Vlaamse Lady Macbeth valt mee

Foto Annemie Augustijns

Opera

Lady Macbeth Vlaamse Opera ***

Geen liefde, geen vooruitzichten, een en al vernedering en verderf; langs deze lijnen loopt het libretto van Sjostakovitsj' opera 'Lady Macbeth uit het district Mtsensk'. Een draak van een verhaal, gebaseerd op Nikolaj Leskovs gelijknamige novelle, waar de componist als eindtwintiger zo nu en dan ook drakerige muziek onder heeft gezet.

Sinds zijn aanstelling als chef-dirigent van de Vlaamse Opera begin 2011, koesterde Dmitri Jurowski de wens dit opusnummer op de agenda te zetten. En zo geschiedde: 'Lady Macbeth' draait de komende weken aan de Antwerpse Frankrijklei in een regie van de radicale Spanjaard Calixto Bieito, die de productie ziet als een apocalyptische liefdesthriller in een post-kapitalistisch systeem - en of dat nu de ultieme beleving is, daarover valt te twisten.

Bieito aan het roer, dus zet je schrap. Oordoppen in de aanslag, kinderen onder de zestien thuisgelaten vanwege de uitgebuite ingrediënten seks en geweld. Maar wat blijkt? Met de decibels valt het mee, ook wanneer de koperbanda - een extra groepje spelers - een en ander virtuoos kracht bijzet vanaf de balkons of op de bühne. En de seks? Die is voornamelijk voorspelbaar, met hier en daar wat obscene gebaren. Zeker, een groepsverkrachting, en iemand met een riem om de hals achter je aan sleuren: zeer verwerpelijk allemaal. Maar zo letterlijk en banaal voor je neus, blijven de beelden plat als een dubbeltje.

Echt onder de indruk raak je van Ausrine Stundyte uit Litouwen, die hier een fantastisch roldebuut neerzet als Katerina, Lady Macbeth. Ze durft, en barst uit haar voegen. Hysterie en gekte kruipen langzaam onder haar huid en in haar matglanzende sopraan. De koopmansvrouw ontpopt zich in haar verlangen naar liefde en aandacht tot moordenares, en schoonvader Boris, man Zinovi en de scharrel van haar nieuwe vlam moeten eraan geloven.

De kloeke Katerina - stijf, kobaltblauw jurkje - gaat grandioos ten onder in het smetteloos witte hok dat het midden van het toneel vormt (decors: Rebecca Ringst). Daaromheen staan grauwe ijzeren constructies, met trappen tot hoog in de toneeltoren, modder op de grond: het werkterrein van de arbeiders. Een van hen is Sergej (Ladislav Elgr), ook een roldebuut, en iemand die over een lenige tenor beschikt. Veteraan John Tomlinson treedt aan als Boris, een bas uit duizenden, maar met de zwabber in de stembanden van een zanger op leeftijd.

Op hier en daar een ietsje bleek geluid na, staat er een cast van hoog niveau die begeleid wordt door het Symfonisch Orkest van de Vlaamse Opera. Onder Jurowski's leiding stijgen fanfaremuziek, een ijzige viool, geschuur en geroffel op uit de orkestbak. De chef zet de contrasten vooral stevig aan, en gaat minder voor de scherpte in de hapsnappartituur.

Grote pluim voor het Koor van de Vlaamse Opera: hoe deze zangers niet alleen muzikaal een voortreffelijke bijdrage leveren, maar ook als ware acteurs een club doorgedraaide strafkampslachtoffers verbeelden, is werkelijk knap.

Nog t/m 6 april te zien in de Vlaamse Opera, Antwerpen.

www.vlaamseopera.be

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden