Vluchteling laat zich niet weerhouden door akkoord

Volgens de Griekse regering zetten zondag ruim 800 vluchtelingen op Lesbos voet aan wal. Beeld ap

Rubberbootjes met asielzoekers komen nog massaal aan op Lesbos, ondanks de nieuwe afspraken tussen de EU en Turkije. Griekenland-correspondent Thijs Kettenis doet verslag vanuit Lesbos.

Terug naar Turkije? De 22-jarige student Riyad Khirow, een yezidi uit de Iraakse stad Mosul, schudt zijn hoofd. Dat nooit, zegt hij zondagochtend op het Griekse eiland Lesbos, waar hij een paar uur eerder is aangekomen op een rubberboot vanuit Turkije. Hij laat foto's zien op zijn mobiele telefoon van de opvang waar hij bijna twee weken zat. Daarop is te zien hoe een massa mensen opgepropt in een sporthal zit. "Met vijfduizend waren we. Slapen moesten we op de grond. Er waren twee toiletten, een voor mannen en een voor vrouwen. En het is niet veilig. Wij zijn geen moslims, de Turken willen ons niet."

En toch zal hij terug moeten. Sinds zondag is immers het akkoord van kracht dat de Europese Unie en Turkije vrijdag sloten. Alle migranten die vanaf nu per boot in Griekenland aankomen, worden teruggestuurd naar Turkije. Wist Khirow dat niet? "Ik hoorde het gisteren. Maar wat wil Europa dan? Willen jullie ons dood hebben? Mijn broer is al in Duitsland. Ik reis met zijn vrouw. Mogen we ze ooit nog zien?" Bovendien geldt de herplaatsingsregeling voor Europa, die met Turkije is afgesproken, alleen voor Syriërs. Wat de mogelijkheden voor Irakezen als Khirow en andere nationaliteiten zijn, is onduidelijk.

Instructies uit Athene
Khirow is niet de enige die zich niet liet weerhouden door de nieuwe regels. Volgens de Griekse regering zetten gisteren ruim 800 vluchtelingen op Lesbos voet aan wal. Dat zijn er zelfs meer dan de gemiddeld 629 per dag eerder in maart. Op buureiland Chios arriveerden er nog eens zo'n 300. Het is de bedoeling dat migranten vanaf nu worden vastgezet op de eilanden waar ze aankomen. Daar doorlopen ze vervolgens in sneltreinvaart een asielprocedure, die er hoe dan ook toe leidt dat ze eerst worden teruggebracht naar Turkije. Dat is ten minste wat de EU voor ogen heeft.

Maar vooralsnog lopen de net aangekomen migranten gewoon het registratiekamp op Lesbos in en uit. Wanneer gaan ze de procedure in? En hoe ziet die er uit? Wie gaat hem uitvoeren? Volgens de EU zijn er 4000 extra asielmedewerkers, tolken, kustwachten en andere specialisten nodig. Wanneer komen die? Niemand op Lesbos die het weet. "We hebben goed contact met de autoriteiten. Maar die zitten ook te wachten, op instructies uit Athene", zegt Michele Telaro van Artsen zonder Grenzen op Lesbos. Hoeveel mensen zitten er nu in het kamp? Een langslopende medewerker van de Europese grensbewakingsdienst Frontex heeft geen idee.

Bestemming onbekend
De Grieken zijn vooralsnog druk met een andere logistieke klus. De ruim 7000 vluchtelingen die al meer dan een week vastzitten op de eilanden, van wie ruim 4000 op Lesbos, moeten op stel en sprong het veld ruimen. Zij vallen nog onder de oude regeling, en Griekenland wil niet dat de verschillende groepen door elkaar gaan lopen.

Vanuit de haven van Lesbos vertrok gisteren meer dan de helft van hen per boot naar het vasteland. Daar zullen ze zich voegen bij de bijna 40.000 migranten die in kampen verblijven. Of op straat. "Ik moest vandaag een kaartje kopen voor de boot naar Athene. Die gaat om acht uur. En dan? Mag ik dan in Europa blijven?", vraagt Abdul Wahab (36), een Koerd uit Iran. Zijn 1-jarige dochter krijgt een muts op van een vrijwilliger. De hoornstoot van een andere veerboot schalt door de haven. Na meer dan een dag klaargelegen te hebben, vaart die uit naar het vasteland. Op het dek joelen en schreeuwen honderden vluchtelingen. Hun bestemming is onbekend, maar zij worden in ieder geval niet teruggestuurd naar Turkije.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden