Vliegtuiglawaai / Rust boven Brussel, maar opstand bij de buren

Enkele tienduizenden mensen in de Vlaamse gemeenten ten noorden van Brussel worden 's nachts gewekt, sinds minister Durant besliste om zoveel mogelijk vertrekkende vliegtuigen in een nieuwe corridor te persen. Haar eigen Brusselse gemeente Schaarbeek wordt daardoor ontzien, beweren de tegenstanders.

VILVOORDE - Traag draait een Airbus boven het centrum van Vilvoorde weg. Het lawaai van de motoren dreunt nog lang na. Sinds de zomer van 2002 krijgen de Vlaamse gemeenten ten noorden van Brussel overdag 55 en 's nachts 80 procent van de in Zaventem opstijgende vliegtuigen over zich heen. Binnenkort wordt dat zelfs 100 procent.

De bewoners mobiliseren zich, anderen reageren gelaten. Politici worden nerveus en het Vlaams Blok aast op de rancuneuze kiezer. ,,Vilvoorde is niet bepaald een idyllische gemeente'', erkent huisarts Luc Engels. ,,De mensen hier zijn wel wat gewend, wat betreft luchtverontreiniging en geluidsoverlast. Maar sinds het vliegverkeer vanuit Zaventem geconcentreerd is boven dit gebied, wordt het voor veel patiënten wel steeds ondraaglijker.''

De arts, die samen met zijn collega's in de regio een meldpunt heeft opgezet voor gezondheidsklachten in verband met vliegtuiglawaai, wordt zelf meer dan eens per week in zijn slaap gestoord. Bij sommige van de slachtoffers dreigen de stoppen door te slaan.

Josephine Overeem, een Nederlandse uit Grimbergen die het verzet mee coördineert, illustreert dat met een voorbeeld. ,,Ik werd net gebeld door een man, wiens echtgenote gebukt gaat onder de geluidsoverlast. Hij stond afgelopen nacht op het punt met zijn auto de gevel van minister Durant te rammen.''

Isabelle Durant is de kop van jut. De minister van verkeer in het federale kabinet en lid van de Franstalige groenen van Ecolo, heeft het verbruid bij de inwoners van de -Vlaamse- gemeenten ten noorden van Brussel. Haar partij is er trots op dat ze de nachtvluchten boven het Brusselse grondgebied hebben kunnen reduceren tot nul. Een belangrijke verkiezingsbelofte is daarmee ingelost. Door de strenge geluidsnormen die Brussel hanteert, bedenken koeriersbedrijven zich wel twee keer, voordat ze de regels met hun lawaaierige vliegtuigen negeren.

En dus zijn de Vlaamse gemeenten Vilvoorde, Grimbergen, Meise, Wemmel en Diegem de klos. Zij hebben sinds deze week de steun van hun eigen Vlaamse milieuminister Vera Dua. Zij wil het luchthavenakkoord met Brussel openbreken. Iedereen moet in de lasten delen, is haar overtuiging. Dat is ook wat de actievoerders eisen: spreiding van de vluchten en het lawaai over de hoofdstad en Vlaamse rand.

In de marge ontspint zich een gevecht tussen twee 'groene' ministers, een Franstalige en een Vlaamse. Dua is lid van de Vlaamse groenen van Agalev. Na maanden van protest, voelt zij aan dat de lawaaihinder voor haar partij een bananenschil is. De electorale gevolgen kunnen doorwegen.

Huisarts Luc Engels heeft vooral te maken met volwassenen en kinderen, die 's nachts plots worden gewekt en niet meer inslapen. Gebrek aan slaap leidt tot concentratieverlies overdag, maakt mensen depressief en agressief. ,,Het is een cumulatie van problemen'', zegt arts Luc Engels. En dan weten we uiteraard nog niet wat de chemische vervuiling door vliegtuigen op termijn voor gevolgen heeft.''

Uitgever Josephine Overeem is toevallig bij de campagne betrokken geraakt. ,,Ik zat in de zomer in de tuin en ik dacht, wat is dat nou? Al die vliegtuigen...'' Via een kennis kreeg ze inzage in het dossier, dat haar nu niet meer loslaat. Ze is moe, doodmoe. ,,Ik slaap hooguit vier uur per nacht.''

Overeem is opgegroeid onder de 'bulderbaan' in Buitenveldert-Oost. ,,Maar rond Schiphol zijn later eerst de woningen geïsoleerd, voordat de luchthaven werd uitgebreid. In België doen ze dat andersom. Ze lopen hier zeker 20 jaar achter.''

De actievoeders worden gesteund door een schare deskundigen. Die maken brandhout van de meetmethodes van de overheid. ,,Absoluut middeleeuws'', weet Overeem. Zij beweert dat de resultaten door de instanties doelbewust gemanipuleerd zijn.

Het actiecomité eist volgende maand een oplossing. Politiek overleg tussen Vlaanderen en Brussel is op til. ,,Wij staan niet in voor gevolgen'', zegt Overeem. ,,De mensen praten al over een mars op Brussel.'' Oud-premier Jean Luc Dehaene is een van de lokale politici die de kar trekken. De huidige burgemeester van Vilvoorde voert mee actie. Overeem: ,,Die man heeft mijn hart gestolen. Hij is oprecht. Dat is nodig, want de politiek creëert in deze regio rancuneuze mensen. En dat is gevaarlijk.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden