Vissers volgen vol spanning de slag om de Noordzee

Beeld ANP

Britten eten nauwelijks vis uit hun eigen visgronden, maar Nederlanders des te meer. Dat leidt tot moeizame onderhandelingen.

Het gaat de Britten bij de onderhandelingen over de visgronden niet om de 12.000 werknemers die in de visserij werken. Het gaat hen ook niet om de 0,07 procent die de visindustrie bijdraagt aan de economie van het Verenigd Koninkrijk. De belangen overstijgen dat soort cijfers.

Wat de regering van premier Theresa May wil, is 'weer baas worden' in de eigen territoriale wateren. Dat maakt de slag om de Noordzee ó zo belangrijk voor de beeldvorming in het Verenigd Koninkrijk. Londen zal de onderhandelingen hard spelen. Ze hebben er de wapens voor, want Europa heeft de visgronden van het Verenigd Koninkrijk harder nodig dan andersom.

Er is dan ook sprake van enige paniek in Frankrijk, België, Nederland en Ierland. Dat zijn vier landen die een groot deel van hun vangst uit de Britse wateren halen. Daarom richtten zij vorige week samen met Denemarken, Duitsland, Polen, Spanje en Zweden de Europese Visserij Alliantie (Efa) op. De Britten mogen dan sterke kaarten op tafel leggen, wij hebben ook een paar troeven achter de hand, zeggen de negen visserijlanden.

Fish-and-chips

De Britten zijn namelijk niet zo dol op Noordzeevis. De befaamde fish-and-chips? Die is meestal gemaakt van kabeljauw, schelvis en koolvis. Deze vissen komen ook in de Noordzee voor, maar de grote scholen zwemmen in de noordelijke wateren rond Noorwegen en IJsland en in de Barentsz-zee.

De vis die de Britten uit de Noordzee halen, is voor 80 procent bestemd voor de export. Van die 80 procent gaat 70 procent naar de inwoners van de Europese Unie die wél dol zijn op haring, garnalen, schol en tong.

Als de Britten niet willen buigen, kan Europa altijd dreigen de invoertarieven flink te verhogen. Dat maakt Britse vis duur en zorgt ervoor dat Britse vissersboten de haven niet meer uitkomen. Geen fijn plaatje voor de Brexiteers die de vissers hebben verheven tot prestigeproject.

Al zou minder aanvoer van vis wel een ander probleem oplossen. Op de schepen werken namelijk veel buitenlanders en die krijgen straks wellicht geen vergunning meer. Ook in de visverwerkende fabrieken loopt veel personeel van buiten het Verenigd Koninkrijk. Dat personeelsprobleem is niet uniek voor de visserij. De landbouw en voedselindustrie bijvoorbeeld draaien ook voor een groot deel op buitenlandse arbeidskrachten.

Beeld Louman & Friso

Visgronden

Maar Londen heeft ook middelen om Europa onder druk te zetten. Het grootste deel van de visgronden in de Noordzee behoort toe aan het Verenigd Koninkrijk. Volgens de Efa haalden de Europese visserijlanden in 2015 een derde van hun vangst uit de Britse wateren. Nederland zit daar met bijna 60 procent zelfs ver boven. Omgekeerd halen de vissers uit het Verenigd Koninkrijk 17 procent uit Europese wateren.

Die percentages zullen de onderhandelaars uit Londen zeker gebruiken om betere quota te krijgen. Elk land heeft per vissoort een eigen quotum. Nederland mag bijvoorbeeld veel schol vangen, maar weinig roggen. De Britse vissers beklagen zich al jaren over de hoeveelheid vis die zij mogen vangen. In de jaren zeventig heeft de EU elk land visrechten gegeven. Bij die onderhandelingen zijn de Britten er bekaaid vanaf gekomen, vinden de vissers. Dat willen ze nu rechtzetten.

Mocht het volledig uit de hand lopen met de gesprekken over de visserij, dan zijn het vooral de Schotse vissers die dat zullen voelen. De vissersvloot in het Verenigd Koninkrijk bestaat vooral uit Schotse boten. De Engelse vloot is klein en bovendien voor een deel in handen van buitenlandse bedrijven.

Ook Nederland zal het flink merken als het Verenigd Koninkrijk de wateren sluit. Vooral in Katwijk en Scheveningen zullen vissers gespannen het nieuws volgen. In deze twee vissersplaatsen liggen de schepen die de helft van hun haring en makreel uit het Britse gebied halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden