Vluchteling azc Den Helder: Ik was tegen Assad, maar niet vóór IS

Het azc in Den Helder. Zijn er IS'ers onder de vluchtelingen? Lina: 'Er zijn wel mensen die er soortgelijke ideeën op nahouden, maar dan zonder het satanische fanatisme van IS'.Beeld Olaf Kraak

Nog geen maand geleden vertrokken Samar en Lina uit Syrië. Daar kenden ze elkaar niet. Tussen de muren van het azc in Den Helder - opgetrokken uit grijze baksteen - wachten ze. Op hun asielprocedure, en op hun geliefden.

Samar (30) mist haar man. Lina (35) mist behalve haar echtgenoot ook nog twee zoontjes. Die zijn buiten oorlogsgevaar, in Turkije en Griekenland.

De vrouwen zitten dicht tegen elkaar aan op bed. En niet omdat er geen ruimte is in de kamer.

Lina, die christen is, werd het te veel met de instroom van IS-strijders uit het buitenland. "Toen werd het een godsdienstoorlog. Voor die tijd wist je nog een beetje waar je aan toe was: iemand was voor of tegen de president. Nu al die gekken zijn gekomen, is het hopeloos." Toen een van haar zoontjes begon te huilen bij elk schot dat klonk, besloot ze te vertrekken.

Samar, een studente biologie met lichtgroene ogen, is een soennitische moslima. In haar ogen was Syrië voor de oorlog divers, maar eensgezind. "Je stelde elkaar niet eens meer de vraag: ben jij dit of ben jij dat?"

Al is het nu lastig voor te stellen, zucht Samar: "De oorlog is ooit begonnen door mensen die een verbetering wilden: meer vrijheid, meer openheid. Maar de alevieten hebben dat opgevat als een oorlog tegen hen."

Voor Samar, die neutraal wilde zijn, werd het pas echt ingewikkeld toen studiegenoten haar dwongen partij te kiezen. "Voor Assad of voor IS. Ik was wel heel erg tegen Assad, maar ik was niet voor het afslachten van mensen die voor hem waren." Toen haar man werd opgeroepen voor het leger, zijn ze gevlucht.

Vorig jaar sprak de invloedrijke Syrische soefi-prediker Muhammad al-Ya'coubi een fatwa uit waarin hij IS bevechten een islamitische plicht noemde. Samar, vurig: "Bij wie stelt hij dan voor dat je je aansluit? God verhoede dat dit in Nederland gebeurt, maar stel je voor dat ik me bij de ene groep voeg, en mijn neef bij de andere. Dan moeten wij elkaar gaan bevechten?"

"Alle godsdienstige haarkloverijen van de vele groeperingen in Syrië zijn voor gewone mensen zoals wij niet meer te volgen", zegt Samar. "Ze hebben allemaal een andere reden om voor of tegen het regime te zijn." Lina valt haar bij door een haast onnavolgbare reeks rebellengroepjes op te dreunen. "Het islamitische leger zus, het Jihad-leger zo."

Die chaos werd Lina te veel: "Het Vrije Syrische Leger staat te boek als gematigd. Maar ze ontvoerden gerust personeelsbusjes met burgers. Alevieten schoten ze onmiddellijk dood. Christenen kregen een paar dagen godsdienstles, waarvoor een sjeik werd opgetrommeld, om hen te bekeren. Dat laatste heeft een familielid van mij meegemaakt."

Samar hoort het stilzwijgend aan. En zegt dan: "Ik geloof alleen nog maar wat ik zelf heb gezien."

De twee vrouwen spreken geen Nederlands. Alleen Lina spreekt wat Engels, dus staat de tv op een zender uit Dubai. Het nieuws in Nederland over hen volgen ze dus niet.

Dat er zorgen zijn over IS'ers onder de vluchtelingen, hebben ze wel gehoord. Lina: "Er zijn onder ons wel mensen die er soortgelijke ideeën op nahouden als IS, maar dan zonder hun satanische fanatisme."

In het azc was hen een bozige man met een baard opgevallen, die een lelijk theologisch scheldwoord had gebruikt. Maar daar willen ze toch van af zijn. Lina: "Straks beschuldigen we hem ten onrechte ergens van."

Samar, lachend: "Misschien zijn de scheermesjes in het kamp wel op."

Met medewerking van Eildert Mulder.
De namen Lina en Samar zijn gefingeerd. Hun echte namen zijn bekend bij de redactie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden