Vlinders in de vlucht gevangen

'In het teken van Satyridae', sieraden, beelden en aquarellen van Anneke Schat, t/m 21 mei in het Singer Museum in Laren (NH), di-za 11-17 uur, zo en feestd. 12-17 uur, op 29 en 30 april van 12-17 uur. Cat., tekst van Mirjam Hoitink en foto's van Taco Anema, uitgave De Brink, Amsterdam, prijs ¿35,-.

Opnieuw heeft Anneke Schat voor het maken van haar sieraden inspiratie in de natuur gevonden. Een bijzonder groot aantal - en toch de opbrengst van slechts een jaar werken - toont ze deze en volgende maand in het Larense Singer Museum. Ze verbond er ook ander beeldend werk aan: op de tentoonstelling zijn naast de sieraden en aquarellen voor het eerst driedimensionale beelden te zien. Thema's die ze als kleine sculpturen uitvoert in goud en zilver, traditioneel de materialen waar ze het patent op heeft, blijkt ze in het platte vlak even goed te kunnen uitwerken als in menshoge beelden. In het museum maakte ze het mogelijk dat een bezoeker onder de vleugels van haar vlinder kan doorlopen.

COSTA RICA

Die is, met de primaire kleuren rood, geel en blauw een al even kleurrijke fladderaar als die ze vorig jaar op haar reis door Midden-Amerika heeft aangetroffen. Daar, in de natuur van het Osa-schiereiland in Costa-Rica, heeft ze het gedrag bestudeerd van de satyridae, de Latijnse naam van het zandoogje. Specimen van dit beestje komen trouwens ook in ons land voor, maar in de tropische natuur ogen ze natuurlijk veel spectaculairder.

Aan de bovenzijde zijn ze bontgekleurd, maar het bijzondere is dat ze onder hun vleugels van kleine rondjes zijn voorzien, de reden dat ze 'zandoogjes' worden genoemd. Behalve die kleurpracht, die Anneke Schat in goud en zilver op een originele manier moest oplossen, herschept ze de 'oogjes' met gebruik van kleine edelstenen als smaragden, saffieren en parels, of maakt ze 'gewoon' van goud. De stenen spelen een bescheiden rol in het geheel, maar ze zijn wel essentieel voor de kleur en de uiteindelijke vorm. Zelden heeft ze aan het gebruik van stenen zo'n functionele toepassing gegeven. Ook dat is een van de voorbeelden dat ze nog midden in een groei zit.

Ontwikkeling wordt ook zichtbaar in de wijze waarop ze dit keer een monumentale expressie weet op te roepen. In de grote draag-objecten, meestal als halscollier bedoeld, schuwt ze nooit de geste. Nergens wordt gefröbeld op de vierkante centimeter of bespaard op het materiaal. Ze zien er ook krachtig uit, die ronde objecten die niet eens om de hals hoeven te worden gehangen, maar net zo goed als een autonoom object bekeken kunnen worden. Langs een dubbele cirkel fladderen vier, soms vijf vlinders, die op het moment dat ze even stil wilden zitten maar nog net de vleugels open hadden, in hun beweging worden gevangen. Nee, van de zwaartekracht hebben ze geen last, ook al verschijnen ze in goud en zilver en met stenen beladen.

Zoals in haar vorige werk ('de weg van het gras' over een geheim Chinees handschrift en 'enteren op de wind' over spinnen) al de aanzet voor dit vlinderonderwerp werd gegeven, zo is ook nu te zien dat de ontwerpster aan een nieuw thema denkt. Vooral in de aquarellen is te zien dat de reis naar Midden-Amerika nog een tweede inspiratiebron opleverde. In de verlaten Indianensteden zag ze stèles die van een intrigerend schrift waren voorzien. Ook die vormen weet ze met durf en veel expressie te beheersen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden