat de juiste achterliggende redenen benoemd worden.

"Het is niet zo dat we open moeten zijn voor vluchtelingen omdat dat ons vrede en meer welvaart brengt", stelt Janssens, "maar juist omdat het onze plicht is. Zelfs als onze angst voor vluchtelingen terecht is, zijn wij verplicht de mensen die het moeilijk hebben - vaak door een situatie waar zij niets aan kunnen doen - te helpen."

Volgens de programmamanager gaat het er juist om dat iedereen zich moet realiseren dat "wij ook maar toevallig in onze situatie van welvaart zijn geboren. Een eerlijkere verdeling daarvan is misschien niet altijd voor onszelf, maar wel voor de wereld als geheel beter".

Ook de historische argumenten die het manifest aanvoert, dat emigratie in het verleden vrede en welvaart bevorderd heeft, waren voor Janssens reden om haar naam niet toe te voegen aan de lijst van 180 ondertekenaars.

Janssens: "Volgens mij zijn er ook genoeg historische voorbeelden te bedenken waarin emigratie desastreus is geweest voor het 'gastvrije' land. En niet op zijn minst door de Europeanen".

De stelling van Huijer en Van Hees dat angst een slechte raadgever is in de kwestie rond de vluchtelingencrisis, werkt volgens Janssens juist andersom. Angst kan volgens haar inzichtelijk maken welke problemen de komst van vluchtelingen met zich mee brengt. "Volgens mij wijst die angst ons ook op bedreigingen die in ieder geval gedeeltelijk reëel zijn. Verschillen in wereldbeeld, waarden en belangen lossen niet vanzelf op door openheid."

Angst kan volgens Janssens in die zin juist wél een raadgever zijn. "Om te ontdekken welke problemen ontstaan wanneer wij mensen van een andere achtergrond, met andere waarden en verschillende religies toelaten in ons land. En hoe we die kunnen oplossen."

Het manifest kon gisteren op veel reacties rekenen op de sociale media en internet. De meningen onder hen die respons gaven op het initiatief waren verdeeld.

"Ik denk niet zozeer dat er sprake is van angst maar meer van afkeer. Mensen kijken waar deze migranten vandaan komen, naar de cultuur, deze kunnen ze een verrijking vinden of juist niet - wat met de huidige stroom migranten dus het geval lijkt te zijn", reageerde Bryan Neervoort via Facebook op het manifest.

Wim Klever, oud-hoofddocent aan de Erasmus Universiteit, sprak op Twitter zijn twijfels uit over de academische basis van het manifest: "Waar blijft het intelligente en moedige tegen-manifest van de echte universitaire wetenschappers? Hun zwijgzaamheid werkt compromitterend."

Rik de Jong kon zich niet vinden in de beweegredenen van het manifest. "Wat fijn dat Marli Huijer ons herinnert aan de totale overbodigheid van filosofen," stelde hij in een tweet.

Pieter Rijnja uit Den Haag reageerde online: "Graag ben ik het eens met de ondertekenaars van het manifest voor Europese openheid. Het zijn er vast meer dan de 182, want het is gewoon gezond denken. Het verontrust mij dat er zovele medelanders zijn die anders denken en de populistische stemmenjagers nakwaken. Open de grenzen en deel onze welvaart met de vluchtelingen!"

Carola de Raaf twijfelde op Facebook of de onderschrijvers van het manifest de 'consequenties' van de visie waar zij voor pleiten zullen merken. "Onderschreven door hoogleraren en andere grootverdieners. Die zullen het ook niet zo in hun portemonnee merken, denk ik."

Sociale media

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden