Vluchteling Mohamad ontvangt uit Aleppo dubbele berichten

Syriërs in het noorden van Aleppo vieren dat het Oosten van de stad is ontzet door rebellen.Beeld AFP

De Syrische vluchteling Mohamad (42) is blij en bang tegelijk. Vanuit Wassenaar probeert hij via Facebook contact te houden met dierbaren die hij in Aleppo achterliet. Zijn vrienden in oost-Aleppo zijn opgelucht, familieleden in west-Aleppo vrezen het ergste.

Dit weekend werd oost-Aleppo ontzet door een coalitie van rebellen en jihadisten. Het regime had het stadsdeel al een aantal weken omsingeld. Nu dreigen de rebellen west-Aleppo in te sluiten, dat in handen is van de regering.

Oost en west: met beide stadsdelen is Mohamad (achternaam bij de redactie bekend) vertrouwd. Hij pendelde jarenlang heen en weer. In mei 2014 zag hij zich gedwongen te vluchten. Zijn vrouw en twee dochters (nu 8 en 11) had hij een jaar eerder al naar de kust gestuurd, weg van het gevaar. Nu woont Mohamad met zijn gezin in een huis in Wassenaar. Hij werkt bij een IT-bedrijf in Rotterdam.

In de Zuid-Hollandse duinen onderhoudt Mohamad via Facebook nauw contact met de mensen die hij in Syrië achter moest laten. Soms hoort hij dagenlang niets. Dat hóeft niets te betekenen. Misschien heeft een generator het begeven of hapert het 3G-netwerk in een deel van Aleppo. "Het enige dat ik kan doen, is wachten tot ze online komen. Je denkt altijd dat er iets gebeurd is."

Soms terecht.

Vijf kennissen verloor Mohamad de afgelopen weken, ironisch genoeg in west-Aleppo. Waarschijnlijk, denkt Mohamad, door toedoen van een van de vele zelfbenoemde warlords in de stad. Zij duwen gasflessen in zelfgemaakte raketwerpers - 'hellekannonen' noemt de bevolking die - en schieten ze op goed geluk af.

Weggevaagd
Kort na het uitbreken van de burgeroorlog zette Mohamad een hulporganisatie op. Met honderd vrijwilligers ondersteunde hij scholen voor vluchtelingenkinderen in west-Aleppo en deelde hij maaltijden en kleren uit in oost-Aleppo. Ook voorzagen ze daar de niertransplantatie-afdeling van een ziekenhuis van materialen. Twee weken geleden werd het door de Russen platgebombardeerd. Via internet kon Mohamed dat vanuit Wassenaar meebeleven. "Op videobeelden van beveiligingscamera's zag ik van binnenuit hoe de bommen insloegen, hoe plekken waar ik zelf nog gezeten heb werden weggevaagd."

'Geweldig nieuws' noemt Mohamad de stormachtige ontzetting van oost-Aleppo - maar de bombardementen gaan gewoon door, zegt hij. "Er vliegen nog steeds straaljagers, helikopters die vaten met dynamiet droppen. Luchtafweergeschut is er niet, de mensen zijn weerloos overgeleverd aan wat er naar beneden komt vallen. Dat is zó beangstigend."

En hoewel zijn vrienden in oost-Aleppo blij zijn met hun bevrijders - 'zelfs met de jihadisten ja, als je verdrinkt grijp je ieders hand die je omhoog trekt' -, zijn ze ook onzeker en wantrouwig, merkt Mohamad. "Ja, ze kunnen weer voedsel krijgen, ze zijn enorm opgelucht. Maar ze weten niet hoe lang dit zal duren. Wat zo snel begon, kan even snel weer voorbij zijn. Er is geen duidelijk plan, geen overzicht. Ze vragen zich af: waarom kon het nu opeens zo snel gaan? Waarom de afgelopen jaren niet? Wie zit hier achter, wie geeft het geld?"

Mohamad groeide zelf op in west-Aleppo, dicht bij de universiteit. Toen hij trouwde, verhuisde hij naar een huis vlak in de buurt. Mohamads broer en zus wonen nog in het ouderlijk huis, ze zijn ongetrouwd. Zijn broer, werktuigbouwkundige, is werkloos; zijn zus studeert geneeskunde en ja, de colleges gaan gewoon door, vertelt hij.

Waar zijn ouders wonen is het 'behoorlijk veilig', zegt Mohamad. "Het is er een paradijs vergeleken bij wat mijn vrienden in oost-Aleppo doormaken. Bombardementen vanuit de lucht zijn er niet. Maar veiligheid is een relatief begrip. Mijn ouders moesten meerdere keren hun ruiten vervangen omdat er een bom in de buurt ontplofte. Het dak van de buren stortte in omdat er iets op viel. Er kan elke dag iets gebeuren. En ze zijn bang dat rebellen een deel van het westen veroveren. Niet om wat de rebellen dan zullen doen, maar om wat regime zal doen de ochtend erna: het zal dat deel met de grond gelijk maken."

Mohamad vreest een herhaling van 2013, toen west-Aleppo ook was omsingeld. Hij weet waar hij op moet letten. "Ik hoor dat in de winkels geen groente en fruit meer ligt. Dat is het eerste wat uit de schappen verdwijnt bij een belegering."

Voor Mohamads 74-jarige vader kan zo'n omsingeling dodelijke gevolgen hebben. Hij heeft kanker, en ook al zijn er nog werkende ziekenhuizen in west-Aleppo, in tegenstelling tot de rest van de stad, Mohameds vader is er niet bij gebaat: de radiologische behandeling die hij nodig heeft, kan hij alleen in Damascus krijgen.

Zaterdag wilde hij erheen gaan, met Mohamads broer. Ze waren de stad nog niet uit of een nieuw opgeworpen blokkade versperde hun de weg. De belegering was begonnen.

VN willen humanitair bestand in Aleppo

De Verenigde Naties hebben gisteren opgeroepen tot een humanitaire wapenstilstand in Aleppo. Zo'n pauze is hard nodig omdat ongeveer twee miljoen mensen in de Syrische stad zonder elektriciteit en stromend water zouden zitten. Unicef waarschuwt vooral voor de gevolgen voor kinderen. "Dit is een catastrofe", zei de vertegenwoordigster van Unicef in Syrië tegen de BBC. "Dit komt ook nog eens tijdens een hittegolf." Kinderen zijn extra kwetsbaar voor ziektes als diarree die veroorzaakt worden door het drinken van vies water.

Een humanitaire pauze is bovendien hard nodig om voedsel en medicijnen te kunnen brengen. Alleen al vorige maand werden er minstens tien gezondheidscentra in de stad aangevallen, zegt de WHO. De 35 nog overgebleven artsen in de stad 'worden overstelpt' door de vraag om hulp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden