Vlekkeloze overgang van drama naar drama

Herhalingen in Gent (19, 22 en 23 november) en Antwerpen (13, 15, 17, 18 en 20 december).

Regisseur Stephen Lawless (die de productie in 1995 maakte voor de Festwochen Alter Musik in Innsbruck, maar die nu eigendom is van de Vlaamse Opera), laat op verrassende wijze Venus, Adonis, Dido en Aeneas omringen door steeds dezelfde cupidootjes, herders en jagers. Hij laat Venus aan het slot van 'Dido and Aeneas' terugkeren, hij maakt van Purcells Second Woman de god Amor (Cupid), die daarvoor prominent aanwezig was in Blows opera en hij laat de onheilbrengende heks (Sorceress), lang voordat ze de ondergang van Dido bewerkstelligt, omineus opdraven in de ongelukkig aflopende love-story van Venus en Adonis.

Het zijn eenvoudige, doch doeltreffende middelen om de twee operatjes, die van zichzelf al erg op elkaar lijken, op geslaagde wijze aan elkaar te lassen. Aan het slot van de voorstelling staan de drie vrouwen Venus, Dido en de Sorceress (haar wraakacties lijken in deze productie voort te komen uit een persoonlijk liefdesdebâcle) met hun rug naar de zaal, ieder voor een hoog raam (waarachter Aeneas' vertrekkende schip is te zien), dat ze langzaam blinderen met scharnierende luiken. Cupid ligt levenloos op de grond, door de Sorceress verwond met één van zijn eigen pijlen.

Een prachtig visueel einde (decors van Benoît Dugardyn) dat muzikaal gedragen werd door Purcells intens mooie slotkoor 'With drooping wings ye Cupids come' (Kom met hangende vleugels, cupido's). De steeds weer mislukkende liefde is een thema van alle tijden, of het nu verwoord wordt door Ovidius (in diens 'Metamorphosen' staat het verhaal van Venus) of door Vergilius, wiens 'Aeneis' de basis vormde voor Purcells opera. Het was wellicht nog mooier geweest om Venus en Dido door dezelfde zangeres te hebben laten zingen. Met een hoge mezzo-sopraan is dat mogelijk. Het zou een barokke pendant hebben opgeleverd van Offenbachs 'Les contes d'Hoffmann', waarin Hoffmann vier keer zijn liefje verliest door de machinaties van op de Sorceress lijkende slechteriken.

René Jacobs dirigeerde bij deze gelegenheid het Vlaamse barokorkest Il Fondamento van Paul Dombrecht, die als hoboist in het ensemble meespeelde. Als geen ander weet Jacobs barokke muziek op te peppen met zijn gedreven, zeer muzikale directie en zijn interpretatieve vrijheiden. Bijna altijd mengt Jacobs eigen ideeën in barokpartituren, of het nu om muziek van Cavalli, Cesti, Telemann of Monteverdi gaat. Hij oogst daarmee vaak kritiek van wetenschappers, maar effectief is het bijna altijd. Zo laat hij in deze productie de hobo's vaker dan genoteerd meespelen in 'Venus and Adonis' en gebruikt hij ze ook in 'Dido and Aeneas' waar ze helemaal niet voorkomen in de partituur.

Ontbrekende muziek in 'Dido and Aeneas' (scènes waarvan wel de tekst is overgeleverd) heeft hij gereconstrueerd met gebruikmaking van Purcells muziek voor 'The Fairy Queen'. Het klonk alles zeer verantwoord en pragmatisch. Il Fondamento, waarin als gast opgenomen Jacobs' favoriete luitist Konrad Junghünel, speelde onder zijn leiding heel fraai. Het uitgedunde koor van de Vlaamse Opera was verrijkt met solisten van naam als Maria Cristina Kiehr, Dominique Visse, Andrew Watts en Ian Paton. Daardoor kon Jacobs de koren wisselend laten klinken: van solokwartet tot ensemble van zestien zangers. Voor sommige koren nam Jacobs een opvallend laag tempo.

Over de hele linie werd er bijzonder dramatisch gezongen, met gevoel voor theater. Warme stemmen, vrij van 'authentieke' beperkingen en met een geweldige presence. De Amerikaanse mezzo Susan Maclean (Dido) was ontroerend, evenals haar landgenote Janice Hall (Venus). Daniel Mobbs (Adonis) en Ned Barth (Aeneas) speelden en zongen overtuigend hun macho-rollen. Opvallende verschijningen waren de mezzo's Etsuko Kanoh (Cupid) en Susan Bickley (Sorceress), maar Kathleen Brett (Belinda) ging met haar wendbare en welluidende stem met de vocale eer van de avond strijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden