Vluchteling Junqueira voelt zich ondanks alles bofkont

Marcio Junqueira heeft geluk gehad, zegt hij steeds weer. Wat heet geluk als door de burgeroorlog thuis in Angola je ouders en zus spoorloos van de aardbodem lijken te zijn verdwenen? Als de oma die je grootbracht is vermoord?

Hij heeft geluk gehad. ,,Je kunt je verleden niet terugdraaien. Je kunt alleen maar vooruit. En dat lukt me goed’’, zegt de 22-jarige Angolese voetballer van Stormvogels/Telstar.

Junqueira kent het verhaal van zijn en land-, leeftijd en lotgenoot Nando Rafael. Hij ziet van dichtbij het eindeloze wachten, het uitzichtloze bestaan van andere asielzoekers. ,,Het is allemaal zo ondoorzichtig, soms zo onlogisch. Het lijkt wel een loterij. Het verhaal van Nando is net zo triest als dat van mij. En toch moest hij het land uit terwijl ik binnen een half jaar m’n A-status had, waardoor ik een vijfjarig contract bij Emmen kon te tekenen. Daarmee kreeg ik toekomst. Kon ik de ellende gaan verwerken. Dat was mijn geluk.’’

Zijn ouders trokken van het dorp Kapanda naar de Angolese hoofdstad Luanda op zoek naar werk. De toen zevenjarige Marcio bleef met zijn zusje bij oma op het platteland wonen. Van zijn ouders heeft hij nooit meer iets gehoord.

Op vijftienjarige leeftijd verloor hij zijn oma, die vermoord werd door de rebellen. Toen zijn zusje even later verdween, leverde Marcio zich over aan een mensensmokkelaar. ,,We zaten met zes jongens in een busje. Verschrikkelijk bang. Het was een gok. Maar we hadden niets te verliezen. Er zijn heel veel busjes de verkeerde kant op gereden’’, zegt hij cryptisch over gelukszoekers die als slaven werden verhandeld. ,,Wij hadden gelukkig een menselijke mensensmokkelaar.” De reis eindigde zes jaar geleden in Zevenaar.

Na twee weken kreeg hij een plekje in de Ripperda Kazerne in Haarlem. Eindelijk vrijheid Achter de muren van een kazerne. ,,Dat klinkt tegenstrijdig, maar voor ons was het de hemel op aarde. Een dak boven het hoofd, het eten gratis. Ik kon naar school en maakte lol met jongens die dezelfde ervaringen hadden. We vergaten alles, we dachten aan een toekomst.’’

Die van hem werd zonnig, dankzij een goede advocaat die hem snel de juiste papieren bezorgde, dankzij oud-prof John Weijers die hem aan een club hielp. ,,Ik maakte als zestienjarige mijn debuut voor Emmen, kreeg een contract, werd talent van het jaar. Alles ging zo snel. Dat hielp me.’’

Natuurlijk waren er psychische problemen. Natuurlijk kun je het verleden niet zo gemakkelijk afsluiten. ,,Ik heb hulp gehad. Ik kon erover praten. Maar ik zie heel veel andere asielzoekers die dat niet lukt. Die zo getraumatiseerd raken. Het wordt steeds erger als er geen positief perspectief is. Dat heb je nodig om de ellende te verwerken. We kwamen naar Nederland om er ondanks alles iets moois van te maken. Maar voor sommigen wordt het hier van kwaad tot erger.’’

,,In dat busje had ik niets te verliezen. Nu wel. Maar veel van mijn vrienden staan er nog steeds zo slecht voor. Ik zie ze verdwijnen. In de illegaliteit, of in de criminaliteit. Ik ken jongens in Emmen Uit het huis gezet Ze waren een makkelijke prooi voor bendes.’’

,,Ik ben en zal voor iedereen altijd die Angolese asielzoeker blijven. Het is een rotterm. Vooral dankzij Verdonk en Wilders. ’Asiel Dat is voor beesten’, zeggen mijn vrienden. Maar zo voelen zij zich ook behandeld.’’

,,Wij zijn vluchtelingen. Gevlucht voor geweld. Verdonk en Wilders willen doen geloven dat we jullie geld en jullie banen willen stelen. Maar wij zijn gekomen voor een toekomst. Verdonk noemt het Nederlands paspoort een hoofdprijs. Dat is toch arrogant? Dat paspoort is voor ons helemaal niet zo belangrijk. We willen gewoon kunnen leven, werken, iets voor deze maatschappij betekenen. We willen geld verdienen om onze kinderen straks goed onderwijs te kunnen bieden.’’

Zelf gaat hij in januari toch een paspoort aanvragen. ,,Ik durf nu niet naar Angola. Ze zien me daar als landverrader. Ik ben bang dat ze me oppakken, of niet meer laten vertrekken. Maar ik wil wel terug. Om interlands te gaan spelen, maar vooral ook om m’n zusje te gaan zoeken. Als ze me dan lastigvallen, heb ik in ieder geval de Nederlandse ambassade achter me.’’

Hij woont ruim zes jaar in Nederland, spreekt de taal vloeiend. Anderhalf seizoen geleden verruilde hij Emmen voor Velsen, waar hij zich als mens verder ontwikkelde maar als voetballer even stil stond. ,,Het ging wat minder en dan ga je piekeren, raak je gefrustreerd. Maar nu ga ik verder’’, klinkt het strijdbaar. Hij moet zijn kansen grijpen.

Op de voicemail van Junqueira klinkt een rap. Get out of the way bitch, heet het dreigende deuntje. Dat moet haast voor minister Verdonk bedoeld zijn. ,,Een grap van een vriend”, vertelt hij lachend: ,,Als ze belt, weet ze genoeg.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden