Vluchteling neemt cholera mee

Zimbabwanen worden behandeld in een tent in de tuin van het ziekenhuis van Musina in Zuid-Afrika. (AP)

Met de vluchtelingenstroom vanuit Zimbabwe komt ook de cholera naar Zuid-Afrika. Zieken worden behandeld bij een hospitaal in het grensstadje Musina.

Het ziekenhuis in Musina, op 15 kilometer van de grens met Zimbabwe, ziet sinds een week een scherpe toename van het aantal Zimbabwaanse cholerapatiënten. „Tussen 14 november en 30 november hebben we 399 mensen behandeld, maar sinds vorige week donderdag neemt het aantal gevallen toe. We zitten nu op zestig mensen per dag”, meldt ziekenhuiswoordvoerder Eduard Malema. De cholerapatiënten worden opgevangen in vier rehydratietenten, waarin mensen worden behandeld om uitdroging te voorkomen: drie bij het ziekenhuis en een in het Madimbo district, zo’n 85 kilometer verder naar het oosten.

In de fraaie tuin van het Musina Hospital zoeken cholerapatiënten verkoeling in de schaduw van de goudenregenbomen. In de tenten liggen totaal verzwakte Zimbabwanen uitgeput op en onder de bedden. Sommigen dragen grote groene luiers. De grond is bedekt met zeil. Een verpleegster sproeit vanuit een bidon desinfectiemiddel in het rond. Her en der hebben zich plassen gevormd met urine en diarree. Het stinkt nauwelijks; de zijflappen van de tent zijn opgetrokken zodat er voldoende frisse lucht doorheen waait.

Het ziekenhuis helpt de uitgedroogde patiënten weer op de been met een infuus met ORS, oftewel water, zout en suiker. Dat werkt het beste, aldus Malema. De meesten zijn na 24 uur voldoende gestabiliseerd. Ernstiger gevallen worden opgenomen in het ziekenhuis. Van hen zijn er vijf overleden.

Een aantal van de cholerapatiënten is doorverwezen vanaf de grensovergang bij Beitbridge. Wanhopige Zimbabwanen riskeren de krokodillen en steken illegaal de Limpopo-grensrivier over, in de hoop op werk en voedsel. Zij komen bijvoorbeeld terecht bij blanke groentetelers in het Madimbodistrict. Malema: „Maar bij die boerderijen zijn geen sanitaire voorzieningen, er is geen schoon water, niks”. Zimbabwaanse en ook Zuid-Afrikaanse arbeiders gebruiken daarom rivierwater om in te wassen, te vissen en om mee te koken. Maar ook dat water is besmet geraakt met de cholerabacterie. De oorzaak ligt waarschijnlijk bij het rioolwater uit Beitbridge. Wie nog niet besmet is, maar wel verzwakt, loopt het in de rivier makkelijk alsnog op.

De combinatie van weinig reserves en lange dagen hard werken bij temperaturen tot 40 graden eist dan al gauw z’n tol. Het ziekenhuis rijdt dagelijks met minibusjes op en neer naar Madimbo om patiënten te halen en weer terug te brengen, vertelt Malema. „Maar de kans op herbesmetting is groot. Soms krijgen we mensen een dag later alweer terug.”

Volgens de Zimbabwanen maken de boeren misbruik van de ellende van vluchtelingen. „Sommigen betalen niet meer dan veertien rand per dag”, weet de gevluchte soldaat Anyway Gurure. Dat komt neer op ruim een euro. Desondanks heeft Gurure zich aangesloten bij het legioen Zimbabwanen dat in Musina een werkvergunning aanvraagt. „Want in Zimbabwe is niks, helemaal niks. Er is geen werk, geen geld, geen eten – alleen honger en cholera.”

Hoewel de cholera-epidemie zich nu ook verspreid heeft naar Zuid-Afrika, beschouwt het ministerie van volksgezondheid het nog niet als een crisis. Alle gevallen in Zuid-Afrika zijn duidelijk te herleiden naar mensen die uit Zimbabwe komen of daar onlangs zijn geweest. Toch is volgens het departement van volksgezondheid inmiddels 12 procent van de patiënten in Musina van Zuid-Afrikaanse afkomst. Het drinkwater in de regio is schoon bevonden. Maar de regionale tak van de landbouworganisatie TAU is bezorgd. Want de groentetelers gebruiken het Limpopowater ook voor irrigatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden