Vissen vangen langs de grens

reportage Sinds de hoge asielzoekersinstroom van afgelopen jaar zijn er in de grensstreek extra controles van voertuigen. Zo hoopt de marechaussee mensensmokkel tegen te gaan.

Mensensmokkelaars oppakken is net als uit vissen gaan. "Vaak vang je niks, maar heb je beet: dan geeft dat voldoening", zegt marechaussee Dennis (26). Zijn collega Robin (22) knikt. Het is 'hun werk', zeggen ze, die mensensmokkelaars oppakken. En daarom staan ze deze koude februarimiddag op het desolate parkeerterrein bij Hazeldonk langs de A16 'de migratiestroom te screenen'.

Dat heet in jargon een Mobiel Toezicht Veiligheid-controle. Het controleren van voertuigen in de grensstreek heeft sinds de hoge asielzoekersinstroom van afgelopen jaar en diens aantrekkingskracht op mensensmokkelaars een verhoogde urgentie.

De marechaussees halen vooral auto's met geblindeerde ramen van de snelweg. Eerst wordt de inzittende van het voertuig om zijn paspoort gevraagd. Dan wordt hij (apart) ondervraagd. Vragen als: 'waar gaan jullie naar toe?', 'waar komen jullie vandaan?' en 'wat zijn jullie verdere plannen?' Daarna inspecteren de marechaussees de voertuigen.

Ze kijken in laadruimtes van bestelbusjes en openen kofferbakken van personenwagens. Ze gluren onder vrachtwagenzeilen en lopen door touringcars. Die bussen zijn populair onder smokkelaars, weet marechaussee Martijn (26), die vorige week nog een mensensmokkelaar uit een bus haalde.

"De veertigjarige Nederlandse vrouw had via internet contact gelegd met een 25-jarige Afrikaanse man en hielp hem vanuit Frankrijk naar Amsterdam te reizen. Ze kocht zijn buskaartje en zou onderdak voor hem regelen." De Afrikaan had een asielaanvraag lopen in Frankrijk. De vrouw werd aangehouden.

Een Mercedes met Roemeens nummerbord wordt nu naar de controleplek gedirigeerd. De voordeuren zwaaien open, twee gespierde mannen komen te voorschijn. "Zat haar deur op slot?", vraagt marechaussee Serina (24), die het meisje dat op de achterbank zit een paar vragen wil stellen in het politiebusje. Tegen het meisje: "Soms worden Roemeense meisjes in Nederland gedwongen tot prostitutie. Wil jij me misschien iets vertellen?"

De auto mag na de controle gaan. Serina, rustig rokend: "Het onderbuikgevoel is niet genoeg, als ze niks willen zeggen sta je machteloos en moet je ze wel laten gaan". De namen zijn genoteerd.

Mensensmokkelaars pakken is lastig, vinden de marechaussees. Er is geen prototype, zeggen ze. Wel verdachte omstandigheden. Bijvoorbeeld wegkijkgedrag. Of het bezit van meerdere telefoons. Maar ook documenten die niet kloppen, zegt Martijn: "Een Franse taxichauffeur had op zijn achterbank drie Syriërs zitten met valse paspoorten. Hij zei dat hij er niets van af wist. Tja. Ben je dan een mensensmokkelaar?"

Volgens marechaussee Dennis neemt de smokkelaar vaak het voortouw. "Hij is de leider. Hij koopt kaartjes, regelt schone kleren en draagt de tas met spullen."

De schemering valt op het parkeerterrein. Een auto met drie twintigers komt langzaam aangereden. De jongens zijn onderweg naar Amsterdam, zeggen ze. Dennis: "Paspoorten graag". De jongen op de achterbank blijkt die niet te hebben. Een probleem, vinden de marechaussees. Via een metrokaart kan zijn 'status' worden gecontroleerd. Serina: "Hij heeft een asielaanvraag lopen in België en mag Nederland niet in. De auto zal onder begeleiding naar de Belgische grens worden gereden."

Om 19.00 uur is het tijd voor de evaluatie. Vanmiddag zijn er geen 'vissen' gevangen. Wel werden volop nummerborden en persoonsgegevens genoteerd en een 'doorrijder' (iemand die het stopsein negeert) kwam langs scheuren. Dan is het 'brandstoftijd'. De marechaussees lopen richting het wegrestaurant. Het is tijd om te eten.

Uit veiligheidsoverwegingen zijn alleen de voornamen van de marechaussees vermeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden