Vleugels van Liu Xiang worden zwaar belast

Een Chinees als heerser op de hoge horden, dat werd zelfs in Azië voor onmogelijk gehouden. Nu Liu Xiang na olympisch goud ook het alleenrecht op het wereldrecord bezit, rust een loden last op hem.

De naam Xiang staat als een metafoor voor zijn leven. ’Spreid de vleugels om te vliegen’, luidt de Chinese betekenis. Liu Xiang volgde die vingerwijzing van zijn ouders al op jonge leeftijd, toen hij als hoogspringer het luchtruim zocht.

Niemand kon toen bevroeden dat deze introverte, wat excentrieke jongeman uit Shanghai soortgelijke verwachtingen zou opwekken als zijn illustere stadsgenoot Zhu Jianhua.

Liu moest nog worden geboren toen bonenstaak Zhu, door columnist Jan Mulder treffend gekarakteriseerd als ’het verend skelet’, driemaal het wereldrecord hoogspringen verbeterde.

Dat gebeurde beginjaren tachtig, China was amper in ontwikkeling als sportland. In Zhu werd de eerste Chinese olympische kampioen in de atletiek gezien.

Dat die mijlpaal in Los Angeles (1984) zou worden geslagen, in het huis van de vijand, wakkerde de nationalistische gevoelens aan. Zhu faalde met brons, en keerde terug in de anonimiteit.

Zo gemakkelijk zal de deze week 23 jaar oud geworden Liu het niet krijgen. Zelfs niet nadat hij tijdens de Spelen van 2004 in Athene op de 110 meter horden zijn belofte al inloste. Na terugkeer van dat avontuur werd Liu in de Grote Hal van het Volk in Peking geëerd door China’s president Hu Jintao. Zijn succesverhaal staat opgetekend als een wijze les in een leerboek voor de basisschool.

Liu is het uithangbord van de Olympische Spelen in Peking. Hij zal dezelfde rol moeten spelen als de Australische Cathy Freeman in Sydney. Freeman klaarde de klus op de 400 meter ondanks de immense druk, en dankzij matige tegenstand. Ook zij had er de buik van vol en verdween van de atletiekbanen.

Met zijn deze week gevestigde wereldrecord in Lausanne van 12,88 wakkerde Liu een nieuwe ronde van hysterie aan. De Chinese hoofdtrainer Yu Weili waarschuwde de media die hem de hele dag proberen te volgen. Als Xiang in zijn woonplaats naar de kapper gaat, gebeurt dat met cameraploegen in zijn spoor.

Liu, die werd opgevoed door zijn grootouders, is niet het product van China’s rigide scouting- en opleidingsysteem. Tot opluchting van zijn moeder, die niets zag in een sportcarrière voor haar enige kind, werd Xiang vanwege fragiele lichaamsbouw afgewezen voor topsport.

Pas in 1998 werd hij bij toeval ontdekt door de man die nog altijd zijn trainer is, Sun Haiping. Na schooltijd wijdde Liu zich met toewijding aan hoogspringen. Het was niet meer dan een gril, dat hij bij een schoolwedstrijd de 110 meter horden liep. Sun onderkende zijn buitengewone flexibiliteit en sluimerende kracht, en ontfermde zich over Liu.

In Athene werd Liu olympisch kampioen door het wereldrecord van Colin Jackson (12,91) te evenaren. Het was de sensatie van het toernooi, het leek immers uitgesloten dat een Aziaat ooit zo zou uitblinken op de meest gecompliceerde loopdiscipline. Zelfs de Aziaten zelf dachten daar zo over, ze plegen kracht en snelheid tekort te komen.

Liu verbeet de teleurstelling over de tweede plaats vorig jaar op de WK. Alles werd gericht op een wereldrecord dit jaar, waarbij een enkelblessure in februari achteraf goed uitkwam. De twee maanden rust werden benut om zijn bovenlichaam meer kracht te geven, in vergelijking met 2004 is zijn spiermassa sterk gegroeid, zonder dat het de harmonie van zijn lichaam verstoort.

Daarbij bleef zijn algemene ontwikkeling achter. Als ambassadeur van de Chinese sport moet hij het Engels beheersen, maar Xiang verschuilt zich juist achter zijn onkunde voor interviews. De studie met een privé lerares Engels nam hij niet serieus, waarna Feng Shuyong, vice-voorzitter van de bond, zijn opvoeding op zich nam.

Liu staat voor een schier onmogelijke opdracht. Van ’de gele kogel’ wordt verwacht dat hij met beide voeten op de grond blijft om in Peking zijn missie te vervullen. Tegelijkertijd moet hij zich als de grote Chinese ster aan de wereld presenteren. Met die last op de schouders is het moeilijk de vleugels uit te slaan en op te vliegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden